T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/490 Esas
KARAR NO:2024/237
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:01/08/2023
KARAR TARİHİ:12/03/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirket ... ... Mad. San. Tic. Ltd. Şti. ticari ilişkiden kaynaklı keşidecisi ... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti'den aldığı aşağıda bilgileri yazılı bir adet çek kaybolduğunu ya da çalındığını, müvekkilinin yasal hamil olduğu bu çekin hukuka aykırı yollarla piyasaya sürülmesi ve icra takibine konulması kuvvetle muhtemel olup ilgili çekin kaybı yahut çalınması nedeniyle müvekkilinin zarar görme olasılığı dikkate alınarak söz konusu çek için ödeme yasağı konulması ve yargılama sonunda iptaline karar verilmesini talep etmekte olduklarını, Banka Adı: ...BANKASI ANONİM ŞİRKETİ, Şube Adı: ...-... (...)/ İSTANBUL ŞUBESİ, Iban No: ..., Çek No: ..., VKN No: ..., Keşideci: ... Gıda San.ve Tic.ltd.şti, Lehtar: ... ... Mad. San. Tic. Ltd. Şti., Miktarı: 175.000,00 TL, Ödeme Günü: 31/08/2023 olan çek, keşideci ... Gıda San.ve Tic.ltd.şti. tarafından müvekkili şirketten alınan ürünlerin bedeline karşılık olarak keşide edilerek müvekkili şirkete verildiğini, keşideci firmanın müvekkili şirketten aldığı ürünlerle ilgili faturalar düzenlendiğini ve keşideci firmaya verildiğini, faturalar konusu bakiye alacağa karşılık olmak üzere de çek müvekkili şirkete verildiğini, müvekkili şirket hesaplarını kontrol ettiğinde müvekkili şirketin emrine yazılı mezkur çek bulunamadığını, çekin ciro edildiğine dair herhangi bir kayıt da tespit edilemediğini, bütün detaylı araştırmalara rağmen ilgili çekin müvekkili şirketten yasal yollarla çıktığına dair herhangi bir bulguya da rastlanılmadığını ve ilgili çekin kaybolduğu ya da çalındığı kanaati hasıl olduğunu, müvekkili şirketin yasal hamil olduğu bu çekin hukuka aykırı yollarla piyasaya sürülmesi ve icra takibine konulması kuvvetle muhtemel olduğunu, ilgili çekin kaybı yahut çalınması nedeniyle müvekkilinin zarar görme olasılığı dikkate alınarak herhangi bir zarara uğramaması ve ilgili çekin piyasaya sürülmesi ihtimali halinde müvekkili şirketin piyasadaki itibarının da kullanılması yoluyla olası üçüncü kişi ve şirketlerin zarar görme ihtimali kuvvetli olduğundan bu ihtimallerin bertaraf edilmesi maksadıyla söz konusu çek için ödeme yasağı konulması ve iptali talebiyle mahkemeye başvurma zaruretinin doğduğunu, davanın kabulü ile: ...Bankası Anonim Şirketi - ... (...) İstanbul Şubesi'nden alınan ... Gıda San.ve Tic.ltd.şti tarafından keşide edilen ... Iban, ... çek nolu, 31/08/2023 ödeme tarihli 175.000,00 TL bedelli çekin zayii nedeniyle iptaline ve ilgili çek üzerine ödeme yasağı konularak kararın ilgili bankaya bildirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava, zayii nedeniyle kıymetli evrak iptali istemine ilişkin bulunmaktadır.
Taraf delilleri toplanmış, dava konusu çeke ödeme yasağı konulmuş, dava konusu çekin ibraz bilgileri sorulmuş, ilan yaptırılmıştır.
Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin umumi hükümler arasında TTK'nın 651. ve 652. maddelerinde genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama(TTK'nın 657. maddesi) ve hâmiline yazılı senetlerin iptali hakkında(TTK'nın 661-668 maddeleri) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır. Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme(TTK'nın 757-765 maddeleri) getirilerek bu hükümlerin TTK'nın 778. maddesinin 1. fıkrasının ı bendi yollamasıyla bonolar bakımından; 818. maddesinin 1. fıkrasının s bendi yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.
Dosya kapsamına sunulan kayıt ve belgelerin incelenmesinde, dava konusu çekin, davacı tarafından ticari ilişki kapsamında fatura karşılığı olarak usul ve yasalara uygun olarak iktisap edildiği, davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğu anlaşılmıştır.
Davacının zayi olduğunu iddia ettiği çek hakkında, TTK'nın 762., 663. Ve 664. maddeleri uyarınca Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde iptal istemli dava açıldığına ilişkin ilan birer hafta ara ile üç kez yaptırılmış ve gazete örnekleri dosyaya sunulmuştur. Yapılan ilana rağmen öngörülen bekleme süresi içinde çekin ibraz edildiğine ilişkin dosyaya herhangi bir bilgi veya belge yansımadığı gibi, çek mahkememize de getirilmemiştir. Bu haliyle davaya konu çekin yetkili hamilinin davacı olduğuna ve çekin zayii olduğuna ilişkin mahkememizde yeterince kanaat oluşmakla, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler kapsamında iptaline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE; Dava konusu keşidecisi ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti olan ...Bankası Anonim Şirketi ... İstanbul Şubesi ... IBAN numaralı hesabına ait ... seri nolu, 31/08/2023 ödeme tarihli 175.000,00 TL bedelli çekin ZAYİİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 269,85-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 157,75-TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davanın mahiyeti gereği yargılama gideri ve vekalet ücreti masraflarının davacının kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafça yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
5-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince davacı tarafın talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/03/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır