T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/14 Esas
KARAR NO : 2025/350
DAVA : Menfi Tespit ve İstirdat
DAVA TARİHİ : 15/07/2022
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan Menfi Tespit ve İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile davalı şirket arasında davalının bünyesindeki aracın kiralanması için ... 14. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesinin akdedildiğini, bu doğrultuda müvekkilinin kiralama bedelinin tamamını sözleşme gereğince davalı şirkete ödediğini, daha sonra müvekkili tarafından kiralanan... plakalı araç kullanıldıktan sonra, ... 8. İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyasından haczedilerek 26/03/2011 tarihinden müvekkilin elinden alındığını ve doğrudan yediemine verilmeden davalı şirkete iade edildiğini, ancak davalı şirkete araç iade edildiği halde, müvekkilin zimmetinden kötü niyetli olarak geri almadığı için müvekkilin hanesine borç işletildiğini, davalı ile müvekkili arasında yapılan sözleşme gereğince müvekkili üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, davalı şirketin sözleşme gereğince ifa etmesi gereken sorumluluğu ifa etmediğini, resmiyette aracın teslim alınma işlemini yerine getirmediğini, davalı tarafından ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas,... Karar sayılı alacak davası neticesinde müvekkilin 101.963,56 TL ve ferilerini ödemesine hükmedildiğini, davalı şirket alacağının (kabul anlamına gelmemek kaydıyla) tahsili için ... 21. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, kesinleşen takipte müvekkilin menkul ve gayrimenkullerine haciz işletildiğini, davalı alacaklı tarafından müvekkilinin maliki olduğu ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi 1305 Ada, 25 Parselde yer alan taşınmazına 25/03/2021 tarihinde haciz şerhi işlendiğini, ardından Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin... Talimat sayılı dosya ile satış işlemlerine başlandığını, müvekkilinin haciz tehdidi altında icra dosyasına 2.586,86 TL ödeme yaptığını, muaccel bir alacak olmadan, davalı şirketin henüz bir riski bulunmadan, müvekkil aleyhine icra takibi başlattığını ve müvekkilinin menkul - gayrimenkullerine haciz şerhi işlendiğini, dava konusu haksız durum sebebiyle, müvekkilinin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı oldukça açık olduğundan; davalının ... 21. İcra Müdürlüğü...Esas sayılı dosyada haksız ve kötü niyetli olarak haciz ve satış işlemleri tatbik edeceğinden müvekkilin uğrayacağı muhtemel zararların engellenmesi için İhtiyat-i Tedbir Kararı verilmesini ve dava konusu takibin iptaline karar verilmesini, yine davalının kötü niyeti açık olduğundan alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini davalı tarafa müvekkilinin ödemiş olduğu 2.586,86 TL’nin tarafına istirdat yoluyla iadesini talep etmek zorunluluğu doğduğunu, davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının kabulüne, davalı şirket ile yapılan 19/04/2007 tarihli finansal kiralama sözleşmesi dolayısıyla belirlenen yükümlülükler müvekkili tarafından eksiksiz olarak yerine getirildiğinden ve finansal kiralama bedeli müvekkil tarafından ödenmiş olduğundan, müvekkilin davalı şirkete hiçbir borcunun bulunmadığının tespitine, dava konusu ... 21. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyadaki takibin iptaline, davalı tarafından icra takibinde müvekkilin taşınmazının satışı aşamasına geldiğinden, satışın gerçekleşmesi durumunda müvekkilin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu takip hakkında, teminatsız veya uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, icra ve talimat dosyasında yapılacak işlemleri engellemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkili tarafından icra dosyasına yapılmış olan 2.586,86 TL'nin davalı taraftan istirdatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas... karar sayılı kesinleşen ilama dayalı ... 21. İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin devam ettiğini, icra dosyasına istirdada konu bir ödeme yapılmadığını, taraflar arasında ... 14. Noterliğinde... tarih ... sayılı 48 ay ödeme taksitli finansal kiralama sözleşmesi yapıldığını, kiralama konusu ...plakalı aracın davacıya teslim edildiğini, aylık ödemelerin 2.300.-TL ve toplamı 110.400.-TL olduğunu, davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve temerrüdü sebebiyle sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmeye konu aracın haczedildiğini, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının ... 21. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası nedeniyle davalıya borçlu bulunmadığına dair menfi tespit ve haciz baskısı altında takip dosyasına ödenen kısmi bedelin istirdatı istemine ilişkindir.
Dava, ... 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih, ... esas ve... karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek mahkememize tevzi olunmuş ve işbu esas üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı ...Ş. tarafından 16/08/2023 tarihli dilekçe ile dava dilekçesinin kendilerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğinden bahisle davayı ıttıla tarihi itibari ile ilk itirazlarını sunarak davanın esası hakkında beyanda bulunulmuş ise de, dosya kapsamının incelenmesinde görevsizlik kararı veren mahkeme tarafından davalı şirkete TK'nın 35. maddesine göre usulüne uygun tebliğ işlemlerinin gerçekleştirildiği görülmüştür.
Her ne kadar davalı şirket tarafından süresi dışında görevsizlik ve arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden bahisle itirazda bulunulmuş ise de, bu hususlar mahkememizce de re'sen gözetilecek hususlar olduğu anlaşılmış olup, uyuşmazlığın esasının Finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı TTK'nın 4. maddesi gereğince her iki tarafın da ticari işletmesine ilişkin olan hususlardan doğan uyuşmazlıkların ticari dava olduğu, TTK'nın 5. maddesine göre, aksine hüküm bulunmadıkça, ticari davalara bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla davanın mutlak ticari davalardan olduğu, görevsizlik kararı veren mahkemece verilen hükmün doğru olduğu görülmüştür.
Yine işbu davanın açıldığı 15/07/2022 tarihi itibarı ile menfi tespit ve istidat davalarının zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olmadığının anlaşılması nedeniyle davanın esasına girilmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan 12/06/2024 tarihli dilekçe ile davaya konu takip dosyasını ödeyerek kapattıklarını, açmış oldukları menfi tespit davasını istirdata çevirerek ödemiş bulundukları toplam 403.500,00 TL'nin davalıdan istirdatını talep ettikleri görülmesi üzerine eksik harç mahkememizce hesaplanarak davacıya ikmal ettirilmiştir.
... 21. İcra Müdürlüğünün ...esas sayı ve 26/11/2024 tarihli yazısı ile davaya konu takip dosyasının infazen kapatıldığı, tahsilatlara ilişkin makbuzların dosyamıza gönderildiği görülmüştür.
Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, 6102 sayılı TTK'nın 83. Maddesi hükmü de dikkate alınarak tarafların ilişki dönemini kapsayan ticari defter kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacı yanın icra takip tarihi itibariyle davalı yana borçlu olup olmadığının tespiti ve miktarının saptanması, taraf defterlerinin usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin belirlenmesi noktasında ve ayrıca iddia ve savunma kapsamında taraflarca var ise bilirkişi incelemesinde cevaplandırılması istenilen hususları kapsar şekilde, alacak- borç durumuna ilişkin dayanak kayıtların suretlerinin de eklenmesi suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi 19/03/2024 tarihli raporunda; Davacı ... ile davalı ...Ş. arasında ... 14. Noterliğinin ...tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli, 48 ay süreli Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedilmiş olduğu, kiralamanın konusunu; “1 adet 2007 model ... plakalı ... marka Arazi Taşıtı” oluşturduğu, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyası ile davacı ...Ş. tarafından davalı ... hakkında Alacak davası açılmış olduğu, mahkemenin ... K. sayılı 11.02.2016 tarihli Kararı ile; “Davanın kısmen kabulüne, 101.963,56 TL davacı alacağının (asıl alacak tutarı olan 79.600,41 TL sına 08.03.2011 tarihinden itibaren yıllık %22 oranında temerrüt faizi yürütülmek suretiyle) davacı yararına davalıdan tahsiline…” karar verilmiş olduğu, dava konusu icra takibinde; Davalı şirket tarafından 14.03.2016 tarihinde ... 21. İcra Müdürlüğü‘ nün ... E. (eski ... E.) sayılı dosyası ile davacı ... hakkında; (79.600,41 TL + 14.496,92 TL =) 94.097,33 TL üzerinden icra takibi yapılmış olduğu, takip dosyasına davacı ... tarafından 12.09.2018 tarihinde 2.500,00 TL ve 86,87 TL olmak üzere Toplam 2.586,87 TL ödeme yapılmış olduğu, rapor içerisinde açıklandığı üzere; davalı şirket tarafından incelemeye sunulan 31.12.2013 tarihli ve 31.12.2023 tarihli Mizan raporlarında, davacı kiracı ... adına herhangi bir hesap kaydı bulunmadığı, şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ olunmuş, davalı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi bakımından ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan 11/06/2024 tarihli ek raporda; huzurdaki dava konusu icra takibinde: davalı şirket tarafından 14.03.2016 tarihinde ... 21. İcra Müdürlüğünün ...E. (eski ... E.) sayılı dosyası ile davacı ... hakkında; (79.600,41 TL + 14.496,92 TL =) 94.097,33 TL üzerinden icra takibi yapıldığı, takip dosyasına davacı ... tarafından 12.09.2018 tarihinde 2.500,00 TL ve 86,87 TL olmak üzere Toplam 2.586,87 TL ödeme yapılmış olduğu, dava konusu icra takibinde talep edilen 79.600,41 TL asıl alacak miktarı, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. ... K. sayılı 11.02.2016 tarihli Kararına istinaden talep edildiği, İcra takibinde talep edilen miktarın tamamının davacı tarafından ödenmiş olduğuna ilişkin dosya kapsamına sunulan herhangi bir belge bulunmadığı, sadece dava konusu 2.586,87 TL tutarındaki ödemeye ilişkin belgenin bulunduğu, buna göre davacının dava konusu icra dosyasına istinaden davalı şirkete halen borçlu durumda olduğu sonucuna ulaşıldığı, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasında akdedilmiş bulunan sözleşmeye göre; davacı kiraladığı malın zilyedi durumunda olduğu Malın mülkiyetinin ise davalı şirkete ait bulunduğu şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporuna yapılan itirazların değerlendirilmesi bakımından alınan 05/05/2025 tarihli 2. ek raporda; 15.05.2024 tarihinde ödenen 300.000,00 TL tutarından 19.775,09 TL kısmının, ... 13. İcra Dairesi ... E. sayılı dosya alacağına istinaden toplam 2.195,03 TL yasal kesintilerin tenzili neticesinde 21.05.2024 tarihinde 17.580,06 TL olarak ... 13. İcra Dairesine ödeme yapılmış olduğu, davacı vekili tarafından 12.06.2024 tarihli dilekçe ekinde dosyaya sunulan ödeme belgeleri içerisinde yer alan 21.05.2024 tarihli Tahsilat Makbuzunda; 17.580,06 TL tutarının “İade ... E. dosyanızdan ... adına gönderilenin iadesi, dosya numaramız yazmadığından” açıklaması ile 17.580,06 TL tutarının iade edilmiş olduğu, ...13. İcra Dairesi ... E. sayılı 15.05.2024 tarihli Dosya Hesabına göre toplam borç miktarı olan 19.775,09 TL tutarına istinaden ... 21. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasından 22.05.2024 tarihinde 19.775,09 TL tutarının ...13. İcra Dairesi... E. sayılı dosyasına gönderilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Davalı şirket vekili tarafından 05.03.2025 tarihinde dosyaya sunulan dilekçe ile; finansal kiralama sözleşmesine konu edilen... plaka sayılı aracın mülkiyeti hakkında Danıştay Kararı sunulmuş olduğu beyan edilmektedir. " şeklinde görüş bildirmiştir.
Davacı ... ile davalı ...Ş. arasında ... 14. Noterliğinin... tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli 48 ay süreli Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedilmiş olduğu, kiralamanın konusunu 1 adet 2007 model ... plakalı ... marka araç oluşturduğu, davacı kiracının kira borçlarını ödemede temerrüde düşmesi nedeni ile ... A.Ş. tarafından ... hakkında ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. sayılı dosyası ile alacak davası açılmış olduğu, mahkemenin ...K. sayılı 11.02.2016 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilerek 101.963,56 TL alacağın işleyecek faizi ile birlikte ...'ten tahsiline karar verildiği, kararın Yargıtay 19.HD ... E. ... K. sayılı 06.12.2018 tarihli onama ilamına karşı yapılan karar düzeltme isteminin reddine üzerine 03.06.2020 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
İş bu menfi tespit davasına konu icra takibinde talep edilen alacağın ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. ... K. sayılı 11.02.2016 tarihli kararından kaynaklandığı, takip ile talep edilen miktarın tamamının davacı tarafından ödenmiş olduğuna ilişkin dosya kapsamına sunulan herhangi bir belge bulunmadığı, istirdatı talep edilen 2.586,87 TL'nin yukarıda belirtilen mahkeme ilamı gereğince davacı tarafından icra dosyasına yatırıldığı, takip dosyasına istinaden davacının davalı şirkete halen borçlu durumda olduğu, davacı tarafından söz konusu borcun ödendiği veya başka bir nedenle sona erdiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı, bu hususlar dikkate alınarak temin edilen bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan 6.934,95 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 6.319,55 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tesisine YER OLMADIĞINA,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 64.525,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.28/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
***Bu evrak, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır