T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/482 Esas
KARAR NO:2024/869
DAVA:İstirdat
DAVA TARİHİ:28/07/2023
KARAR TARİHİ:03/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili bankanın ... şubesine ... Anonim Şirketi hesabına tahsil edilmek üzere lehtarı ... (... İnşaat) tarafından tahsil amaçlı teslim edilen; ... Bankası ... Şubesinin ... çek numaralı, keşideci ... ..., lehtarı ... (... İnşaat), alacaklısı ... Anonim Şirketi olan, 30/06/2023 keşide tarihli, 45.000-TL bedelli çek müvekkil banka tarafından taşıma işi için tevdi olunan ... kargo tarafından yapılan taşıma sırasında çalınması sebebiyle ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla çek iptal davası açıldığı ve bu dava sonucunda mahkemece davanın kabulü ile söz konusu çekin iptaline karar verildiği, kararın 22/03/2023 tarihinde kesinleştiği, davaya konu çekin davalı ...tarafından 30.06.2023 tarihinde ... Bankasından karşılığının sorgulandığı/ibraz olunduğu çek bankasının beyanı ile tespit edildiği, davalı, belirtilen çekin yetkili hamili olmayıp; işbu çeki ne suretle ele geçirdiği taraflarınca bilinmediğini, ayrıca, birden farklı ilde farklı kişiler tarafından düzenlendiğini, lehdarları farklı olan, farklı kişilere ciro edildiğini, müvekkili banka'nın farklı müşterileri tarafından tahsil için müvekkili bankaya teslim edilmiş olan ve davamıza konu olmayan başkaca icra takiplerine konu edilmiş senetlerin yetkili hamilinin benzer kişiler olması hayatın olağan akışına hiçbir şekilde uygun olmadığını belirterek, davanın kabulü ile dava konusu çekin istirdatına, dava sonuna kadar çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
GEREKÇE/
Dava; Keşidecisi ... olan, ... Bankası ...Şubesi ... çek nolu, 30.06.2023 tarihli, 45.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdatı istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, ... CBS ... soruşturma sayılı dosyası, ... Bankası ... Şubesinin ... nolu çek görüntüsü, çekin davacı bankaya geçişine ilişkin kayıtlar dosyamız arasına alınmış ve bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememize sunulan 15/08/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; dava konusu çekin ... Anonim Şirketi tarafından tahsil için bankaya verildiği dava konusu çekin keşideci keşidecisi ... olduğu, düzenleme yeri Akçaabat olduğu ... çek numaralı 30.06.2023 keşide tarihli, 45.000,00-TL bedelli çekin son cirosu alacaklısı ve lehtarı ... (... İnşaat) olup ... Anonim Şirketi tarafından davacı bankaya tahsile verildiği, davacı banka tarafından taşınmak için ... Kargo şirketine teslim edilen dava konusu çek taşınması işini gerçekleştiren ... kargo tarafından taşıma işi esnasında kaybedildiği ve davacı banka tarafından dava konusu 45.000,00-TL'lik çekin iptali amacıyla ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası nezdinde çek iptali davası açıldığını, çekin irade dışı elden çıkması nedeniyle ödemeden men kararı alındığını, ve davacı banka tarafından ayrıca dava konusu çek ve senetlerin ... kargo tarafından taşındığı esnada çalınmış olmaları sebebiyle 16/12/2022 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma no'su ile soruşturma başlatılmış olduğu, davaya konu kayıp çek ile ilgili yapılan incelemeden görüldüğü üzere dava konusu 45.000,00TL'lik çekin ... Anonim Şirketi tarafından tahsili için bankaya verildiği, dava konusu çekin keşideci ... olduğu düzenleme yeri Akçaabat olan 30.06.2023 keşide tarihli, 45.000,00-TL bedelli çekin son cirosu ... olduğu ve ... Anonim Şirketi tarafından davacı bankaya tahsile verildiğinin banka kayıtlarından görüldüğünü; Davalı ... Danışmanlık Teks. San. Ve Tic. Anonim Şirketi tarafından davaya konu çekin 30.06.2023 tarihinde ... Bankasından karşılığının sorgulandığı/ibraz olunduğu, dava konusu çekin davalının eline nasıl geçtiği anlaşılamamakla birlikte ... Danışmanlık Teks. San. Ve Tic. A.Ş. firması tarafından tahsil için ibraz edilen çek incelenmiş olup, davacı banka tarafından dava konusu olan çek ile ilgili savcılıkta suç duyurusu yapılan ve ödemeden men kararı olan dava konusu 45.000,00-TL'lik çekin ne suretle davalı elinde bulunduğu ve davalı tarafından bankaya tahsile verildiğinin yapılan incelemelerden anlaşılamadığı bu sebeplerle davalı ... Danışmanlık Teks. San. Ve Tic. A.Ş. firmasının davaya konusu olan 30.06.2023 keşide tarihli 45.000,00-TL'lik çekin yetkili hamili olamayacağının tespit edilmiş olduğu, takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre;
Dava konusu çekin "Keşidecisi ... olan, ... Bankası ...Şubesi ... çek nolu, 30.06.2023 tarihli, 45.000,00 TL bedelli" çek olduğu, çekin ... A.Ş. tarafından tahsil için davacı bankaya verildiği, çekin kargo taşıması sırasında iş bu dava konusu olmayan başkaca çek ve senetler ile birlikte kaybolduğu, davacı banka tarafından dava konusu çekin iptali amacıyla ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası nezdinde çek iptali davası açıldığı, ayrıca ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyası ile soruşturma başlatıldığı, çek ile ilgili ödemen men kararı alındığı, dava konusu çekin ne suretle davalı elinde bulunduğuna dair herhangi bir belge ve delil bulunmadığı, dava konusu çekin davalının eline nasıl geçtiği anlaşılamamakla birlikte davalı ... ... tarafından sorulan-ibraz edilen bu çekteki ciranta döngüsünün ..., ... Limited Şirketi, ... ... Otomotiv Ticaret Limited Şirketi, ... A.Ş. , ..., ... Makina Ve Teknik Hırdavat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, ... ve ...şeklinde olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nun 790. maddesine göre; Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Aynı yasanın 792. maddesine göre; Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Somut olayda, dava konusu çekin ciro zincirinde şeklen bir kopukluk olmasa da, dava konusu çek müşterisi tarafından davacı bankaya tahsil için verilmiş ve kargo yoluyla taşınma esnasında bu çek ve işbu dava konusu olmayan çek ve bonolar çalınmış, ortadan kaybolmuştur. Davacı banka tarafından dava konusu çekin kendilerine tahsil için verildiği, kargo taşımasında kaybolduğu hususları ispatlanmıştır. Davalı tarafça, davaya cevap verilmemiş, verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen dava konusu çekin kendisine geçişine, yetkili hamil olduğuna dair hususları ispatlar herhangi bir belge delil sunulmamıştır. Ayrıca davalı ve kendisinden önceki cirantalar hakkında benzer nitelikte çok fazla istirdat davası ve ceza soruşturması ve davaları bulunmaktadır. Bu nedenler ile davalı tarafın dava konusu çeki iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğu, bu çekin yetkili hamili olmadığı, yetkili hamilin davacı banka olduğu değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE; Dava konusu "Keşidecisi ... olan, ... Bankası ...Şubesi ... çek nolu, 30.06.2023 tarihli, 45.000,00 TL bedelli, " çekin davalıdan istirdatı ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 3.073,95-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 768,49-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 2.305,46-TL'nin davalı taraftan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA; davacı tarafça peşin olarak yatırılan 768,49-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 546,00-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 5.815,85-TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 30.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/12/2024
Katip ...
Hakim ...