T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/460
KARAR NO:2024/501
DAVA:Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Sözleşmenin Uyarlanması)
DAVA TARİHİ:19/07/2023
KARAR TARİHİ:10/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin Uyarlanması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin döviz alım satım işi ile uğraştığını, şirketin tüm paylarının mevcut pay sahiplerine 2014 yılında eski pay sahipleri tarafından devredildiğini, eski pay sahipleri döneminde 2009 yılında ... Şubesi’nden bir çek koçanı düzenlenmiş, bu koçandan da 10.08.2009 keşide tarihli, 12.000 Euro tutarında, ... sıra numaralı bir hamiline çek keşide edildiğini, çekip 10.08.2009 tarihinde bankaya ibraz edildiğini ve bu tarihte banka tarafından karşılıksızdır işlemi yapılarak hamiline geri verildiğini, çek aslının nerede olduğunun bugün itibari ile bilinmediğini, çekin karşılıksız kaydı yapıldıktan sonra banka tarafından kaydedilen çek suretinde iki adet ciranta gözüktüğünü; cirantalardan birinin vefat ettiğini ve birinin de tüzel kişiliğinin sona erdiğini ve bahse konu çekle ilgili hak sahibinin bulunmadığını, 2022 yılında şirketin yeni pay sahiplerinin kredi çekmek için bankaya başvurması üzerine bahse konu çekin karşılıksız çek kaydının açık olduğunu ve kredi çekemediklerini, müvekkillerinin dava konusu çekten bu şekilde haberdar olduklarını, davanın kabulü ile dava sonuna kadar çek hakkında ödeme yasağı getirilmesine, davaya konu çekle ilgili kaydın kapatılmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından, ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 10.08.2009 tarihli ve 12.000 Euro değerinde çek keşide edildiğini, söz konusu çek arka yüzünden anlaşıldığı kadarıyla önce ... adlı şahısa, ... adlı şahıstan da... ...Ticaret Limited Şirketi'ne ciro edildiğini, çek hamiline olup ilgili hamil tarafından müvekkil bankaya ibraz edildiğinde, çekin karşılıksız olduğu belirlenmiş ve çeke karşılıksızdır işlemi uygulandığını, müvekkil banka yasal mevzuat gereği karşılıksızdır işlemine istinaden Risk Merkezi'ne bildirimde bulunmuş; davacı yanca yaklaşık 13 senedir söz konusu çeke istinaden hiçbir işlem yapılmayıp Mayıs 2023 tarihinde müvekkil şirkete söz konusu "Karşılıksız Çek Kaydı"nın kaldırılması için başvuru yapıldığını, müvekkil Banka tarafından ilgili kaydın kaldırılmasına ilişkin yasal prosedür davacı yana bildirilmişse de davacı yan bu prosedürleri yerine getirmeyerek keyfi olarak işbu hukuki temelden yoksun davayı ikame ettiğini belirterek, davacı yanca ikame edilen davanın hukuki dayanaktan yoksun olması, çekin karşılıksız çıkmasına davacının bizzat sebebiyet vermesi ve son olarak kimsenin kendi kusuruna dayanarak hak iddia edemeyeceği yönündeki temel prensip dikkate alındığında davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, cevabi yazı içerikleri, beyan dilekçeleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Dava, davacı tarafından keşide edilen 10/08/2009 keşide tarihli, 12.000-Euro tutarlı çek hakkında verilen karşılıksız kaydının kaldırılması istemine ilişkindir.
Bu bağlamda dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine katılmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmış, ayrıca taraf iddia ve savunmaları, dosyaya celp olunan kayıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle konuda uzman bankacı bilirkişi eliyle inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 03/03/2024 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle de; "...... ... şirketinin tüm payları 2014 yılında eski pay sahipleri tarafından yeni pay sahiplerine devredildiği 18.09.2014 tarih 8686 sayılı TSG'inde yayınlandığı, şirketin eski pay sahipleri döneminde, 2009 yılında ... Şubesi'nden almış olduklar çek koçanından 10.08.2009 keşide tarihli, 12.000 Euro tutarında, ... sıra numaralı çek keşide edildiği,Çek 10.08.2009 tarihinde takas yoluyla YKB na ibraz edildiği, karşılıksızdır işlemi yapılarak hamiline geri verildiği, YKB ve davalı banka yetkililerinin aşağıdaki mail yazışmasından tespit edildiği ayrıca takas aracılığı ile sorulan ve karşılıksız kalan çelerin banka sorumluluğu — ödenmediği , yukarıda görüldüğü üzere çekte 2 ciranta olup davacı beyanından ... (T.C.K.N :...-Ölüm kaydı UYAP üzerinden görülebilir.) ve -... ...Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, Yine davacı beyanından Cirantalardan ... vefat ettiği, ... Klasör...Limited Şirketi ise 2015 yılında resen terk olunarak tüzel kişiliği 24.02.2015 tarih 8765 sayılı TSG inde yayımlanarak sona ermiştir. Davacının tedbiren davanın kesinleşmesine kadar ... ... Ticari Şubesi, Çek Sıra Numarası ..., bankaya ibraz tarihi 10.08.2009, tutarı 12.000, EURO luk çekle ilgili ödeme yasağı getirilmesi,... ... Ticari Şubesi, Çek Sıra Numarası ..., bankaya ibraz tarihi 10.08.2009, tutarı 12.000,- EURO Juk çekle ilgili kaydın kapatılması yönündeki talebinin değerlendirilmesinin, Keyfiyeti 6100 sayılı HMK 282 hükmü de gözetilmek kaydıyla ve 6754 sayılı Kanun'un md. 3/3 ile HMK md. 266/c.2 uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir tamamıyla ve münhasıran sayın Mahkemeye ait olarak, yüce yargı makamının değerlendirmesine..." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede;
Dava konusu çek süresinde bankaya ibraz edilmiş ve karşılıksız kaydı konulmuş olmakla çeke ilişkin hukuki başvuru yolunun süresinde tamamlandığı, bu halde süresinde ibraz edilip de bedeli süresinde depo edilmemiş çek hakkında zaman aşımının geçmiş olması durumunun mevcut olmadığı görülmüştür.
Davacı vekilinin iddiasına göre çekin eski malik döneminde düzenlenmiş olmasının bu sonuca etkisinin olmadığı, hamiline yazılı olarak piyasaya sürülen ve çek sureti üzerinde yazılı lehdarlar ... ve... Malzemeleri ... Ltd. Şti'den sonra sonuç akıbeti ve dolaşımda olup olmadığı ve aslı tespit edilemeyen ve iptal edildiği ispatlanamayan çek nedeniyle bankada yer alan risk kaydının kapatılmasının mümkün olmadığı, çekin ibraz nedeniyle banka nezdinde kredibilitesinin mevcut olduğu, bu halde çekin aslı olmayan çek nedeniyle banka nezdinde kredi riskinin mevcut olduğu, davacı tarafça 5834 sayılı Kanunun 1, Geçici 2, Geçici 3 ve Geçici 4 maddeleri uyarınca en son 01/07/2023 tarihine kadar gerekli başvuruların yapılmamış olduğu, çek nedeniyle hesabın halen risk altında bulunduğu, yalnızca çekin zamanaşımının geçtiği iddiasına dayanılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Yanı sıra; karşılığı veya sorumluluk bedeli ödenmemiş çekin banka nezdinde kaydının kapatılması amacıyla keşideci ve haleflerinden çekin bedelinin depo edilmesi talebinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 269,85 TL harçtan mahsubu ile bakiye eksik kalan 157,75-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye GELİR YAZILMASINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya VERİLMESİNE,
5-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
6-HMK Yönetmeliğinin 58/1. Maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın ve hükmün taraflara tebliğe ÇIKARTILMASINA,Dair; davacı vekilini yüzüne karşı davalı yanın yokluğunda HMK'nun 341/1 vd.maddeleri uyarınca; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize ya da Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi 10.06.2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır