T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/406 Esas
KARAR NO:2024/244
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:22/06/2023
KARAR TARİHİ:12/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ve ... AŞ tarafından, müvekkil şirket lehine keşide edilen; ... A.Ş. .../... Şubesi ... IBAN numaralı hesabına ait ... seri numaralı, 20.07.2023 keşide tarihli, 85.493,66 TL bedelli 1 adet çek yaprağının ticari ilişkileri gereğince müvekkil şirkete teslim edildiğini, Mezkûr çekin müvekkili şirketin elindeyken, ticari ilişki gereği başka bir tedarikçiye teslim edilmek için cirolanmış götürülürken kaybolmak suretiyle zayii olduğunu, TTK’ nun 818. maddesinin s bendindeki atıf uyarınca dava konusu kaybolan çeke, iptal hakkındaki poliçeye uygulanacak hükümler tatbik edileceğini, TTK’ nun madde 757/1 hükmü uyarınca, “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” poliçenin iptali sırasında alınabilecek önleyici tedbirler düzenlendiğini, TTK’ nun madde 759/1 hükmü ile poliçeyi ele geçiren kimsenin belli olmaması halinde poliçenin iptaline karar verilebileceği hükme bağlandığını, bahsi geçen TTK hükümleri uyarınca davacı müvekkili şirket ile dava dışı iyi niyetli üçüncü kişilerin mağduriyete uğramama için dava konusu çeki kimin iktisap etmiş olduğunun bilinmemesi ve bu nedenle çek üzerinde tekrar iktisabın mümkün olmaması nedeniyle , müvekkili davacı ile dava konusu zayi olmuş çeki elinde bulunduran dava dışı 3. kişilerin mağdur olmaması amacıyla muhatap bankanın ilgili çeki ödemekten men edilmesine (Ödeme yasağı), müvekkilimin hamili olduğu dava konusu zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava, zayii nedeniyle kıymetli evrak iptali istemine ilişkin bulunmaktadır.
Taraf delilleri toplanmış, dava konusu çeke ödeme yasağı konulmuş, dava konusu çekin ibraz bilgileri sorulmuş, ilanlar yaptırılmıştır.
Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin umumi hükümler arasında TTK'nın 651. ve 652. maddelerinde genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama(TTK'nın 657. maddesi) ve hâmiline yazılı senetlerin iptali hakkında(TTK'nın 661-668 maddeleri) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır. Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme(TTK'nın 757-765 maddeleri) getirilerek bu hükümlerin TTK'nın 778. maddesinin 1. fıkrasının ı bendi yollamasıyla bonolar bakımından; 818. maddesinin 1. fıkrasının s bendi yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.
Dosya kapsamına sunulan kayıt ve belgelerin incelenmesinde, dava konusu çekin, davacı tarafından ticari ilişki kapsamında fatura karşılığı olarak usul ve yasalara uygun olarak iktisap edildiği, davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğu anlaşılmıştır.
Davacının zayi olduğunu iddia ettiği çek hakkında, TTK'nın 762., 663. Ve 664. maddeleri uyarınca Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde iptal istemli dava açıldığına ilişkin ilan birer hafta ara ile üç kez yaptırılmış ve gazete örnekleri dosyaya sunulmuştur. Yapılan ilana rağmen öngörülen bekleme süresi içinde çekin ibraz edildiğine ilişkin dosyaya herhangi bir bilgi veya belge yansımadığı gibi, çek mahkememize de getirilmemiştir. Bu haliyle davaya konu çekin yetkili hamilinin davacı olduğuna ve çekin zayii olduğuna ilişkin mahkememizde yeterince kanaat oluşmakla, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler kapsamında iptaline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1) DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE; Dava konusu keşidecisi ... ve ... AŞ olan, ... A.Ş. .../İstanbul Şubesi ... IBAN numaralı hesabına ait ... seri numaralı, 20.07.2023 keşide tarihli, 85.493,66 TL bedelli çekin ZAYİİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 179,90-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 247,70-TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davanın mahiyeti gereği yargılama masraflarının davacının kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafça yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
5-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince davacı tarafın talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/03/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır