T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/300 Esas
KARAR NO:2023/956
DAVA:Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Alacak
DAVA TARİHİ:08/05/2023
KARAR TARİHİ:06/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... Turz. Teks. İnş. ve Oto San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 31/01/2014-31/12/2014 tarihlerini kapsayacak şekilde 31/01/2014 tarihli ... A.Ş. Hizmet Alımına İlişkin Esas ve Usullere Göre Yapılacak Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi imzalandığını, bu işe ilişkin taahhüt kapsamında dava dışı ... firması tarafından ... Şubesince düzenlenen 77.493,71TL değerinde 21/01/2014 tarihli ... nolu bir adet teminat mektubu müvekkili şirkete teslim edildiğini, 01/04/2014-31/12/2014 tarihi kapsayacak şekilde 31/03/2014 tarihli ... A.Ş. Hizmet Alımına İlişkin Esas ve Usullere Göre Yapılacak Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi imzalandığını, bu işe ilişkin taahhüt kapsamında dava dışı ... firması tarafından ... Şubesince düzenlenen 144.095,96TL değerinde 28/03/2014 tarihli ... nolu bir adet teminat mektubu müvekkili şirkete teslim edildiğini, 01/05/2013-31/12/2013 tarihlerini kapsayacak şekilde 29/04/2013 tarihli ... A.Ş. Hizmet Alımına İlişkin Esas ve Usullere Göre Yapılacak Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi imzalandığını, bu işe ilişkin taahhüt kapsamında dava dışı ... firması tarafından ... Şubesince düzenlenen 34.076,30TL değerinde 06/03/2014 tarihli ... nolu bir adet teminat mektubu müvekkili şirkete teslim edildiğini, sözleşmenin bitiminden itibaren 3 ay süre ile uzatıldığını, 01/10/2013/31/12/2013 tarihlerini kapsayacak şekilde 24/09/2013 tarihli ... A.Ş. Hizmet Alımına İlişkin Esas ve Usullere Göre Yapılacak Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi imzalandığını, bu işe ilişkin taahhüt kapsamında dava dışı ... firması tarafından ... Şubesince düzenlenen 153.420,58TL değerinde 06/03/2014 tarihli ... nolu bir adet teminat mektubu müvekkili şirkete teslim edildiğini, sözleşmenin bitiminden itibaren 3 ay süre ile uzatıldığını, 01/06/2013/31/12/2013 tarihlerini kapsayacak şekilde 31/05/2013 tarihli ... A.Ş. Hizmet Alımına İlişkin Esas ve Usullere Göre Yapılacak Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi imzalandığını, bu işe ilişkin taahhüt kapsamında dava dışı ... firması tarafından ... Şubesince düzenlenen 21.655,85TL değerinde 06/03/2014 tarihli ... nolu bir adet teminat mektubu müvekkili şirkete teslim edildiğini, sözleşmenin bitiminden itibaren 3 ay süre ile uzatıldığını, 01/05/2013/31/12/2013 tarihlerini kapsayacak şekilde 29/04/2013 tarihli ... A.Ş. Hizmet Alımına İlişkin Esas ve Usullere Göre Yapılacak Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi imzalandığını, bu işe ilişkin taahhüt kapsamında dava dışı ... firması tarafından ... Şubesince düzenlenen 77.493,71TL değerinde 21/01/2014 tarihli ... nolu bir adet teminat mektubu müvekkili şirkete teslim edildiğini, sözleşmenin bitiminden itibaren 1 ay süre ile uzatıldığını, iş akitleri sona eren çalışanların işçilik alacaklarının ödenmesi talebiyle ilgili olarak arabuluculuk ile şirketlerine başvurduklarını ve alacaklarının ödendiğini, müvekkili şirket ile dava dışı ... firması arasında davaya konu edilen sözleşmeler ve ekindeki şartnameler gereğince işçinin işvereni, sorumlusu ve muhatabının yüklenici davalı şirket olması nedeniyle arabuluculuk başvuruları üzerine müvekkili şirket tarafından yapılan ödemelerin işçileri çalıştırdığı süreye isabet eden miktarlarının dava dışı yüklenici firmadan rücuen tahsilinin gerektiğini, teminat mektuplarının nakde çevrilmesi gerektiğini, bu hususta .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dava dosyası ile açılan davanın 10/11/2020 tarih ve ... karar sayılı ilamı ile kısmen kabulüne karar verildiği ve dosyanın istinaf incelemesinde olduğunu, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile ... .... ... Şubesince düzenlenen; 1-77.493,71-TL değerinde 21.01.2014 tarihli ... nolu, 2-144.095,96-TL değerinde 28.03.2014 tarihli ...,3-34.076,30-TL değerinde 06.03.2014 tarihli ... nolu , 4-153.420,58-TL değerinde 06.03.2014 tarihli ... nolu, 5- 77.135,65-TL değerinde 15.01.2014 tarihli ... nolu, 6-21.655,85-TL değerinde 06.03.2014 tarihli ... nolu, 7-11.185,76-TL değerinde 15.01.2014 tarihli ... nolu teminat mektuplarının nakde çevrilmesi suretiyle ve her bir mektup kapsamında müvekkili şirket tarafından yapılan işçi ödemelerinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı bankadan tahsiline ve vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın hukuki dayanak ve mesnetten yoksun olup reddedilmesi gerektiğini, müvekkili bankanın ... Şubesi tarafından lehtarı müflis ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti, muhatabının davacı ... olan, ... nolu 590.859,00 TL ve ... nolu 119.000,00 TL iki adet teminat mektubu düzenlenerek davacı şirkete verildiğini, dava konusu mektupların konusu Kargo/Kurye/Posta Gönderilerinin Dağıtımına ait hizmet alım işleri olduğunu, davacının çeşitli tarihlerde müvekkili bankaya başvuruda bulunarak, teminat mektubunun verilme sebebi ile ilgisi olmayan, teminat mektubunun konusu kapsamında bulunmayan sebepler ileri sürerek mektubun nakde çevrilmesini talep ettiğini, huzurdaki davanın kötüniyet ile açılmış olup davacının hakkı olmayan menfaati temin etme saiki ile hareket ettiğini, davacının ödemek durumunda kaldığı işçilik alacağı teminat mektubunun verilme sebebi olan konu kapsamında olmadığını, davacının iddiasının aksine davacı ile lehdar ... firması arasındaki sözleşme ve şartnamelerde işçilik alacakları ile ilgili bir madde veya hüküm bulunmadığının görüldüğünü, dolayısı ile davacı tarafından mektubun konusunun genişletilmeye çalışıldığını, taraflar arasında imzalanmış sözleşmelerde yer alan “…yüklenicinin bu işten dolayı İdareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra…” ibaresinin lehdar şirketin işçilerinin işçilik alacaklarını da kapsadığı şeklindeki yorum amacını aşan bir yorum olduğunu, sözleşmelerin hukuken bu şekilde geniş olarak değil, tarafların iradelerini yansıtacak şekilde dar olarak yorumlanmasının amaca uygun olacağını, bankanın garanti ettiği işe ilişkin değil de, mektup lehdarının çalıştırdığı işçinin kıdem tazminatı sebebi ile yani teminat mektubunda garanti edilmeyen bir işten dolayı teminat mektubunun tazminin talep edilmesinin MK 2 kapsamında hakkın kötüye kullanıldığını, davacı tarafından müteaddit kereler teminat mektubunun tazmini talep edildiğini, ilk taleplerde teminat mektubunun lehdarının ... LTD'nin iflas etmiş olması dolayısı ile mektupların tazminini talep edilmiş olmasına rağmen, bu şekilde teminat mektubunu tazmin edilmesinin usulüne uygun olmadığınan fark edilmesinin akabinde bu sefer de başka bir gerekçe öne sürülerek teminat mektubunun tazmini talep edilmeye çalışıldığını, arz ve izah edilen nedenlerle teminat mektupları ile garanti edilen riskler gerçekleşmeden yapılan tazmin talebinin "hakkın açıkça kötüye kullanılması" niteliğinde olmakla, teminat mektubunun tamamının tazmininin talep edilmesi MK m. 2/2 düzenlenen hakkın kötüye kullanılmasını hukuk düzeni himaye etmeyeceğinden davanın esastan reddine karar verilmesini, davanın dava dışı müflis ... LTD.ye, ... LTD'nin müflis olması dolayısı ile iflas masası sıfatı ile ... İflas sayılı dosyası gereğince .... İcra ve İflas Müdürlüğüne ihbar edilmesini ve dava masrafları ile avukatlık ücretlerinin de davacıya tahmil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı ile dava dışı ... ... Ltd. Şti arasında imzalanan posta dağıtım hizmet alım sözleşmesine karşılık taahhüt kapsamında davalı banka tarafından düzenlenen yedi adet teminat mektubunun nakde çevrilmesi suretiyle davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya kapsamına göre davacı ile dava dışı ... şirketi arasında yapılan sözleşmenin posta dağıtım hizmet alım ve kargo/kurye dağıtım hizmet alım sözleşmesine ilişkin olduğu ve dava dışı ... firması tarafından davalı tarafça düzenlenen teminat mektuplarının da davacıya bu sözleşmeler kapsamında verildiği hususlarında ihtilaf bulunmadığı görülmüştür.
Davacı ile dava dışı ... şirketi arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmeleri, idari ve teknik şartnameler dosya içerisine (CD içerisinde) alınmış, sözleşmenin incelenmesinde sözleşme konusunun posta gönderilerinin işçi personeller ile dağıtımı işi olduğu görülmüştür.
Dosya kapsamından, davacı şirketin, işçileri çalıştırdığı süreye isabet eden döneme ait ödemiş olduğu işçilik alacaklarını dava dışı yüklenici firmadan (...) rücuen tahsilini teminen teminat mektuplarının nakde çevrilmesini davalı bankaya çeşitli tarihlerde başvuruda bulunarak talep ettiği, davacının taleplerinin davalı banka tarafından "Bankanın yükümlülüğü lehtarınkinden bağımsız ve asli bir yükümlülük olduğundan teminat mektubunda, bankaca mektuba konu işten kaynaklanan riskin ödenmesi garanti edildiğinden, lehtarın iflası ile birlikte tüm borçları muaccel olsa bile teminat mektubu veren bankanın muhataba ödeme yükümlülüğü riskin gerçekleşmesi halinde çıkacaktır. Teminat mektubu lehtarın iflas etmesi ne muhatabın tazmin talebini, ne de bankanın ödeme yükümlülüğünü etkilemeyecek, bankanın yükümlülüğü garanti edilen riske bağlı olarak asli ve bağımsız olduğundan lehtarın iflası bu hukuki durumda bir değişiklik yaratmayacaktır. Kesin teminat, taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla alınmakta olup, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işçi ücreti ve diğer işçi alacaklarını teminat altına almamaktadır." gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmıştır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/... Esas 2022/... Karar sayılı içtihadında; davacının teminat mektubunun tazmin edilmesine ilişkin talebinde riskin gerçekleşip gerçekleşmediğine dair bilgiye yer verilmediğinden usulüne uygun tazmin talebinde bulunulmadığı gerekçesiyle istinaf tarafından verilen ret kararını onamıştır.
Yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2018/... Esas 2019/... Karar sayılı ilamında; " Teminat mektubu, bankanın belirli bir işin gerçekleştirilmesi, bir malın teslimi veya bir borcun ödenmesini muhataba taahhüt eden müşterisinin, bu taahhüdün daha önce muhatap tarafından belirlenen koşullara uygun olarak yerine getirilmemesi halinde belirli bir paranın, banka tarafından muhataba ödeneceğini garanti altına alan belgedir. Bu anlamda banka teminat mektubu esas sözleşmeden ayrı ve tamamen bağımsız bir garanti sözleşmesi niteliğinde olup, sözleşme metninde belirtilen ve muhatap için faydalı bir durumun gerçekleşmemesi veyahut zararlı bir durumun gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkacak riskler, garanti veren banka tarafından güvence altına alınmaktadır. Teminat mektuplarında garanti ne için verilmişse, o koşulun gerçekleşip gerçekleşmediğine göre ödeme yapılacağından, garanti sözleşmesi ile üstlenilen risklerin hangi ilişkiden kaynaklanan riskler olduğu taraflarca önceden belirlenmelidir. Ayrıca taraflar arasındaki tüm ilişkilerden doğacak risklerin tek bir garanti sözleşmesi ile güvence altına alınması da garanti sözleşmesini geçersiz kılar. Başka bir söyleyişle, taraflar arasında birden fazla hukuki ilişki mevcut ise, her bir hukuki ilişkiden doğacak riskler ayrı bir garanti sözleşmesi ile güvence altına alınmalıdır..... Sözleşmenin tarafı olmayan, söz konusu sözleşme hükmü çerçevesinde teminat mektuplarının kapsamının genişletilmesi yolunda herhangi bir kabulü bulunduğu ispat edilemeyen garanti sözleşmesinin tarafı sıfatındaki bankaya karşı ileri sürülme olanağı bulunmadığı gibi, davalının tarafı olmadığı bir davada verilen ve kesinleşen kararın davalı bakımından sonuç doğurması da mümkün değildir." şeklinde kararları mevcut olup tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Her ne kadar davacı tarafça ödenen işçilik alacaklarından dolayı davalı bankadan tazmin talebinde bulunulmuş ise de; teminat mektuplarının posta dağıtım hizmet alım ve kargo/kurye dağıtım hizmet alım sözleşmesine istinaden verildiği, davacının ... firmasının mektup konusu işten kaynaklanan bir borcu bulunduğuna ilişkin iddiası olmayıp, davacı ile lehtar ... Şirketi arasındaki sözleşme ve şartnamelerde işçilik alacaları ile ilgili bir madde bulunmadığı anlaşılmakla davacının teminat mektuplarının genişletilmesi kapsamındaki iddiası yerinde görülmediğinden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 269,85 TL nispi karar ve ilam harcının peşin yatırılan 8.813,08 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 8.543,23TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 78.668,93-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tesisine YER OLMADIĞINA,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.06/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır .
Hakim ...
e-imzalıdır .