T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/365
KARAR NO: 2024/304
DAVA: Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ: 02/06/2023
KARAR TARİHİ: 22/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davalarının birleştirilerek yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring Ve Finansman Şirketler Kanunu Çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliğinde ... tescil numarası ile tescil edilen ... sözleşme numaralı ve... sözleşme tarihli finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranması nedeniyle, davalı kiracı şirkete ... 3. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek, 60 günlük yasal süre içinde kira borcunun ödenmesi; aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malların tesliminin ihtar edildiğini, ihtarnamelerin kiracı şirket yetkilisine usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davalı kiracı şirketin, bu ihtarnameye rağmen borçlarını ödemediği gibi, kendisine yüklenen edimleri kanuni süresi içinde yerine getirmediğinden bahsi geçen finansal kiralama sözleşmesinin münfesih olduğunu ve davalı şirket ile aralarındaki sürekli borç ilişkisinin sona erdiğini, davalının ise haksız zilyet durumuna düştüğünü, davalı tarafın, kiralama konusu malları taraflarına iade etmemesi nedeniyle ileride telafisi imkansız zararları önleyebilmek için mülkiyeti müvekkili şirkete ait finansal kiralama konusu malların, ihtiyati tedbir kararıyla müvekkili şirkete teslimini talep etme zorunluluklarının doğduğunu, bu nedenle ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasından 30/05/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının alındığını, tüm bu nedenlerle ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin feshinin tespiti ile birlikte, finansal kiralama konusu malların müvekkiline aynen iadesini talep etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket tarafından ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunulmuş olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirketin konkordato surecide oluğu dikkate alındığında, davacının ihtarnamesinde belirttiği beyan ve iddialarla birlikte sözleşmenin feshi ve malın iadesini talep etmesinin mümkün olmadığını, İİK'nın 296. maddesi kapsamında da ödeme yapılmaması sebebiyle sözleşmenin feshinin mümkün olmadığını, sözleşmede bu yönde düzenlemeler var ise geçersiz olduğunun da açık olduğunu, davacı tarafından yapılan feshin geçersiz olduğunu, mevcut durumda bu gerekçe ile fesih yapılmasının mümkün olmadığının tartışmasız olduğunu, söz konusu iş makinesinin, müvekkili şirketin faaliyetlerine devam etmesi bakımından olmazsa olmaz nitelikte olduğu gibi, zorunluluk arz etmekte olduğunun dikkate alınması gerektiğini, müvekkili şirketin mermer sektöründe faaliyet gostermekte olduğunu, mermer ocağı faaliyetinin en önemli araç ve gereçlerinden birisi olduğunu, bu iş makinesinin müvekkili şirketten alınmasının, faaliyetlerine devam ettirmesine engel olacağını ve bu durumda konkordatonun ilkesi ve amacına aykırılık teşkil edeceğini, gerekli görülür ise mevcut dosya kapsamında keşif kararı da alınarak, söz konusu makinenin müvekkili şirketin faaliyetlerine devam etmesi bakımından olmazsa olmaz nitelikte olduğu ve mermer ocağı faaliyetinin en önemli araç ve gereçlerinden birisi olduğu hususunun da tespitinin yapılabileceğini, ayrıca tarafların ticari defter ve kayıtlarının da incelenmesi ve davalı tarafa yapılan ödemelerin de net olarak tespitinin gerekli olduğunu, ayrıca mevcut durumda konkordatoda kesin mühlet sureci devam etmekte olduğundan, huzurdaki davada ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin konkordato surecine başladığı 01.08.2022 tarihi ve sonrasındaki tüm borç ve ödemelerinin de incelenmesinin gerektiğini, ayrıca önemle belirmek gerekir ki yukarıdaki tüm beyanları saklı kalmak kaydı ile, davacının gönderdiğini beyan ettiği ihtarnameden sonra 60 gün gibi bir sure geçmiş olsa da, davacının sözleşmeyi fesih ettiği yönünde bir iradesinin söz konusu olmadığını, sadece feshedebileceğinin belirtildiğini, İİK'nın 294/1. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini; verilse dahi uygulanmasının mümkün olmadığını, ihtiyati tedbirin koşulları oluşmadığı gibi, aynı zamanda ileride açılacak davanın sonucu niteliğinde olabilecek bir tedbir kararı verilmesinin de son derece hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyanın sonucunun beklenmesini ve davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen mahkememizin 2023/366 esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring Ve Finansman Şirketler Kanunu Çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliğinde ... tescil numarası ile tescil edilen ... sözleşme numaralı ve 27/02/2020 sözleşme tarihli finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranması nedeniyle, davalı kiracı şirkete ... 3. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek, 60 günlük yasal süre içinde kira borcunun ödenmesi; aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malların tesliminin ihtar edildiğini, ihtarnamelerin kiracı şirket yetkilisine usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davalı kiracı şirketin, bu ihtarnameye rağmen borçlarını ödemediği gibi, kendisine yüklenen edimleri kanuni süresi içinde yerine getirmediğinden bahsi geçen finansal kiralama sözleşmesinin münfesih olduğunu ve davalı şirket ile aralarındaki sürekli borç ilişkisinin sona erdiğini, davalının ise haksız zilyet durumuna düştüğünü, davalı tarafın, kiralama konusu malları taraflarına iade etmemesi nedeniyle ileride telafisi imkansız zararları önleyebilmek için mülkiyeti müvekkili şirkete ait finansal kiralama konusu malların, ihtiyati tedbir kararıyla müvekkili şirkete teslimini talep etme zorunluluklarının doğduğunu, bu nedenle ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasından 29/05/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının alındığını, tüm bu nedenlerle ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin feshinin tespiti ile birlikte, finansal kiralama konusu malların müvekkiline aynen iadesini talep etmiştir.
Birleşen mahkememizin 2023/366 esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket tarafından ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunulmuş olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirketin konkordato surecide oluğu dikkate alındığında, davacının ihtarnamesinde belirttiği beyan ve iddialarla birlikte sözleşmenin feshi ve malın iadesini talep etmesinin mümkün olmadığını, İİK'nın 296. maddesi kapsamında da ödeme yapılmaması sebebiyle sözleşmenin feshinin mümkün olmadığını, sözleşmede bu yönde düzenlemeler var ise geçersiz olduğunun da açık olduğunu, davacı tarafından yapılan feshin geçersiz olduğunu, mevcut durumda bu gerekçe ile fesih yapılmasının mümkün olmadığının tartışmasız olduğunu, söz konusu iş makinesinin, müvekkili şirketin faaliyetlerine devam etmesi bakımından olmazsa olmaz nitelikte olduğu gibi, zorunluluk arz etmekte olduğunun dikkate alınması gerektiğini, müvekkili şirketin mermer sektöründe faaliyet gostermekte olduğunu, mermer ocağı faaliyetinin en önemli araç ve gereçlerinden birisi olduğunu, bu iş makinesinin müvekkili şirketten alınmasının, faaliyetlerine devam ettirmesine engel olacağını ve bu durumda konkordatonun ilkesi ve amacına aykırılık teşkil edeceğini, gerekli görülür ise mevcut dosya kapsamında keşif kararı da alınarak, söz konusu makinenin müvekkili şirketin faaliyetlerine devam etmesi bakımından olmazsa olmaz nitelikte olduğu ve mermer ocağı faaliyetinin en önemli araç ve gereçlerinden birisi olduğu hususunun da tespitinin yapılabileceğini, ayrıca tarafların ticari defter ve kayıtlarının da incelenmesi ve davalı tarafa yapılan ödemelerin de net olarak tespitinin gerekli olduğunu, ayrıca mevcut durumda konkordatoda kesin mühlet sureci devam etmekte olduğundan, huzurdaki davada ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin konkordato surecine başladığı 01.08.2022 tarihi ve sonrasındaki tüm borç ve ödemelerinin de incelenmesinin gerektiğini, ayrıca önemle belirmek gerekir ki yukarıdaki tüm beyanları saklı kalmak kaydı ile, davacının gönderdiğini beyan ettiği ihtarnameden sonra 60 gün gibi bir sure geçmiş olsa da, davacının sözleşmeyi fesih ettiği yönünde bir iradesinin söz konusu olmadığını, sadece feshedebileceğinin belirtildiğini, İİK'nın 294/1. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini; verilse dahi uygulanmasının mümkün olmadığını, ihtiyati tedbirin koşulları oluşmadığı gibi, aynı zamanda ileride açılacak davanın sonucu niteliğinde olabilecek bir tedbir kararı verilmesinin de son derece hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyanın sonucunun beklenmesini ve davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen mahkememizin 2023/367 esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında ... sayılı Finansal Kiralama Faktoring Ve Finansman Şirketler Kanunu Çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliğinde ... tescil numarası ile tescil edilen ... sözleşme numaralı ve 26/12/2019 sözleşme tarihli finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranması nedeniyle, davalı kiracı şirkete ... 3. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek, 60 günlük yasal süre içinde kira borcunun ödenmesi; aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malların tesliminin ihtar edildiğini, ihtarnamelerin kiracı şirket yetkilisine usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davalı kiracı şirketin, bu ihtarnameye rağmen borçlarını ödemediği gibi, kendisine yüklenen edimleri kanuni süresi içinde yerine getirmediğinden bahsi geçen finansal kiralama sözleşmesinin münfesih olduğunu ve davalı şirket ile aralarındaki sürekli borç ilişkisinin sona erdiğini, davalının ise haksız zilyet durumuna düştüğünü, davalı tarafın, kiralama konusu malları taraflarına iade etmemesi nedeniyle ileride telafisi imkansız zararları önleyebilmek için mülkiyeti müvekkili şirkete ait finansal kiralama konusu malların, ihtiyati tedbir kararıyla müvekkili şirkete teslimini talep etme zorunluluklarının doğduğunu, bu nedenle ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasından 29/05/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının alındığını, tüm bu nedenlerle ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin feshinin tespiti ile birlikte, finansal kiralama konusu malların müvekkiline aynen iadesini talep etmiştir.
Birleşen mahkememizin 2023/367 esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket tarafından ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunulmuş olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirketin konkordato surecide oluğu dikkate alındığında, davacının ihtarnamesinde belirttiği beyan ve iddialarla birlikte sözleşmenin feshi ve malın iadesini talep etmesinin mümkün olmadığını, İİK'nın 296. maddesi kapsamında da ödeme yapılmaması sebebiyle sözleşmenin feshinin mümkün olmadığını, sözleşmede bu yönde düzenlemeler var ise geçersiz olduğunun da açık olduğunu, davacı tarafından yapılan feshin geçersiz olduğunu, mevcut durumda bu gerekçe ile fesih yapılmasının mümkün olmadığının tartışmasız olduğunu, söz konusu iş makinesinin, müvekkili şirketin faaliyetlerine devam etmesi bakımından olmazsa olmaz nitelikte olduğu gibi, zorunluluk arz etmekte olduğunun dikkate alınması gerektiğini, müvekkili şirketin mermer sektöründe faaliyet gostermekte olduğunu, mermer ocağı faaliyetinin en önemli araç ve gereçlerinden birisi olduğunu, bu iş makinesinin müvekkili şirketten alınmasının, faaliyetlerine devam ettirmesine engel olacağını ve bu durumda konkordatonun ilkesi ve amacına aykırılık teşkil edeceğini, gerekli görülür ise mevcut dosya kapsamında keşif kararı da alınarak, söz konusu makinenin müvekkili şirketin faaliyetlerine devam etmesi bakımından olmazsa olmaz nitelikte olduğu ve mermer ocağı faaliyetinin en önemli araç ve gereçlerinden birisi olduğu hususunun da tespitinin yapılabileceğini, ayrıca tarafların ticari defter ve kayıtlarının da incelenmesi ve davalı tarafa yapılan ödemelerin de net olarak tespitinin gerekli olduğunu, ayrıca mevcut durumda konkordatoda kesin mühlet sureci devam etmekte olduğundan, huzurdaki davada ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin konkordato surecine başladığı 01.08.2022 tarihi ve sonrasındaki tüm borç ve ödemelerinin de incelenmesinin gerektiğini, ayrıca önemle belirmek gerekir ki yukarıdaki tüm beyanları saklı kalmak kaydı ile, davacının gönderdiğini beyan ettiği ihtarnameden sonra 60 gün gibi bir sure geçmiş olsa da, davacının sözleşmeyi fesih ettiği yönünde bir iradesinin söz konusu olmadığını, sadece feshedebileceğinin belirtildiğini, İİK'nın 294/1. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini; verilse dahi uygulanmasının mümkün olmadığını, ihtiyati tedbirin koşulları oluşmadığı gibi, aynı zamanda ileride açılacak davanın sonucu niteliğinde olabilecek bir tedbir kararı verilmesinin de son derece hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin...esas sayılı dosyanın sonucunun beklenmesini ve davanın reddini talep etmiştir.
Asıl ve birleşen davalar, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmakta olup, somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce, dosyaya sunulan ve celbedilen tüm deliller hep birlikte incelenmiştir.
Asıl ve birleşen dosyalarda davacı vekili 20/03/2024 tarihli dilekçesi ile; eldeki davaların açılmasından sonra sözleşmelerin feshinin asıl ve birleşen dosyalarda davalı tarafından kabul edilmiş olup tarafların sulh olduğunu, bu nedenle davaların konusuz kaldığını, mevcut davaların konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini ve lehlerine vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmemesini talep etmiştir.
Asıl ve birleşen dosyalarda davalı vekili 20/03/2024 tarihli dilekçesi ile; eldeki davaların açılmasından sonra sözleşmelerin feshinin müvekkili şirket tarafından kabul edilmiş olup tarafların sulh olduğunu, bu nedenle davaların konusuz kaldığını, mevcut davaların konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini ve lehlerine vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmemesini talep etmiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, asıl ve birleşen dosyalarda davacı tarafça, finansal kiralama sözleşmelerinin haklı feshinin tespiti ile finansal kiralamaya konu malların iadesi talebiyle dava açılmışsa da, taraf vekillerince dosyaya sunulan 20/03/2024 tarihli dilekçelerindeki beyanlarından, tarafların dava açıldıktan sonra sulh oldukları, bu anlamda açılan davaların konusuz kaldığı anlaşılmakla, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davada, 6100 Sayılı HMK'nun 313 ve devamı maddeleri gereğince, tarafların sulh olması nedeniyle, konusuz kalan davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
1/1-Harçlar Kanunu gereğince asıl davada alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça asıl dava dosyasına yatırılan 17.077,50-TL peşin harç, 122.958,00-TL tamamlama harcı ve 82.484,32-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 222.519,82-TL'den mahsubu ile, fazladan yatan 222.092,22-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
2-Birleşen mahkememizin 2023/366 esas sayılı dosyasında, 6100 Sayılı HMK'nun 313 ve devamı maddeleri gereğince, tarafların sulh olması nedeniyle, konusuz kalan davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2/1-Harçlar Kanunu gereğince birleşen mahkememizin 2023/366 esas sayılı dosyasında alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça birleşen mahkememizin 2023/366 esas sayılı dosyasına peşin olarak yatırılan 17.077,50-TL harçtan mahsubu ile, fazladan yatan 16.649,90-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Birleşen mahkememizin 2023/367 esas sayılı dosyasında, 6100 Sayılı HMK'nun 313 ve devamı maddeleri gereğince, tarafların sulh olması nedeniyle, konusuz kalan davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3/1-Harçlar Kanunu gereğince birleşen mahkememizin 2023/367 esas sayılı dosyasında alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça birleşen mahkememizin 2023/367 esas sayılı dosyasına peşin olarak yatırılan 17.077,50-TL harçtan mahsubu ile, fazladan yatan 16.649,90-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Asıl ve birleşen dosyalarda davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin, talebi doğrultusunda kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Taraf vekillerince vekâlet ücreti talep edilmediğinden, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere herhangi bir asliye ticaret mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 22/03/2024
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır