T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/186 Esas
KARAR NO :2024/881
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:21/03/2023
KARAR TARİHİ:04/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından ... no.lu ... sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan... San. Tic. Ltd. Şti.’nin faaliyet gösterdiği “... Mah. ... Köprüsü Sk. No:5-7 .../İstanbul” adresindeki iş yerinde, 26.06.2020 tarihinde işyerinin bulunduğu sokakta meydana gelen çökme sonucu zarar meydana geldiğini, dava konusu olayın, ilgili sigortalının başvurusu üzerine müvekkili şirket nezdinde açılan ... No.lu hasar dosyasından görevlendirilen sigorta eksperince düzenlenen ekspertiz raporunda; “Riziko adresinde yapılan incelemelerde, lokanta olarak faaliyet gösterilen işyerinin ön kısmında bulunan bina cephesine monteli, iki cephesi cam ile kapalı, çelik konstrüksiyon üzeri motorlu elektrikli açılır tavanlı, pergole alanın zemin kısmının çökmesi sonucu hasar gördüğü, ekspertiz sırasında söz konusu alanın tekrar beton ile doldurulduğu ve Belediye tarafından geçici tente verildiği, olay anına ait görsel basın verileri incelendiğinde, dükkanların bulunduğu caddenin aniden çökmüş olduğu, cadde üzerinde bulunan dükkanlara ait kıymetlerin zarar gördüğü, belediyenin akabinde ıslah çalışmasına başladığı ve gerekli önlemleri aldığı öğrenildiği, yapılan incelemelerde meydana gelen hasarın, alttan geçen ıslah edilmiş derenin, üst doldurma kısmının mukavemetini yitirmesi sonucu aniden çökmesi nedeniyle gerçekleştiği görüş ve kanaatine varıldığı, sigortalıya ait işyerinde meydana gelen zararın 95.589,92.-TL olduğu, hasarın belediyeye rücu imkanın bulunduğu” şeklinde tespitlerde bulunulduğunu, müvekkili ... Sigorta A.Ş. nin davaya konu olay nedeniyle 12.02.2021 tarihinde sigortalısına 95.589,92-TL sigorta tazminatı ödediğini, müvekkili şirket tarafından sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tazmini için ... Belediyesi, ... ... ve ... Genel Müdürlüğüne başvuru yapıldığını, dava dışı ... Belediyesinin dava konusu olaya ilişkin olarak söz konusu hasarın meydana geldiği yerin bakım ve onarımı 5216 sayılı yasa gereği İlçe Belediyesinin sorumluluğunda olduğunu belirttiğini, davalı ... Belediyesinin ise söz konusu hasara sebebiyet veren yol çökmesi olayının ... tarafından yapılan eski kanalda gerçekleşmiş olup hasarın meydana geldiği yerin altyapı yetki ve sorumluluğunun İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresine ait olduğunu ileri sürdüğünü, davalılardan ... Genel Müdürlüğünün ise başvuruya herhangi bir cevap vermediğini, davalıların, yapmış olduğu faaliyetlerin işleyişini sürekli olarak kontrol etmek ve hizmetin yürütülmesi sırasında da gerekli önlemleri almakla yükümlü olduğu halde yol çökmesi hasarı nedeniyle müvekkil şirketin halefi olduğu sigortalısının uğradığı zarar ile davalıların haksız fiili arasında uygun illiyet bağı da bulunduğundan meydana gelen hasardan dolayı davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, davalılara davaya konu zarardan dolayı yapılan başvuruların sonuçsuz kaldığını ve dava öncesinde yapılan zorunlu arabuluculuk faaliyetinden de sonuç alınmadığını belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalı idarenin hizmet kusuru ile sebebiyet verdiği zarardan dolayı ödenen 95.589,92.-TL sigorta tazminatının sigortalıya ödeme tarihi olan 12.02.2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu hasarın 26/06/2020 tarihinde gerçekleştiğini, davanın ise 23/03/2023 tarihinde açıldığını, davanın zamanaşımına uğradığını, husumet itirazlarının olduğunu, davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini, esasa yönelik olarak ise davacının zarar iddiasını ispatlaması gerektiğini, müvekkili idarenin bir kusuru olmadığını, Dere üstü yapılaşmaya ilişkin davalı idarenin uygun görüşünün bulunmaması ve ilgili Belediyeden izin alınmamış olması sebebiyle dere üzerine yapılan pergola alanının çökmesinden dolayı müvekkil idarenin kusurunun bulunmadığını ve zararın meydana geldiği yerde zarara gerçekte neyin sebep olduğunun tam olarak bilinmediğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkili belediye açısından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, sorumluluğun ... sorumluluğunda olduğunu, bahsi geçen adresteki pergola alanının yıkılmasına sebebiyet veren sokak çökmesinin, ... tarafından yapılan eski kanalda gerçekleşmiş olduğunu ve hasarın meydana geldiği yerin altyapı yetki ve sorumluluğunun ...’ ye ait olduğunu belirterek davanın öncelikle pasif husumet nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte olur ise esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, sigortalı işyeri önünde meydana gelen çökme sonucu oluşan hasardan dolayı dava dışı sigortalıya ödenen bedelin davalılardan rücuen tazmini sitemine ilişkin tazminat davasıdır.
.... İdare Mahkemesinin... esas sayılı dosyası, Belediyeden hasarın meydana geldiği binaya ilişkin imar işlem dosyası, hasar dosyası, ...'den dava konusu hasara ilişkin yapılan işlemlere ait hasar dosyası celp edilmiştir.
Dava konusu hasarın meydana geldiği mahalde davalıların sorumlu olup olmadıklarının tespiti, davacının kusuru bulunup bulunmadığının ve kusur oranları ile miktarlarının tespiti bakımından keşif yapılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti 01/02/2024 tarihli raporunda; Davacı ... Sigorta A.Ş ile dava dışı sigortalısı ... arasında, davaya konu 26.06..2020 tarihinde meydana gelen ve Yangın Sigortası Genel Şartları’ndaki yer kayması teminata giren haller ile örtüşen hasarı ve hasar tarihini kapsayan ... poliçe numaralı ve 05.12.2019 - 05.12.2020 vadeli ... Sigorta Poliçesinin (İşyeri Paket Sigorta Poliçesi) mevcut olduğu, işbu sigorta poliçesi ile hasarın meydana geldiği riziko adresi olan ... Mah.... No: 5-7 ...-İstanbul adresinde bulunan İşyerindeki Bina (214.358,00 TL), Demirbaş (934.604.,00TL) Dekorasyon (11.489,64 TL) kıymetlerinin belirtilen Sigorta Bedelleri ile poliçede belirtilen rizikolara karşı teminat altına alınmış olduğu, Riziko adresindeki işyerinin bulunduğu sokağın çökmesi sonucu sigortalı işyerinde meydana gelen hasar dolayısı ile, bağımsız sigorta eksperi tarafından 218.152,75 TL Hasar Onarım/Yenileme Bedeli tespit edildiği, bedelden eskime ve Eski-Yeni teknoloji farkı tenzili ile hesaplanan 95.589,92-TL hasar tazminat tutarının tarafımızca da hasar tarihi itibariyle makul ve kadri maruf bulunduğu, Bağımsız Sigorta Eksperi tarafından hesaplanmış olan 95.589.92 TL Hasar Tazminat Tutarı’nın Davacı/Sigortacı tarafından dava dışı sigortalısına 12.02.2021 tarihinde ödendiği ve bu halde poliçeden doğan tazminat yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu, Olayın meydana geldiği derenin yatağının yenilenmesi görevi bulunduğu anlaşılan ...’nin, derenin akış güzergahını periyodik olarak kontrol etmediği ve mukavemetin azaldığı yerleri tespit ederek gerekli tahkimatı yapmadığı veya yeni yatak oluşturulması çalışmalarına başlamadığı, 2018 yılında derenin yatağının tahkim edilmesi veya yerinin değiştirilmesi çalışmalarını yaparken Anıtlar Kurulunun mevzuatı gereği durmak zorunda kaldığı zaman dilimi içerisinde bu alanda bulunan yapı veya yapı benzeri kısımların faaliyete devam etmemesi veya kontrollü olarak devam etmesi için gereken Belediye birimlerine bildirimde bulunmadığı ve bu sebeplerle meydana gelen olayda ve oluşan hasarda kusurunun bulunduğu (%40 Yüzde Kırk Oranında) Davalı ... Belediye Başkanlığının, kendisine Büyükşehir Belediyesi tarafından yazılı olarak ... Camii ve Çevresi Sit Alanında yer alan absürd, ilave ve tahribata neden olan eylem yapılanmalarıyla ilgili gereğinin yapılması talebinde bulunulmuş olmasına rağmen sadece ana binaların ruhsat veya iskan sorgulamasını yapmış olduğu, ilçe Belediyelerinin görevleri arasında yer almasına rağmen ruhsata aykırı eklentilerle ilgili tespit ve işlem yapmadığı ve bu sebeple meydana gelen olayda ve oluşan hasarda kusurunun bulunduğu, (%20 Yüzde Yirmi Oranında) Olayın meydana geldiği yerin, üzeri kapatılmış dere yatağı olduğunun bilinmesine rağmen bu kısma işyeri eklentisi yapan ve bu eklentiyi yaparken herhangi bir resmi kurumdan veya idareden onay veya müsaade almayan dava dışı sigortalı işyerinin, olayın meydana gelmesinde ve oluşan hasarda kusurunun bulunduğu (%40 Yüzde Kırk Oranında) •Davacı/Sigortacı ... Sigorta A.Ş, dava dışı sigortalısı ile davaya konu riziko adresi için düzenlenmiş ve hasar tarihi olan 26.06.2020 tarihinde meydana gelen yer kayması hasarını kapsayan ... poliçe numaralı ve 05.12.2019 - 05.12.2020 vadeli ... Sigorta Poliçesi dolayısı ile sigortalısına 95.589,92.TL Hasar Tazminatı ödemekle, 6102 sayılı TTK Md.1472 ve Yangın Sigortası Genel Şartları B.8.2 Md.uyarınca sigortasının yerine geçeceği ve ödediği tazminat ile sınırlı olmak üzere sigortalısının haklarına halef olacağı ve zararın meydana gelmesinde sorumluluğu olanlardan, sorumluluk oranları çerçevesinde rücuen talepte bulunabileceği düzenlenmişse de, işbu davaya konu hasar ile ilgili olarak rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, Davacı/Sigortacı ... Sigorta A.Ş nin davalı ... – ... ve ... ...’ndan rücuen talepte bulunup bulunamayacağı, rücuen talep edilebilecek tutarın ne olacağı hususunda nihai hukuki karar ve takdirin Mahkemede olacağı, rücu koşullarının oluştuğu ve tarafımızca kanaat getirilen sorumluluk oranlarının kabulü yönünde takdir oluşması halinde, ödenmiş olan 95.589,92 TL Tazminatın; davalı ...-...’nün %40’ı olan 38.235,97 TL’sinden sorumlu olacağı, ve bu tutarın rücuen talebe konu edilebileceği, davalı ... ...’nın %20’si olan 19.117,98 TL’sinden sorumlu olacağı ve bu tutarın rücuen talebe konu edilebileceği, -Sigortalı İşyeri’nin %40’ı olan 38.235,97 TL sinden sorumlu olacağı ve bu tutarın rücuen talebe konu edilemeyeceği, şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ olunmuş, taraf vekillerince rapora itiraz edilmiş, tarafların itirazlarının değerlendirilmesi için ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan 23/06/2024 tarihli ek raporda; taraf vekillerinin itirazlarının, kök rapordaki kusurlandırmayı değiştirici maddi unsurlar içermediği ve heyetimizce, 01.02.2024 tarihinde düzenlenen kök raporda belirtilen kusur dağılımına ilişkin kanaatlerimizin aynen devam ettiğini belirtir ek rapordur şeklinde görüş bildirmişlerdir.
Davalılar cevap dilekçeleri ile tazmine konu meydana gelen olayda kusurlarının bulunmaması nedeniyle pasif husumet itirazında bulunmuş iseler de; mahkememizce olay yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda hasarın meydana gelmesinde davalıların kusurunun bulunduğu belirtildiğinden bu yöndeki itirazları mahkememizce kabul görmemiştir.
Davalılardan ... cevap dilekçesi ile hasarın 26/06/2020 tarihinde gerçekleştiğini, davanın ise 23/03/2023 tarihinde açıldığından bahisle zamanaşımı definde bulunmuş ise de 6098 sayılı TBK'nın 72. Maddesine göre haksız fiil nedeniyle tazminat isteminin, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağının belirtildiği, sigorta şirketinin halefiyetten kaynaklı rücu hakkına yönelik 6102 sayılı TTK'nın 1472. Maddesinde düzenleme bulunduğu, bu hükme göre sigorta şirketinin, sigortalının haklarını devralarak zarar sorumlusuna karşı dava açabileceği, bu hakka ilişkin zamanaşımı süresi belirlenirken haksız fiil ve rücu ilişkisinin dikkate alınacağı, somut olayda dava konusu hasarın davacı sigorta şirketince 12/02/2021 tarihinde ödendiği, iki yıllık sürenin bu tarihten itibaren başlayacağı, davacı sigorta şirketinin ... aleyhine 20/09/2021 tarihinde .... İdare Mahkemesinin... Esas sayılı davası ile ödenen hasar bedelinin rücuen tazminine yönelik tam yargı davası açtığı, 28/10/2022 tarihinde tarihinde davanın görev yönünden reddine karar verildiği, İstanbul Bölge İdare Mahkemesinin 07/02/2023 tarih ... sayılı kararı ile başvurunun reddine karar verildiği, kararın kesin olduğu, dava açılmakla 20/09/2021 tarihinde kesilen sürenin, istinaf başvurusunun reddi tarihi olan 07/02/2023 tarihinde yeniden kesildiği bu itibarla gerek arabuluculuk gerek dava tarihi itibarı ile davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalının bu yöndeki itirazı da mahkememizce kabul görmemiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
26/06/2020 tarihinde davacı sigortalısına ait ... Mah.... adresinde bulunan işyerinin bulunduğu sokakta meydana gelen çökme sonucu işyerine ait kapalı pergole alanın zarar gördüğü, meydana gelen hasarın sigorta poliçesinde bulunan yer kayması klozu ile teminat alındığından bahisle davacı sigorta şirketinin, dava dışı sigortalısına 12/02/2021 tarihinde 95.589,12 TL tazminat ödemesi yaptığı, akabinde davalılara yapılan başvuruların sonuçsuz kalması üzerine işbu davanın açıldığı, sigortacı bilirkişi tarafından davaya konu hasarın beyan edilen şekil ile uyumlu olduğu, hasarın Sigorta Poliçesi teminatları dahilinde bulunduğu, hasar dolayısı ile tesbit edilmiş tazminat tutarı olan 95.589,92 TL' nin makul ve sigorta ilke/prensiplerine uygun olduğu, davacı sigorta Şirketi’nin poliçeden doğan Tazminat yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu, bu itibarla 6102 sayılı TTK'nın 1472. Maddesi ile Yangın Sigortası Genel Şartları B.8.2 maddesi gereğince sigortalısının yerine geçeceği ve ödediği tazminat ile sınırlı olmak üzere sigortalısının haklarına halef olacağı ve zararın meydana gelmesinde sorumluluğu olanlardan, sorumluluk oranları çerçevesinde rücuen talepte bulunabileceği, mahkememizce olay yerinde yapılan keşif soncu düzenlenen bilirkişi raporunda olayın meydana geldiği derenin yatağının yenilenmesi görevi bulunduğu anlaşılan ...’ nin, derenin akış güzergahını periyodik olarak kontrol etmediği ve mukavemetin azaldığı yerleri tespit ederek gerekli tahkimatı yapmadığı veya yeni yatak oluşturulması çalışmalarına başlamadığı, 2018 yılında derenin yatağının tahkim edilmesi veya yerinin değiştirilmesi çalışmalarını yaparken Anıtlar Kurulunun mevzuatı gereği durmak zorunda kaldığı zaman dilimi içerisinde bu alanda bulunan yapı veya yapı benzeri kısımların faaliyete devam etmemesi veya kontrollü olarak devam etmesi için gereken Belediye birimlerine bildirimde bulunmadığı ve bu sebeplerle meydana gelen olayda ve oluşan hasarda %40 Yüzde Kırk Oranında kusurunun bulunduğu, davalı ... Belediye Başkanlığının, kendisine Büyükşehir Belediyesi tarafından yazılı olarak ... Camii ve Çevresi Sit Alanında yer alan absürd, ilave ve tahribata neden olan eylem yapılanmalarıyla ilgili gereğinin yapılması talebinde bulunulmuş olmasına rağmen sadece ana binaların ruhsat veya iskan sorgulamasını yapmış olduğu, ilçe Belediyelerinin görevleri arasında yer almasına rağmen ruhsata aykırı eklentilerle ilgili tespit ve işlem yapmadığı ve bu sebeple meydana gelen olayda ve oluşan hasarda %20 Yüzde Yirmi oranında kusurunun bulunduğu, olayın meydana geldiği yerin, üzeri kapatılmış dere yatağı olduğunun bilinmesine rağmen bu kısma işyeri eklentisi yapan ve bu eklentiyi yaparken herhangi bir resmi kurumdan veya idareden onay veya müsaade almayan dava dışı sigortalı işyerinin, olayın meydana gelmesinde ve oluşan hasarda (%40 Yüzde Kırk Oranında kusurunun bulunduğu anlaşılmakla tarafların kusurları nispetinde davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça davanın KISMEN KABULÜ ile; 38.235,97 TL maddi tazminatın davalı ... Müdürlüğünden 05/08/2021 temerrüt tarihinden, 19.117,98 TL maddi tazminatın ise ... Belediye Başkanlığından 03/08/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alınması gereken 2.611,90-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 1.632,44-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 979,46-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 979,46-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve reddolunan miktarları dikkate alınarak 1.920-TL'nın davacıdan, 1.280,00-TL'nın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacının yaptığı ilk masraf 179,90-TL, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.912,35-TL keşif harcı, 760,50-TL posta gideri olmak üzere toplam 6.852,75-TL'nin red ve kabul oranına göre 2.741,10-TL 'nın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalılar tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tesisine YER OLMADIĞINA,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
9-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.04/12/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır