T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/11
KARAR NO:2023/705
DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:04/01/2023
KARAR TARİHİ:05/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde; Finansal Kurumlar Birliği'nde ... tescil numarası ile tasdikli, 14.09.2021 sözleşme tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, davalının ödenmeyen kira borcu ve işlemiş faiz borcu için .... Noterliği'nden düzenlenen 21.10.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, keşide edilen ihtarname ile kiracı şirketin sözleşmeden kaynaklanan borçlarının 60 gün içerisinde müvekkili şirkete ödenmesin talep edildiğini, sözleşme borçlarının tamamen ödenmemesi halinde sözleşmenin bu ihtarname ile feshedilmiş olacağının, vadesi gelmemiş borçların muaccel hale dönüşeceğinin, sözleşme konusu kiralananın 3 gün içerisinde müvekkili şirkete iade ile teslim edilmesi gerektiğinin ve teslim edilmemesi halinde yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiğini, bu ihtarnamenin karşı tarafa 26/10/2022 tarihinde tebliğ edildiğini, davalıya keşide edilen ihtarnamenin tebliğinden bugüne kadar davalı şirketin, yapılan bütün uyarılara rağmen kira borcunu halen kapatmadığını ve malın tesliminin de bugüne kadar gerçekleşmediğini, sözleşme ve proforma faturada açıkça belirtilen ve mülkiyeti müvekkiline ait olan 1 adet, ... marka, ... model türü, 2021 model yılı, ... seri numaralı ... işleme merkezinin tarafkarına teslim edilmediği için mahkememizin ... D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle davalının zilyetliğine son verilmesini, sözleşmeden doğacak hak ve alacakları, zarar ve ziyan hakları saklı kalmak kaydı ile davalı şirkete kiralanan 1 adet, ... marka, ... model türü, 2021 model yılı, ... seri numaralı ... işleme merkezinin taraflarına aynen iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.
Davalı şirket, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Dava öncelikle 600.000,00-TL esas değer üzerinden açılmış olup, mahkememizin 13/04/2023 tarihli önce inceleme celsesinde; "Davanın dava değeri 600.000,00-TL gösterilerek açıldığı, dosyaya sunulan kıymet takdiri raporuna göre dava konusu makinelerin değerinin 1.000.000,00-TL olduğu anlaşılmakla, eksik yatırılan 6.831,00-TL harcı yatırmak üzere davacı tarafa 1 haftalık kesin süre verilmesine; bu süre içerisinde harç eksikliği giderilmediği takdirde 492. Sayılı HK'nın 30. Maddesi yollamasıyla HMK'nın 150. Maddesi gereğince dosyanın, işlemden kaldırılacağı hususunun davacı vekiline ihtarına" karar verilmiş, davacı vekili tarafından 6.831,00-TL tamamlama harcı 18/04/2023 tarihinde ikmal edilmiştir.
Mahkememizce mahkememizin mahkememizin ... D. İş sayılı dosyası, Finansal Kurumlar Birliği'nde ... tescil numarası ile tasdikli, 14.09.2021 sözleşme tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, .... Noterliğin'nin 21.10.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, faturalar, davacı şirket ticari defter ve kayıtları, kıymet takdir raporu, cari hesap raporu ve ödeme planı, dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememize sunulan 08/07/2023 tarihli rapor ile; taraflar arasında imzalanan 14/09/2021 tarihili ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında kiralanan malların davalıya teslim edilmesiyle taraflar arasında borç ilişkisinin doğduğu, davalının sözleşmeden kaynaklanan finansal kira borçlarını ödemede temerrüte düşmesiyle davacı tarafından .... Noterliği'nin 21/10/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle borcun 60 günlük süre içerisinde ödenmesinin; aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağının ihtar edildiği, davacının ibraz etmiş olduğu muavin kayıtları ve hesap ekstrelerinin tetkikinden, davalının 23/08/2022 tarihli, 19.167374-TL ve 23/09/2022 tarihli, 19.167,74-TL taksit ödemesinin gecikmeli olarak 27/09/2022 tarihinde ödediği, 21/10/2022 hesap kat tarihi itibariyle muavin kayıtlarında toplam 19.167,74-TL kira borcunun olduğu, 60 günlük sürenin dolduğu 19.09/2022 tarihine kadar davalı tarafından yapılan tahsilat olmadığı, davalının 60 günlük sürenin dolduğu 26/12/2022 temerrüt tarihi itibariyle 21.10.2022 tarihli 19.167,74-TL, 23/11/2022 tarihli 19.167,74-TL ve 23/12/2022 tarihli 19ç167,74-TL olmak üzere toplam 57.503,22-TL ödenmemiş 3 aylık kira borcu olduğu, davalının ödeme planında yer alan 26/12/2022 temerrüt tarihi sonrası kalan 22 adet kira borçlarının da ödenmediği, ihtarname ile verilen süre içerisinde talep edilen borcun ödenmemesi ile temerrüt tarihi olan 26/12/2022 itibariyle dava konusu finansal kiralama sözleşmesinin feshedilmiş olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ilgili maddeleri gereğince finansal kiralamaya konu malların iade koşullarının oluştuğu, 26/12/2022 temerrüt tarihinden en geç gün sonrası, yani 29/12/2022 tarihi itibariyle finansal kiralamaya konu malların davacıya aynen iadesinin gerektiği tespit edilmiştir.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete .... Noterliği'nin 09.09.2022 tarihli, ... yevmiye numaralı ve .... Noterliği'nin 21/10/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı/kiracının sözleşmeden kaynaklanan borçlarının 60 gün içerisinde davacı/kiralayan şirkete ödenmesinin talep edildiği, sözleşme borçlarının tamamen ödenmemesi halinde sözleşmenin bu ihtarname ile feshedilmiş olacağı, vadesi gelmemiş borçların muaccel hale dönüşeceği, sözleşme konusu kiralananların 3 gün içerisinde davacı/kiralayan şirkete iade ve teslim edilmesi gerektiği ve teslim edilmemesi halinde yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi ... tarafından düzenlenen 08/07/2023 tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 17/09/2021 tarihinde ... tescil numarası ile tescil edilen 14/09/2021 tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"-1 ADET, ... MARKA, ... MODEL TÜRÜ, 2021 MODEL YILI, ... SERİ NUMARALI, ... İŞLEME MERKEZİ" emtianın davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3- Mahkememizin 30/12/2022 tarih ve ... D. İş Esas, ... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Alınması gerekli 68.310,00-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 10.246,50-TL peşin harç ve 6.831,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 17.077,50-TL'nin mahsubu ile bakiye 51.232,50-TL harcın, davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan 17.077,50-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 25,60-TL vekalet harcı, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 68,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 2.273,50-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 140.000,00-TL vekâlet ücretinin, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/10/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır