T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/445 Esas
KARAR NO:2024/311
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:19/01/2021
KARAR TARİHİ:26/03/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket belediye iktisadi teşebbüsü olduğunu, ihale açmaya muktedir olduğunu, davalı şirketin 2020- ... ihale kayıt numaralı ihalesi müvekkili uhdesinde kaldığını, söz konusu ihaleye teklif verilmesi sırasında müvekkili tarafından 385.026,25 TL tutarında geçiçi teminat mektubu davalı şirkete sunulduğunu, söz konusu ihale konusu işlere başlanılmış olmasına rağmen, davalı tarafça müvekkili ihalesi iptal edilerek müvekkili geçiçi teminat mektubu 03.09.2020 tarihinde nakde çevrildiğini, söz konusu geçici teminat mektubun nakde çevrilmesi hukuka ve yasal mevzuata aykırı olduğunu, bu hususta tarafımızca .... İdare Mahkemesi'nde ... Esas sayılı dava ikame edilmiş olmakla, çok sayıda ihtarname ile bu husus davalıya bildirilmiş olmasına rağmen davalı işbu geçici teminat mektubunu nakde çevirmekten kaçınmadığını, .... İdare Mahkemesi tarafından öncelikle işbu ihalenin iptaline dair tanzim edilen karar hakkında yürütmenin durdurulması ve daha sonra esasen davalının ihalenin iptaline dair haksız kararının iptaline karar verildiğini, bu ahvalde davalı idarenin geçici teminat mektubunu nakde çevirme eyleminin dayanaksız ve hukuksuz olduğu ispat edildiğini, işbu nakde çevirme işlemi 03.09.2020 tarihinde yapıldığından haksız ve hukuka aykırı işlem nedeniyle faiz başlangıç tarihi de işbu nakde çevirme tarihi olduğunu, yürütmenin Durdurulması Kararından sonra davalı tarafa gönderilen ihtarname ile işbu haksız şekilde irat kaydedilen teminat bedelinin iadesi talep edilmişse de, davalı tarafça işbu teminat bedeli müvekkili şirkete iade edilmediğini, bu nedenle müvekkili tarafından 08.12.2020 tarihi 14.47 saatinde, 385.026,25 TL asıl alacak ve 9.240,63 TL işlemiş faiz üzerinden icra takibi başlatıldığını, .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra dosyasına ait makbuzların ekte olduğunu, işbu makbuzlarda icra takip tarihi ve saati yer almakta olduğunu, ancak davalı tarafça söz konusu icra takibinden 1 Gün sonra 09.12.2020 tarihinde 15.59 saatinde müvekkili şirket hesabına 385.000,00 TL ödeme yapıldığını, daha sonra takibe ait ödeme emri davalı - borçluya 22.12.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, tebliği müteakip, 24.12.2020 tarihinde davalı tarafça tüm dosya borcuna ve feri'lere itiraz edildiğini, ancak söz konusu icra takibi başlatılmasını müteakip, icra takibine konu asıl alacağın ödenmiş olması işbu dosya borcunun kabul edildiğine dayanak olduğunu, kaldı ki bu hususta tanzim edilen mahkeme ilamı da mevcut olduğunu, bu sebeple, icra takibine konu asıl alacağın işlemiş faizinin, icra vekalet ücretinin, harç ve masraf giderlerinin davalıya tahmil edileceği açık olduğunu, ancak davalı taraf işbu alacakları ödememek için dosya borcuna haksız şekilde itiraz ettiğini, bu nedenle söz konusu icra takibine konu alacağın işlemiş faizi olan 9.240,63 TL'nin ve dosyaya konu takip toplamı üzerinden hesaplanacak harç- icra vekalet ücreti ve icra masraflarının hesaplanması ile davalıdan tahmiline karar verilmesi gerekmekte olduğunu, borçlunun .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin işlemiş faiz, takip toplamı üzerinden hesaplanacak icra vekalet ücreti, harç ve masraflar yönünden devamına, %20 ‘den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı, ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına taraflarınca yapılan itirazın iptali sebebiyle iş bu davayı ikame ettiğini, ancak davacı tarafın bu talepleri haksız ve yersiz olduğunu, davacı yan, vekil edenin ihale makamı olarak ilgili yasal mevzuat uyarınca başlatmış olduğu ihale sürecine teklif vererek dahil olduğunu, ancak ihale süresince yasal yükümlülüklerini yerine getirmediği için teminat mektubu ihale şartnamesine uygun olarak nakde çevrildiğini, davacı yan daha sonra idare mahkemesinde teminat mektubunun irat kaydedilmesi işleminin ve ihalenin iptali davası açtığını, bu davada verilen karar henüz kesinleşmediğini, idari yargılamada verilen yürütmenin durdurulması kararı hukuk yargılamasındaki ihtiyati tedbir kararına benzer nitelikte bir karar olduğunu, buna göre ihalenin iptali davasında verilen yürütmenin durdurulması kararı ile vekil eden tarafından yapılan ihaleye kaldığı yerden devam edilmesi gerekmekte olduğunu, buna ilişkin olarak da vekil eden, davacı ihale alıcısına sözleşmeye davet mektubu gönderildiğini, davacı yan ise dosya mündericatında bulunan 23.11.2020 tarihli cevap yazısında ihaleye devam etmeyeceklerini ve teminat mektubu bedelinin kendilerine iadesini talep ettiklerini, davacı yan her ne kadar vekil edene 3 günlük süre verdiğini beyan etmiş ise de, bilindiği üzere idarenin taraf olduğu uyuşmazlıklarda İYUK m.28 uyarınca idarenin 30 günlük yasal süresi olduğunu, vekil eden de ihale işleminden sebeple idare konumunda olduğundan 30 günlük yasal süresi içerisinde 09.12.2020 tarihinde teminat mektubu bedelini davalı yana iade ettiğini, henüz yürütmenin durdurulması kararı aşamasındayken vekil edenin zaten henüz teminat mektubu bedelini iade yükümlülüğü de olmadığını, vekil eden tamamen kendi iyi niyetli iradesi ile teminat mektubu bedelini iade ettiğini, zira ....İdare Mahkemesi ihalenin iptali ile ilgili kararını 08.12.2020 tarihinde verdiğini, bu karar ise vekil edene 28.12.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, ilgili karar dosya mündericatında mevcut olduğunu, yani vekil eden İYUK m.28 uyarınca 28.01.2021 tarihine kadar süresi varken, bu tarihten 49 gün önce teminat mektubu bedelini davacıya ödediğini, bu durumda davacının huzurdaki davaya konu icra takibini açması hukuken yerinde olmadığından, teminat mektubu bedeli olan 385.000-TL üzerinden vekalet ücreti talebi de yerinde olmadığını, kaldı ki idare mahkemesinin kararı da kesinleşmemiş olduğundan ve idare mahkemesi iptal kararlarının kesinleşmeden uygulanamayacağından, davacı yanın alelacele teminat mektubu bedelini talep etmesinin hiçbir hukuki dayanağı olmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın yukarıda açıklamaya çalıştığımız nedenlerle reddine, Sayın Mahkeme'niz aksi kanaatte olur ise icra vekalet ücreti ve faiz miktarı yönünden talepleri doğrultusunda karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin yasal mesnedi bulunmayan taleplere dayalı olarak dava açan davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Mahkememizin ... sayılı 28/02/2023 tarihli önceki kararı ile, "Bilirkişi ... tarafından sunulan raporun, rapor içeriğindeki temerrüt tarihinin tespiti, takip tarihine kadar işlemiş faiz hesabı, icra masrafları hesaplamaları kapsamında dosya kapsamında karar vermeye uygun olduğu değerlendirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve mali müşavir bilirkişi ...'den alınan bilirkişi raporunun bir bütün olarak değerlendirilmesinde;
Davacı alacaklı tarafça, davalıya verilen 385.026,25 TL tutarlı geçici teminat mektubunun ihalenin iptal edilmesine rağmen davalı tarafça paraya çevrildiğinden bahisle ödenen bu bedelin davalıdan tahsili amacıyla davalı taraf aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine işlemiş faiz yönünden vaki itirazın iptali ile takibin işlemiş faiz, icra harç, masrafları ve vekalet ücreti üzerinden devamına, davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.
Davalı borçlu tarafça, icra takibinde, itiraz dilekçesi ile, icra dosyasındaki borca ve ferilerine itiraz edilmiş olduğu, cevap dilekçesi ile de, davalı yanın icra takibinin İYUK 28. maddesi uyarınca 30 günlük süre dolmadan açıldığı, teminat mektubu bedelinin iade edildiği, açılan davanın haksız olduğu ileri sürülerek davanın reddi talep edilmiştir.
İİK'nın 67/1 maddesi uyarınca itirazın iptali davası, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılacaktır. İtiraz dilekçesi ve dava tarihi dikkate alındığında eldeki davanın 1 yıllık yasal sürede açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı yanın icra takibinin İYUK 28. maddesi uyarınca 30 günlük süre dolmadan açıldığı savunması yönünden yapılan değerlendirmede; İdare Mahkemesince 20/10/2020 tarihinde idari işleme ilişkin yürütmenin durdurulması kararı verildiği, bu kararın davalı yana 02.11.2020 tarihinde tebliğ edildiği, bu karar uyarınca davacı tarafça 02/11/2020 tarihinde, irat kaydedilen Geçici Teminat Mektubu bedelinin bildirilen hesaba iadesini içerir iadeli taahhütlü ihtarname keşide edildiği, ihtarnamenin 03/11/2020 tarihinde davalı tarafça teslim alındığı, İYUK 28/2 maddesinde idare mahkemesinin kararının yerine getirilmesi için 30 günlük süre öngörüldüğü, davacı tarafça icra takibinin 08/12/2020 tarihinde İYUK 28/2 maddesinde belirtilen 30 günlük süre dolduktan sonra başlatıldığı, davalı tarafça 385.000,00 TL tutarlı ödemenin de icra takibinden bir gün sonra 09.12.2020 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla, davalı yanın İYUK 28/2 maddesinde belirtilen 30 günlük süre dolmadan takip başlatıldığına ilişkin itirazının yerinde olmadığı değerlendirilerek reddine karar verilmiştir.
İtirazın iptali davalarında kural olarak ispat külfeti öncelikli olarak davacı alacaklı tarafa ait olup, taraflar arasındaki ilişkinin ve alacağın varlığının ispatlanması gerekmektedir. Bu ispat yerine getirildiği takdirde ispat külfeti davalı borçlu tarafa geçecek ve borcun istenebilir olmadığını, ödendiği hususlarını ispat etmesi gerekecektir.
Somut olayın değerlendirilmesinde; Taraflar arasındaki ihalenin iptal edildiğine, dava ve takip konusu Geçici Teminat Mektubunun davalı tarafça 03.09.2020 tarihinde nakde çevrildiği hususunda bir ihtilaf yoktur. .... İdare Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında, davanın, taraflar arasındaki ihalenin iptali ve geçici teminat mektubunun gelir kaydedilmesine ilişkin 21.08.2020 tarihli işlem ile bildirilen kararın iptali istemine ilişkin olduğu, mahkemece 20.10.2020 tarihinde iptali istenen işlemin hukuka uygun olmadığı değerlendirilerek yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın davalıya 02.11.2020 tarihinde tebliğ edildiği, yargılama sonunda da 08.12.2020 tarihinde de dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. İYUK'un 28. Maddesi hükmüne göre, Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından yürütmenin durdurulması dahil tüm kararların, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde yerine getirilmesi gerekmektedir. Davalı borçlu tarafça, idare mahkemesince verilen yürütmenin durdurulması kararının 30 günlük süre içerisinde yerine getirilmediği anlaşılmıştır. Bu sebepler ile davacının icra takibi başlatmakta haklı olduğu değerlendirilmiştir.
Davalı tarafça, davacı hesabına , icra takibine başlandıktan 1 gün sonra 09.12.2020 tarihinde "...ihalenin iptali ile G. Teminat iade" açıklaması ile 385.000,00 TL ödeme yapılmıştır.
Dava ve takip konusu Geçici teminat mektubunun, davalı tarafça 03.09.2020 tarihinde nakde çevrildiği, temerrütün bu tarihte oluştuğu, mali müşavir bilirkişi ...'den alınan rapora göre, davacının takip tarihi itibarı ile 385.026,25 TL asıl alacak, 9.208,98 TL işlemiş faiz talep edebileceği, icra takip masraflarının 2.033,53 TL, icra vekalet ücretinin 35.401,84 TL olduğu, 09.12.2020 ödeme tarihi itibarı ile 189.88 TL takip tarihinden ödeme tarihine kadar faiz talep edilebileceği, ödeme tarihi itibarıyla toplam borcun 431.860,48 TL olduğu, davalı tarafça yapılan ödemenin TBK'nın 100. Maddesi uyarınca mahsubu ile kalan borcun 46.860,48 TL (asıl alacak) olduğu, ancak bilirkişi tarafından yapılan vekalet ücreti hesabının yanlış olduğu, mahkememizce takip tarihi itibarı ile talep edilebilecek 385.026,25 TL asıl alacak, 9.208,98 TL işlemiş faiz toplamı olan 394.208,98 TL üzerinden AAÜT'nin 11/4 maddesi uyarınca hesaplanan icra vekalet ücretinin 27.033,47 TL olduğu, davacının iş bu davadaki talebinin icra takibine 9.240,63 TL işlemiş faiz yönünden vaki itirazın iptali ile takibin işlemiş faiz, icra harç, masrafları ve vekalet ücreti üzerinden devamına ilişkin olduğu anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, taleple bağlılık ilkesi de göz önünde bulundurularak, davacı alacaklının 9.208,98 TL işlemiş faiz yönünden itirazın iptalini istemekte haklı olduğu, davacının fazlaya dair işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, takipten sonraki 09.12.2020 tarihli 385.000,00 TL tutarlı davalı ödemesi dikkate alınarak, takibin 9.208,98 TL işlemiş faiz, 27.033,47 TL vekalet ücreti ve 2.033,53 TL icra takip masrafı üzerinden devamına karar verilmesi gerektiği, icra harçlarının icra müdürlüğünce infazda değerlendirilmesi gerektiği, davalının bu kapsamda savunmalarının ve itirazlarının yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Bu nedenler ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Ayrıca, davacı tarafça, icra inkar tazminatı talep edildiğinden, alacak likit olduğundan ve davalı taraf icra takibine itirazında haksız bulunduğundan hükmolunan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu nedenler ile davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır." gerekçesi ile, Davanın kısmen kabulü ile, Davalı borçlunun dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 9.208,98 TL işlemiş faiz yönünden kısmen iptaline, takipten sonraki 09.12.2020 tarihli 385.000,00 TL tutarlı davalı ödemesi dikkate alınarak, Takibin 9.208,98 TL işlemiş faiz, 27.033,47 TL vekalet ücreti ve 2.033,53 TL icra takip masrafı üzerinden devamına karar verilmiş, verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.
Davalı vekili tarafından istinaf talebi bulunması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2023/1141 esas ve 2023/1083karar sayılı 22/06/2023 tarihli kararı ile, "HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.
Dava, Davacı tarafça davalıya verilen 385.026,25 TL tutarlı geçici teminat mektubunun ihalenin iptal edilmesine rağmen davalı tarafça paraya çevrildiğinden bahisle ödenen bu bedelin davalıdan tahsili amacıyla davalı taraf aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine işlemiş faiz yönünden vaki itirazın iptali ile takibin işlemiş faiz üzerinden devamı istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davacı taraf dava dilekçesinde, dava değerini 9.240,63.TL olarak gösterdiği, dava değeri kısmının altına parantez içinde ( İcra Takibine ilişkin vekalet ücreti, harç ve sair feri'lerine dair fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) ibaresi yazıldığı ancak konu kısmında ve neticeyi talep bölümünde .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin işlemiş faiz, icra vekalet ücreti, harç ve masraflar yönünden devamına karar verilmesi talep edilmiştir.
İlk derece mahkemesince 28/02/2023 tarihli karar ile; Davanın kısmen kabulü ile; Davalı borçlunun dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 9.208,98 TL işlemiş faiz yönünden kısmen iptaline, takipten sonraki 09.12.2020 tarihli 385.000,00 TL tutarlı davalı ödemesi dikkate alınarak, Takibin 9.208,98 TL işlemiş faiz, 27.033,47 TL vekalet ücreti ve 2.033,53 TL icra takip masrafı üzerinden devamına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafça itirazın iptali davasının 9.240,63.TL olarak işlemiş faiz yönünden harçlandırma yapılarak davanın açıldığı halde mahkemece davacı tarafa talebinin açıklatılmadığı ve harç ikmalinde bulunulmadığı halde takibin 9.208,98 TL işlemiş faiz, 27.033,47 TL vekalet ücreti ve 2.033,53 TL icra takip masrafı üzerinden devamına karar verilmesi yerinde görülmemiştir.
Bu durumda mahkemece; HMK'nın 26. maddesi uyarınca taleple bağlılık kuralı ve HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma ödevi gözetilerek, öncelikle davacı vekiline, dava değerine göre talebini açıklattırıp sonucuna göre davacının vekalet ücreti ve icra takip masrafıda olduğu taktirde yatırılması gereken eksik harcın ikmal edilerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.
Sonuç itibariyle, Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın usulüne uygun şekilde yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle,
Davalının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Mahkememizin önceki 28/02/2023 tarih ve 2021/39 Esas - 2023/167 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar kaldırılmış ve dava dosyası yeniden yargılama yapılmak üzere mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememiz İstinaf Mahkemesi kararı ile bağlı olduğundan İstinaf Mahkemesi kaldırma kararı doğrultusunda davacı vekiline talebi açıklattırılmış, harç eksikliği giderilmiştir.
Davacı vekilince 13/12/2023 tarihli dilekçe ile talep açıklanmış ve Borçlunun .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin işlemiş faiz, takip toplamı üzerinden 27.033,47 TL vekalet ücreti ve 2.033,53 TL icra takip masrafı üzerinden devamına,%20 ‘den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davacı vekilince 27.033,47 TL vekalet ücreti ve 2.033,53 TL icra takip masrafı toplamı üzerinden eksik harç tamamlanmıştır.
İstinaf Mahkemesince belirtilen eksiklikler tamamlandığından dosya yeniden değerlendirilmiştir.
Dava; Davacı tarafça davalıya verilen 385.026,25 TL tutarlı geçici teminat mektubunun ihalenin iptal edilmesine rağmen davalı tarafça paraya çevrildiğinden bahisle ödenen bu bedelin davalıdan tahsili amacıyla davalı taraf aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine işlemiş faiz yönünden vaki itirazın iptali ile takibin işlemiş faiz, icra masrafları ve vekalet ücreti üzerinden devamı istemine ilişkindir.
Dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası icra takip dosyası ile, davacı alacaklı tarafından davalı borçluya karşı ihaleden kaynaklı geçici teminat mektubunun hukuka aykırı şekilde nakde çevrilmesinden kaynaklı alacağının tahsili amacıyla 385.026,25 TL asıl alacak, 9.240,63 TL faiz olmak üzere toplam 394.266,88 TL alacak üzerinden 08/12/2020 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 22.12.2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 24/12/2020 tarihinde takibe itirazı üzerine icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.
.... İdare Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davanın, taraflar arasındaki ihalenin iptali ve geçici teminat mektubunun gelir kaydedilmesine ilişkin 21.08.2020 tarihli işlem ile bildirilen kararın iptali istemine ilişkin olduğu, mahkemece 20.10.2020 tarihinde yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın davalıya 02.11.2020 tarihinde tebliğ edildiği, yargılama sonunda da 08.12.2020 tarihinde de dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından dava ve takip konusu geçici teminat mektubunun 30.09.2020 tarihinde davalı tarafça paraya çevrildiği, davacı tarafından davalıya idare mahkemesinin yürütmenin durdurulması kararı sonrası geçici teminat mektubu bedelinin iadesine ilişkin 2.11.2020 tarihinde ihtarname keşide edildiği, ihtarnamenin 03.11.2020 tarihinde davalı tarafa tebliğ edildiği, davalı tarafça davacı hesabına icra takibine başlanılmasından bir gün sonrası 09.12.2020 tarihinde "...ihalenin iptali ile G. Teminat iade" açıklaması ile 385.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Mali Müşavir Bilirkişi ...'den alınan 07/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının takip tarihi itibarı ile 385.026,25 TL asıl alacak, 9.208,98 TL işlemiş faiz talep edebileceği, icra takip masraflarının 2.033,53 TL, icra vekalet ücretinin 35.401,84 TL olduğu, 09.12.2020 ödeme tarihi itibarı ile 189.88 TL takip tarihinden ödeme tarihine kadar faiz talep edilebileceği, ödeme tarihi itibarıyla toplam borcun 431.860,48 TL olduğu, davalı tarafça yapılan ödemenin TBK'nın 100. Maddesi uyarınca mahsubu ile kalan borcun 46.860,48 TL (asıl alacak) olduğu, dava tarihi itibariyle davacının davalıdan alacağı (asıl alacak+faiz) 47.334,22 TL hesaplandığı, ancak davacının huzurdaki dava talebinin 9.240,63 TL olduğu, talebe bağlılık ilkesi gereğince davacı talebine bağlı kalınması gerekmekte olduğu, tarafların mahkeme masrafları, vekalet ücreti, icra-inkar tazminatları ve benzeri taleplerinin Mahkememizin takdirlerinin içinde kaldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi ... tarafından sunulan raporun, rapor içeriğindeki temerrüt tarihinin tespiti, takip tarihine kadar işlemiş faiz hesabı, icra masrafları hesaplamaları kapsamında dosya kapsamında karar vermeye uygun olduğu değerlendirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve mali müşavir bilirkişi ...'den alınan bilirkişi raporunun bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre;
Dava ve talep açıklama dilekçeleri kapsamında, davacı alacaklı tarafça davalıya verilen 385.026,25 TL tutarlı geçici teminat mektubunun ihalenin iptal edilmesine rağmen davalı tarafça paraya çevrildiğinden bahisle ödenen bu bedelin davalıdan tahsili amacıyla davalı taraf aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine işlemiş faiz yönünden vaki itirazın iptali ile takibin işlemiş faiz, icra masrafları ve vekalet ücreti üzerinden devamına, davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.
Davalı borçlu tarafça, icra takibinde, itiraz dilekçesi ile, icra dosyasındaki borca ve ferilerine itiraz edilmiş olduğu, cevap dilekçesi ile de, davalı yanın icra takibinin İYUK 28. maddesi uyarınca 30 günlük süre dolmadan açıldığı, teminat mektubu bedelinin iade edildiği, açılan davanın haksız olduğu ileri sürülerek davanın reddi talep edilmiştir.
İİK'nın 67/1 maddesi uyarınca itirazın iptali davası, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılacaktır. İtiraz dilekçesi ve dava tarihi dikkate alındığında eldeki davanın 1 yıllık yasal sürede açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı yanın icra takibinin İYUK 28. maddesi uyarınca 30 günlük süre dolmadan açıldığı savunması yönünden yapılan değerlendirmede; İdare Mahkemesince 20/10/2020 tarihinde idari işleme ilişkin yürütmenin durdurulması kararı verildiği, bu kararın davalı yana 02.11.2020 tarihinde tebliğ edildiği, bu karar uyarınca davacı tarafça 02/11/2020 tarihinde, irat kaydedilen Geçici Teminat Mektubu bedelinin bildirilen hesaba iadesini içerir iadeli taahhütlü ihtarname keşide edildiği, ihtarnamenin 03/11/2020 tarihinde davalı tarafça teslim alındığı, İYUK 28/2 maddesinde idare mahkemesinin kararının yerine getirilmesi için 30 günlük süre öngörüldüğü, davacı tarafça icra takibinin 08/12/2020 tarihinde İYUK 28/2 maddesinde belirtilen 30 günlük süre dolduktan sonra başlatıldığı, davalı tarafça 385.000,00 TL tutarlı ödemenin de icra takibinden bir gün sonra 09.12.2020 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla, davalı yanın İYUK 28/2 maddesinde belirtilen 30 günlük süre dolmadan takip başlatıldığına ilişkin itirazının yerinde olmadığı değerlendirilerek reddine karar verilmiştir.
İtirazın iptali davalarında kural olarak ispat külfeti öncelikli olarak davacı alacaklı tarafa ait olup, taraflar arasındaki ilişkinin ve alacağın varlığının ispatlanması gerekmektedir. Bu ispat yerine getirildiği takdirde ispat külfeti davalı borçlu tarafa geçecek ve borcun istenebilir olmadığını, ödendiği hususlarını ispat etmesi gerekecektir.
Somut olayın değerlendirilmesinde; Taraflar arasındaki ihalenin iptal edildiğine, dava ve takip konusu Geçici Teminat Mektubunun davalı tarafça 03.09.2020 tarihinde nakde çevrildiği hususunda bir ihtilaf yoktur. .... İdare Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında, davanın, taraflar arasındaki ihalenin iptali ve geçici teminat mektubunun gelir kaydedilmesine ilişkin 21.08.2020 tarihli işlem ile bildirilen kararın iptali istemine ilişkin olduğu, mahkemece 20.10.2020 tarihinde iptali istenen işlemin hukuka uygun olmadığı değerlendirilerek yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın davalıya 02.11.2020 tarihinde tebliğ edildiği, yargılama sonunda da 08.12.2020 tarihinde de dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. İYUK'un 28. Maddesi hükmüne göre, Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından yürütmenin durdurulması dahil tüm kararların, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde yerine getirilmesi gerekmektedir. Davalı borçlu tarafça, idare mahkemesince verilen yürütmenin durdurulması kararının 30 günlük süre içerisinde yerine getirilmediği anlaşılmıştır. Bu sebepler ile davacının icra takibi başlatmakta haklı olduğu değerlendirilmiştir.
Davalı tarafça, davacı hesabına , icra takibine başlandıktan 1 gün sonra 09.12.2020 tarihinde "...ihalenin iptali ile G. Teminat iade" açıklaması ile 385.000,00 TL ödeme yapılmıştır.
Dava ve takip konusu Geçici teminat mektubunun, davalı tarafça 03.09.2020 tarihinde nakde çevrildiği, temerrütün bu tarihte oluştuğu, mali müşavir bilirkişi ...'den alınan rapora göre, davacının takip tarihi itibarı ile 385.026,25 TL asıl alacak, 9.208,98 TL işlemiş faiz talep edebileceği, icra takip masraflarının 2.033,53 TL, icra vekalet ücretinin 35.401,84 TL olduğu, 09.12.2020 ödeme tarihi itibarı ile 189.88 TL takip tarihinden ödeme tarihine kadar faiz talep edilebileceği, ödeme tarihi itibarıyla toplam borcun 431.860,48 TL olduğu, davalı tarafça yapılan ödemenin TBK'nın 100. Maddesi uyarınca mahsubu ile kalan borcun 46.860,48 TL (asıl alacak) olduğu, ancak bilirkişi tarafından yapılan vekalet ücreti hesabının yanlış olduğu, mahkememizce takip tarihi itibarı ile talep edilebilecek 385.026,25 TL asıl alacak, 9.208,98 TL işlemiş faiz toplamı olan 394.208,98 TL üzerinden AAÜT'nin 11/4 maddesi uyarınca hesaplanan icra vekalet ücretinin 27.033,47 TL olduğu, davacının iş bu davadaki talebinin icra takibine 9.240,63 TL işlemiş faiz yönünden vaki itirazın iptali ile takibin işlemiş faiz, 27.033,47 TL vekalet ücreti ve 2.033,53 TL icra takip masrafı üzerinden devamına ilişkin olduğu anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, taleple bağlılık ilkesi de göz önünde bulundurularak, davacı alacaklının 9.208,98 TL işlemiş faiz yönünden itirazın iptalini istemekte haklı olduğu, davacının fazlaya dair işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, takipten sonraki 09.12.2020 tarihli 385.000,00 TL tutarlı davalı ödemesi dikkate alınarak, takibin 9.208,98 TL işlemiş faiz, 27.033,47 TL vekalet ücreti ve 2.033,53 TL icra takip masrafı üzerinden devamına karar verilmesi gerektiği, icra harçlarının icra müdürlüğünce infazda değerlendirilmesi gerektiği, davalının bu kapsamda savunmalarının ve itirazlarının yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Bu nedenler ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Ayrıca, davacı tarafça, icra inkar tazminatı talep edildiğinden, alacak likit olduğundan ve davalı taraf icra takibine itirazında haksız bulunduğundan hükmolunan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu nedenler ile davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; Davalı borçlunun dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 9.208,98 TL işlemiş faiz yönünden KISMEN İPTALİNE, Takipten sonraki 09.12.2020 tarihli 385.000,00 TL tutarlı davalı ödemesi dikkate alınarak, Takibin 9.208,98 TL işlemiş faiz, 27.033,47 TL vekalet ücreti ve 2.033,53 TL icra takip masrafı üzerinden DEVAMINA,
Fazlaya dair istemin REDDİNE,
2-İcra harçlarının İcra Müdürlüğünce infazda DEĞERLENDİRİLMESİNE,
3-Hükmolunan 9.208,98 TL alacağın %20'si oranında hesap ve takdir edilen 1.841,80 TL İcra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Alınması gereken 2.614,63 -TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 657,81-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.956,82 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 657,81-TL harç parasının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı parası, 170,50 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.029,80 TL yargılama masrafının davanın kabul ret oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan 1.028,98-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, fazlasının kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davalı tarafından yapılan 91,00 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 492,00 TL İstinaf Kanun Yoluna başvuru harcı parası olmak üzere toplam 2.083,00 TL yargılama masrafının davanın ret kabul oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan 1,67 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, fazlasının kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 17,900,00TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davalı yan kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddolunan dava değeri üzerinden karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 31,65-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin, 1.318,94 TL'sinin davalıdan, 1,06 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
10-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
11-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/03/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır