T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/878 Esas
KARAR NO:2023/1062
DAVA:Tazminat (Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/12/2022
KARAR TARİHİ:26/12/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalıya trafik ve kasko sigortasıyla sigortalı ... plakalı araç arasında 15.10.2020 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, mezkur kaza sonucunda ... plakalı araçta 28.543,00-TL hasar bedeli ve 27.119,00 TL değer kaybı bedeli olmak üzere 55.662,00 TL’lik zarar meydana geldiğini, müvekkili ve müvekkilinin ZMM sigortacısı eldeki ilk delillere göre kendilerinin %100 kusurlu olduğunu sanarak bu zarar bedelini davalı sigorta şirketine ödediğini, mezkur tutarın 41.000,00 TL’sinin müvekkilinin ZMM sigortacısı, 14.662,00 TL’sinin de müvekkili tarafından ödediğini, ancak daha sonrasında Sigorta Tahkim Komisyonuna yaptıkları kesinleşmiş ... sayılı başvuruda; 15.10.2020 tarihli kazaya ilişkin düzenlenen bilirkişi raporunda ... plakalı aracın %75 , ... plakalı aracın %25 kusurlu olduğunun tespiti yapıldığını, ... sayılı kesinleşmiş dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre müvekkili ve sigortacısın, davalıya sigortalı ... plakalı araçtaki hasar ve değer kaybı tazminatının toplam %75’inden sorumlu tutulması gerektiğini, davalı sigorta şirketine 41.746,50-TL ödenmesi gerekirken 55.662,00 TL ödenmiş olduğunu ve davalının haksız olarak 13.915,50 TL tutarında sebepsiz olarak zenginleşmesine sebebiyet verildiğini, arz ve izah edilen nedenlerle taraflar arasında ki haksız olarak fazla ödenen hasar ve değer kaybı bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca muhatap davalılardan, davalıların temerrüt tarihi olan 12.08.2021 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline, her türlü başvuru, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu trafik kazasına karışan ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde 95935208/0 sayılı ve 08.06.2020/2021 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu kazada sigortalı ... plakalı aracın kusursuz olduğunu, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarı ile sınırlı olduğunu, kaza tarihi itibariyle teminat limitimiz 41.000,00-TL olduğunu, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, hasar bedeli ve değer kaybı konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, müvekkili şirketin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, temerrütün oluşmadığını, bu sebeple faiz talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile ücreti-i vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının da kabulünde olduğu üzere; bahsi geçen 16/03/2021 tarihli ve 14.662,00-TL lik dava konusu ödeme Müvekkiline değil diğer davalı ...'ya yapıldığını, müvekkili kaza ve ödeme tarihleri itibariyle ... plakalı aracın maliki dahi olmadığını, TBK 77.vd maddeleri uyarınca bu ödemeden dolayı zenginleşen müvekkili olmadığına göre, davacıya karşı iade yükümlülüğünden de bahsedilemeyeceğini, buna göre davanın müvekkiline yönetilmesi hatalı olup müvekkili bakımından davanın öncelikle pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacının davasına dayanak yaptığını, ...sayılı dosyasında müvekkilinin taraf dahi olmadığını, bu dosyadan alınan kusur raporunun huzurdaki dava bakımından bağlayıcılığı yada delil değeri bulunmamakta olduğunu, kabul etmediklerini, kaza sonrası kazaya karışan sürücüler arasında anlaşmalı kaza tutanağı tanzim edildiğini, SBM tarafından oluşturulan kusur sonuç belgesinde davacı araç sürücüsü KTK'nın 57/1-c Ve Yön. 109/1 maddelerinde yazılı kuralları ihlal ettiğinden bahisle %100 kusurlu bulunduğunu, SBM tarafından yapılan kusur dağımı kazanın oluşuna, sürücü beyanlarına , kaza yerinin özelliklerine ve araçların geçiş üstünlüklerine göre uygun olup ... plakalı araç sürücüsüne bu kaza nedeniyle atfedilebilecek bir kusur bulunmamakta olduğunu, davacı araç sürücüsü, tedbirsiz ve dikkatsiz şekilde mahal şartlarına göre yüksek hızla ve kavşağa yaklaşırken, hızını iyice azaltmadan, kendisine doğru gelen ve kavşakta sağ tarafta kalan kavşakta ilk geçiş hakkına sahip sürücü ...’ün kullamakta olduğu ... plakalı araca çarparak kazaya sebebiyet vermiş olmakla kazada %100 oranında kusurlu olduğunu, ... plakalı araç sürücüsüne ise kazanın oluşuna göre yüklenebilecek bir kusur bulunmamakta olduğunu, davacının dayandığı kusur raporunda bu sürücüye yüklenen %25 lik kusur oluşa ve hakkaniyete açıkça aykırı olup kabulü mümkün olmadığını, zira kusur nedeni olarak gösterilen dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde ve kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadığına yönelik değerlendirme soyut ve hatalı olup kabul etmediklerini, davalı müvekkilinin kaza ve ödeme tarihlerinde ... plakalı aracın maliki olmaması ve davacının ödediğini iddia ettiği bedelin de diğer Davalı ...'ya yapılmış olması itibariyle davacıya karşı bir iade yükümlülüğünden bahsedilemeyeceğinden davanın müvekkili bakımından husumet yokluğundan reddine, kazada ... plakalı araç sürücüsüne yüklenebilecek bir kusur bulunmadığından ve bu nedenle davacının iade isteyebileceği bir bedel de bulunmadığından davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava; Davalılara haksız olarak fazladan ödendiği iddiasına dayalı 7.135,75 TL hasar ve 6.779,75 TL değer kaybı tazminatının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davacıya iadesi istemine ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, dava konusu araçların trafik tescil kayıtları, tramer kayıtları celp edilmiş, Sigorta Tahkim Komisyonu'ndan 2021.E.... sayılı dosyası, hasar dosyası ve sigorta poliçesi celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 20.08.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; İnceleme ve Değerlendirme: 1-Davacıya ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinde sigortalı ... plakalı aracın 15.10.2020 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, bu kazada tutulan tutanak çerçevesinde davacının %100 kusurlu olduğu değerlendirilerek hasar ödemelerinin bu kusur oranına göre ödendiği hususu çekişmesiz olduğunu, 2-Davacı yan daha sonra STK.2021.E... sayılı dosya ile tahkime başvurduğunu ve tahkim yargılamasında davacının kusurunun % 75 olarak belirlendiğini, buna göre % 25 kusura isabet eden fazla ödemenin iadesi gerektiğini ileri sürmekte olduğunu, söz konusu tahkim dosyasının incelenmesinden kusur oranının davacının iddia ettiği gibi % 75-%25 olarak belirlendiği anlaşılmakta olduğunu, 3-Somut olayda davacının isteminin değerlendirilebilmesi için öncelikle kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, trafik kaza tutanağı incelendiğinde kazaya karışan sürücülerin beyanları aşağıdaki gibi olduğunu: ... Plakalı Araç Sürücüsü ...: ”... Sokak istikametine doğru hareket halindeyken Anakent Sokaktan gelen ... plakalı araç arka sağ tekerin oradan vurarak aracı sol yan tarafına devirmiştir”. ... Plakalı Araç Sürücüsü ...: ”Sokaktan giderken önüme çık hızlı çıktı frenlememe rağmen yavaşlamadı olay bu şekilde oldu”. Sürücüler tarafından düzenlenen trafik kaza tespit tutanağının değerlendirilmesinden sürücü ...’in sevk ve idaresindeki ... Plakalı kapalı aracın dikkatsiz ve biçimde ... Sokak ile ... Sokağının birleştiği dört yönlü kontrolsüz kavşağa doğru seyir halinde iken, kavşağa yaklaştığı sırada hızını yeterince azaltmadan ve kavşağın sağ kolunu kontrol etmeden giriş yaparak sağ taraftan, ... Sokak üzerinden gelen ve kavşakta sağ tarafta olması nedeniyle geçiş üstünlüğüne sahip sürücü ...’ün sevk ve idaresindeki ... Plakalı otomobile aracının sağ arka tekerlek yan kısımlarına kavşak içerisinde çarparak aracın devrilmesine neden olduğu anlaşılmakta olduğunu, ... plakalı aracın geçiş üstünlüğü bulunması nedeniyle kazada asli kusurlu olanın ... plakalı araç sürücüsünde olduğu, geçiş üstünlüğüne sahip olunsa da araç sürücüsünün hızını güvenli sürüş için durabilecek düzeyde kontrol altında tutması gerektiğinden ... plakalı araç sürücüsünün tali kusurlu olduğu düşünülmekte olduğunu, bu bakımdan STK dosyasında bilirkişi ... tarafından yapılan % 75-%25 kusur belirlemesinin uygun olduğunu, bu kusur belirlemesine heyetimizce de iştirak edilmekte olduğunu, 4-Dava dosyasında sunulu davalı sigorta şirket tarafından düzenlenen makbuzda “Branş: ...; Konu: ... 15.10.2020 tarihinde meydana gelen araç hasarı ile ilgili tarafımıza rücu edilen 15.435,71 TL anlaşma üzerine 14.662,00 TL den işlem gördüğünü, tarafınızdan şirketimiz hesabına ödenmiş olmakla dosyamız kapatılmıştır” ifadesi yer almakta olduğunu, 4-Dava dosyasındaki tescil bilgilerinden ... plakalı aracın ... A.Ş. adına kayıtlı iken 27.12.2021 tarihinde ... Şirketi’ne satış yoluyla devredilerek tescil edildiği görülmekte olduğunu, davalının kaza tarihinde henüz kayden malik olmadığını, ancak aracın işleteni olduğu düşünülmekle birlikte, -nihai takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere- huzurdaki dava haksız fiilden dolayı uğranılan zararların ödetilmesi istemi olmayıp davalı sigorta şirketine fazladan ödenen tutarın sebepsiz zenginleşme sebebiyle iadesi isteminden ibaret olduğunu, borç ilişkilerinin nisbiliği gereği davalı ...’a davacı tarafından yapılan bir ödeme bulunmadığından adı geçen davalıdan sebepsiz zenginleşme alacağının talep edilemeyeceği düşünülmekte olduğunu, 5-Davacı tarafından davalı Sigorta Şirketine 14.662,00 TL ödendiğini, araç hasarından dolayı 55.662,00 TL hasar bedeli ödendiği hususu taraflar arasında çekişmesiz olduğunu, bu tutar hasar bedelinin tamamı olduğunu, tam kusur halinde ödenecek olan tutar olduğunu, davacının kusurunun % 75 olarak kabulü durumunda davacının sorumlu tutulabileceği tutar 55.662,00 x 75 / 100 = 41.746,50 TL’dir. Bu tutarı aşan kısım (55.662,00-51.746,50=) 13.915,50 TL davacının fazladan ödediği tutar olduğunu, davacı kendini borçlu sanarak ödediği bu tutarın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri verilmesini isteyebileceğini, davalı yan SBM tarafından % 100 olarak belirlenen kusura göre ödeme aldığından iyiniyetli sebepsiz zenginleşen konumunda olup ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz istenebileceğini, dava dosyasında arabuluculuk son tutanağının 24.10.2022 tarihinde düzenlemiş olması karşısında bu tarihten itibaren temerrüt faizi yürütülebileceği düşünülmekte olduğunu, Sonuç Ve Kanaat: detayları izah edildiği üzere, hiçbir şekilde bağlayıcı olmamak ve nihai takdiri Mahkemeye ait olmak üzere davacının 13.915,50 TL alacağı ... plakalı aracın kasko sigortacısı olan ...'dan talep edebileceğini, davacının alacağına 24.10.2022 tarihinden itibaren temerrüt faizi yürütülebileceğini, diğer davalıdan davacının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre herhangi bir talepte bulunamayacağı sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
Alınan bilirkişi raporunun ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla, hukuki değerlendirmeler mahkememize ait olmak üzere, dosya kapsamında karar vermeye uygun olduğu değerlendirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre;
... plakalı 2005 model ... marka ... model hususi aracın davacı ... adına kayıtlı olduğu ve 15/10/2020 kaza tarihini kapsar şekilde 11/04/2020-11/04/2021 tarihleri arasında ... numaralı ZMMS poliçesi ile dava dışı ... Sigorta A.Ş tarafından sigortalanmış olduğu, araç başı maddi hasar poliçe teminat limitinin 41.000,00 TL olduğu; ... plakalı 2020 model ... marka ... model hususi aracın 15/10/2020 kaza tarihinde dava dışı ... adına kayıtlı olduğu, 27/12/2021 tarihinde davalı .... Ltd. Şti. Adına tescil edildiği ve kaza tarihini kapsar şekilde ZMMS poliçesi ile ve kasko poliçesi ile davalı ... A.Ş tarafından sigortanmış olduğu; Davacıya ait ... plakalı araç ile davalı ... Şirketi tarafından ZMMS poliçesi ve Kasko poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın 15.10.2020 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, bu kazada tutulan tutanak çerçevesinde davacının %100 kusurlu olduğu değerlendirilerek ... plakalı araçta meydana gelen hasara ve değer kaybına ilişkin olarak davalı sigorta şirketine toplam 55.662,00 TL’lik ödeme yapıldığı, mezkur tutarın 41.000,00 TL’sinin davacının ZMM sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş tarafından, 14.662,00 TL’sinin de davacı tarafından ödediği, bu hususların taraflar arasında çekişmesiz olduğu; Davacı yan tarafından, daha sonra, davalı sigorta şirketine karşı STK....E... sayılı dosya ile davacı tarafın aracındaki hasarı için tahkime başvurulduğu ve tahkim yargılamasında davacının kusurunun % 75 olarak belirlendiği; Bunun üzerine davacı yan tarafından % 25 kusura isabet eden fazla ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince iadesi gerektiği ileri sürülerek iş bu davanın açıldığı; Davalı ... A.Ş tarafından, sigortalısı araç sürücüsünün kusuru olmadığı savunularak davanın reddinin talep edildiği; Davalı .... Ltd. Şti. tarafından, husumet itirazında bulunulduğu, davanın usulden ve esastan reddinin talep edildiği; Alınan ve karar vermeye uygun bulunan bilirkişi raporuna göre, dava konusu kazada davacı tarafa ait araç sürücüsünün %75 davalı tarafa ait ve davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu, bu bakımdan STK dosyasında yapılan % 75-%25 kusur belirlemesinin uygun olduğu; ... plakalı aracın dava dışı ... A.Ş. adına kayıtlı iken 27.12.2021 tarihinde davalı ... Şirketi’ne satış yoluyla devredilerek tescil edildiği, bu davalının kaza tarihinde henüz kayden malik olmadığı, Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında aracın işleteni olduğu, ancak huzurdaki dava haksız fiilden dolayı uğranılan zararların ödetilmesi istemine ilişkin olmayıp davalı sigorta şirketine fazladan ödenen tutarın sebepsiz zenginleşme sebebiyle iadesi isteminden ibaret olduğu, borç ilişkilerinin nisbiliği gereği davalı .... Ltd. Şti.'ne davacı tarafından yapılan bir ödeme bulunmadığından adı geçen davalıdan sebepsiz zenginleşme alacağının talep edilemeyeceği, yani bu davalıya husumet yöneltilemeyeceği; ... plakalı araçta meydana gelen hasara ve değer kaybına ilişkin olarak davalı sigorta şirketine toplam 55.662,00 TL’lik ödeme yapıldığı, mezkur tutarın 41.000,00 TL’sinin davacının ZMM sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş tarafından, 14.662,00 TL’sinin de davacı tarafından ödediği hususunun taraflar arasında çekişmesiz olduğu, bu tutarın, tam kusur halinde ödenecek olan tutar olduğu, davacının kusurunun % 75 olarak kabulü durumunda davacının sorumlu tutulabileceği tutar 55.662,00 x 75 / 100 = 41.746,50 TL olduğu, bu tutarı aşan kısmın (55.662,00-51.746,50=) 13.915,50 TL olduğu ve tespit edilen bu bedelin davacının fazladan ödediği tutar olduğu, davacının kendini borçlu sanarak ödediği bu tutarı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalı ... A.Ş'den geri verilmesini isteyebileceği; Davalı ... A.Ş tarafından, bu kazada tutulan tutanak çerçevesinde SBGM tarafından % 100 olarak belirlenen kusura göre ödeme aldığından, bu davalının iyiniyetli sebepsiz zenginleşen konumunda olduğu, bu nedenle ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz istenebileceği, dava dosyasında arabuluculuk son tutanağının 24.10.2022 tarihinde düzenlemiş olması karşısında bu tarihten itibaren temerrüt faizi talep edilebileceği, anlaşılmakla ve değerlendirilmekle; Davacının 13.915,50 TL alacağını ... plakalı aracın kasko sigortacısı olan ...'dan talep edebileceği, davacının alacağına 24.10.2022 tarihinden itibaren temerrüt faizi yürütülebileceği, diğer davalı ... Şirketine husumet yöneltilemeyeceği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Bu nedenler ile;
Davacı Tarafça, Davalı ... Şirketine Karşı Açılan Davanın Pasif Husumet Yokluğundan reddine,
Davacı Tarafça, Davalı ... A.Ş'ye Karşı Açılan Davanın Kabulü İle, 13.915,50 TL'nin 24.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek bu kapsamda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı Tarafça, Davalı ... Şirketine Karşı Açılan Davanın Pasif Husumet Yokluğundan REDDİNE,
2-Davacı Tarafça, Davalı ... A.Ş'ye Karşı Açılan Davanın Kabulü İle, 13.915,50 TL'nin 24.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Alınması gereken 950,57-TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 237,65-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 712,92 TL harcın davalı ... A.Ş.'den tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı parası, 353,00 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 6.433,70 TL yargılama masrafının davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davalı ... Şirketi tarafından masraf yapılmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,
6-Davalı ... Şirketi kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 13.915,50-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Şirketine ÖDENMESİNE,
7-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 13.915,50 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk giderinin, davalı ... A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
10-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, davacı vekili ve davalı ... ... ... Ltd. Şti vekillerinin yüzüne karşı, davalı sigorta vekilinin yokluğunda, miktar yönünden KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır