T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/496 Esas
KARAR NO :2025/319
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:04/08/2023
KARAR TARİHİ:14/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile sigortalı davalı arasında ZMSS akdedilerek ... plakalı aracın 01/12/2021-2022 tarihleri arasında sigortalandığını, sigortalı aracın, ehliyetsiz sürücü sevk ve idaresinde iken trafik kazasına sebebiyet verdiğini, 15/03/2022 tarihinde malik davalı ve ehliyetsiz sürücü ... ...'ün sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile sebebiyet verilen kaza neticesinde müvekkili şirket tarafından 50.000,00TL tazminat ödendiğini, ehliyetsiz sürücü ... ...'ün asli kusurlu olduğunun sonucuna varıldığını, aracın hasarı için ödenen 50.000TL tazminatın davalıdan rücu hakkı doğduğunu, rücu bedelinin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, takibe davalı tarafından itiraz edilerek takibin durduğunu, .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında vaki davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalının en az %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Sayın Mahkeme yetkisizlik kararı vererek dosyanın yetkili ve görevli olan ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, 15/03/2022 tarihinde davalının maliki olduğu ve sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ...plakalı servis aracı ile 8216 sokağı takiben gelip 8229 /1 sokak kavşağına ...istikametine doğru sola dönüş yaparak giriş için beklerken, kazaya sebep olan diğer sürücü ..., idaresindeki ... plakalı aracı ile ... sokak kavşağı takiben ... Devlet Hastanesi istikametine seyir halindeyken 8216 sokak kavşağına geldiğinde, panik halde fren pedalı yerine gaz pedalına basarak hızlanarak bulunduğu şeritte aracının sol ön köşe kısmı ile sola dönüş için bekleme yapan müvekkili aracına sol yan orta kısımına (otomatik kapı) çarparak maddi hasarlı kazanın meydana gelmesine sebep olduğu, Her ne kadar alacaklı taraf borcun sebebi olarak, trafik kazasındaki sürücü kusuruna dayanmışsa da gerçekte bahse konu trafik kazasına müvekkil araç sürücüsünün kusuru bulunmayıp, tam kusurlu taraf sevk ve idaresindeki araçla müvekkilin plaka maliki olduğu araca çarparak kazaya sebebiyet veren diğer araç sürücüsü ... olduğu, Başlangıçta fren yerine gaz pedalına bastığını ifade ederek kusurlu olduğunu kabul eden çarpan araç sürücü ..., telefon ile eşini aradıktan sonra ve eşinin de kaza mahalline gelmesinden sonra ifadesini değiştirmiş trafik memurları da buna göre tutanak tuttukları, 5/03/2022 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağına ve kusur oranlarını kabul etmediği, sürücü ...'nun ayğında terlikle aracını kullanmıştır. Bu şekilde aracının hızını kontrol edememiş ve çarpmaya neden olduğu, izah olunan sebeplerle Öncelikle yetkisiz yerde açılan davanın yetkili yer ... Asliye Ticaret Mahkemesi yetkisinde olduğundan yetkisizlik yönünde davanın reddine, Esas yönünden haksız ve yersiz açılan davanın külliyen reddine Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; sigorta şirketinin sigorta poliçesi kapsamında ödediği tazminatın davalıdan rücuen tazmini için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
.... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçludan 50.000TL asıl alacak, 2.243,84 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 52.243,84 TL alacağın tahsili talebinde bulunulduğu, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlu tarafından süresi içerisinde sunulan dilekçe ile ödeme emrine, icra dairesinin yetkisine itiraz edildiği ve takibin davalı borçlu yönünden durduğu, borca itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğine ilişkin bilgi ve belge bulunmamakla birlikte itiraz ve dava tarihlerine nazaran davanın da hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Öncelikli olarak, dava şartları, ilk itirazlar ve süreler yönünden değerlendirme yapılmıştır.
Her ne kadar davalının mahkememizin yetkisine yönelik yapmış olduğu itiraz 2918 sayılı 110/2 maddesinde motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği açılabileceği şeklindeki gerekçeyle 20/12/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında reddedilmişti. AYM'nin ... ve 18/04/2024 tarihli iptal kararı ile yasa maddesindeki merkez ibaresinin Anayasa aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ise de; HMK'nın 10. maddesi gereğince sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesin de yetkili olduğu, taraflar arasında düzenlenen 01/12/2021 tanzim tarihli sigorta poliçesi incelendiğinde ifa yerinin açıkça belirlenmediği, buna göre ifa yerinin belirlenmesinde 6098 sayılı TBK hükümlerinin uygulanması gerektiği, 6098 sayılı TBK'nın 89. maddesinde para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğinin belirtildiği ile TTK'nın 1432. maddesindeki sigorta primi, sigorta ettirenin, sözleşmede gösterilen adresinde ödenir şeklindeki düzenleme de dikkate alınarak sigorta poliçesi incelendiğinde alacaklı davacının yerleşim yerinin mahkememiz yetki alanında olduğu anlaşıldığından davalının mahkememizin yetkisine yönelik yapmış olduğu itiraz yerinde görülmemiştir.
Davaya konu 15/03/2022 tarihli trafik kazasının meydana geldiği ... Devlet Hastanesi istikametine doğru 8216 sokak ile ... sokak kavşağında" kazanın oluşumundaki kusur durumunun tespiti hususunda keşfen inceleme yapılmasına ve tanıkların keşif mahallinde beyanlarının alınması noktasında talimat yazılmıştır.
Talimat mahkemesince yapılan keşif esnasında beyanları alınan davalı tanıklarından ...; " Ben davalıya ait aracı kullanan ... isimli şöför arkadaşım olması nedeniyle tanırım ben olay günü işe geç kalmıştım, servis sürücüsü olan arkadaşım ...'i görünce selam vermek için bekledim, kendisi de minübüs şöförü olduğundan işe seni ben bırakabilirim, aynı yere gidiyorum zaten dedi. Daha sonrasında beni ... ... inşaatı önünde yol üstünde indirdi kendisi yoldan karşıya geçip sola dönecekti, bende kendi servisime binmek için yoldan karşıya geçmeyi bekliyordum o sırada kırmızı ... marka bir araç ben karşıya geçtiğim esnada gelmekteydi, gördüğüm kadarıyla şöfürün elinde telefon da vardı beni farketmedi, ben kendimi birden refüje atmak zorunda kaldım, bana göre araç şöfürü frenle gazı karıştırım arkadaşım ... kullanmış olduğu ve kavşakta yol bekleyen minübise arka sol kısmından çarptı, kazaya müdahale etmek için ben de yanlarına gittim şöförun hali panik halindeydi arkadaşım ... rahatlaması için su verdi ilk defa kaza yaptığını, söyledi. İşe geç kaldığını söyleyip panikleyip kaza yaptığını söyledi. Arkasından eşini ve trafik polisini aradı, zaman geçince beyanında dönüp farklı bir şey söyledi, poliste kırmızı ... marka aracın şöfürü hanımefeendiye sen aracı durduramıyorsun iki defa aynı araca çarpıyorsun demesine rağmen daha sonrasında davalı taraf haksız olduğunu kabul etmedi, bayanın ayağında terlik vardı. O esnada belirtiğim kırmızı ... marka otomobilin sürücüsü hanımefendinin eşi geldi telefonda biriyisiyle görüşüyordu telefonu polis memuruna verdi polis memuru telefonla görüştü, polis memuru telefonla görüştükten sonra %100 haklı olduğunu söylediği arkadaşım ... hakkında tutanak düzenledi, bende şikayet için karakola gitmek istediğimde kazayı geçiren kişi olmamam nedeniyle şikayet hakkımı engelledi beni caydırdı. Benim şikayet sebebim kırmızı ... marka sürücüsünün ben karşıya geçerken bana da vuracak olması sebebiylediydi ben son anda zıplayarak kazadan kaçındım benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir," şeklinde,
Diğer davalı tanığı ...; " Ben kaza anında kazaya şahit oldum bu nedenle buradayım, ben kaza anında kaza anında davalıya ait minübüsün arkasında aracımda beklekmekteyim ben de kaza yapan minübüs gibi sol tarafa dönecektim, ekol hastanesine gidecektim, kırmızı ... marka araç hızla gelip minübüse sol arkadan çarptı, aracı kontrol edemeyip bir daha çarptı şöför bayan şoka girmişti, su falanda verdiler, şok halindeydi, ayağında terlik vardı, acemi olduğunu düşünüyorum, benim gördüklerim bunlardan bende daha sonra olay mahalinden ayrıldım beni görgüm ve bilgim bundan ibarettir," şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Talimat mahkemesi aracılığıyla yapılan keşfen inceleme neticesinde alınan 26/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Bilirkişi Daire Başkanlığı tarafından bilirkişinin uyacağı rehber ilkeler ve Bilirkişi Raporlarında bulunması gereken standartlar başlığında 07.09.2020 tarihinde 32 maddelik bir talimat yayımlanmıştır. Bu talimatın 27 maddesinde açıkça belirtilen " Kusurun tespiti normatif bir değerlendirmesiyle mümkündür ve sadece hakimin yetkisindedir. Bilirkişi münhasıran hakimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli tali kusurlu kusursuz yüzdelik kusur oranı) herhangi bir değerlendirme yapamaz. Aksi yöndeki tutum bilirkişilik görevinin sınırlarını aşmayı ve hakimin yerine geçmeye ifade eder" denilmektedir. Yine bu husus ... Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından da tarafımıza bildirilmiştir. Bu gerekçe ile tebliğ gününden itibaren raporlarda kusur dağılımı yapılmamaktadır. Bu hali ile; ...plaka sayılı davacı sigorta poliçeli araç sürücüsü ... ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 57/b-4 maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna hatası ile etken olduğu kanaatine varılmıştır. ... plaka sayılı dava dışı araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/a-b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna hatası ile etken olduğu kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Bilirkişi raporunun hesaplanacak tazminata esas teşkil etmediği anlaşılmakla dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir. ATK Trafik İhtisas Dairesinin 19/08/2024 tarih 11932 sayılı raporunda; "Sürücü ...'nun %20 oranında kusurlu olduğu, sürücü ... ...'ün %80 oranında kusurlu olduğu" mütalaa olunmuştur.
Davacı sigortacı tarafından ödenen 50.000TL tazminatın davalıya rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı, talep edilen faiz oranı ve işlemiş faiz miktarının tespiti bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyeti 07/04/2025 tarihli raporda; Davaya konu olayda davacı ...A.Ş.'nin; davalı ...'nun kaza tarihi itibariyle maliki ve dava dışı ... ...'ün sürücüsü olduğu ... plakalı aracı ... poliçe numarası ile 01.12.2021 - 01.12.2022 vade tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 15/03/2022 tarihinde meydana gelen davaya konu kazanın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, Davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle Zorunlu Trafik Sigortası Kaza Başına Maddi Zarar Teminat limitinin 50.000,00 TL olduğu, Davaya konu hasar sebebiyle davacı ...A.Ş. tarafından zarar gören 3.şahıs konumunda bulunan dava dışı ...'nun maliki olduğu ... plakalı aracın kasko sigortasını düzenleyen dava dışı ... A.Ş.'ne zorunlu trafik sigorta poliçesi kaza başına maddi zarar teminat limiti olan 50.000,00 TL'nin 29/06/2022 tarihinde ödendiği, ödemeye ilişkin banka dekontunun dosya içeriğinde bulunduğu, Dosya kapsamında Sayın Mahkeme'ye sunulmak üzere ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunulan Trafik Bilirkişi ... tarafından düzenlenmiş olan Bilirkişi Raporu'nun 3. sayfasında Sürücülerin Durumu kısmında; "... ...plaka sayılı davacı sigorta poliçeli araç sürücüsü ... ...'ün yetersiz sürücü belgesi mevcut olup ..." tespitinin yer aldığı, ilgili tespitte yer aldığı üzere, davaya konu kazada davalı tarafın maliki olduğu aracın sürücüsü dava dışı ... ...'ün sürücü belgesinin ilgili aracı kullanmak için yeterli olmadığı hususunun sabit olduğu, dolayısıyla davacı sigorta şirketi açısından rücu koşullarının oluştuğu, Detayları yukarıda yer aldığı üzere; işbu bilirkişi heyet raporunun Kusur Yönünden Değerlendirme kısmında yer alan tespitlere ve dosya içeriğinde mevcut Bilirkişi Raporu'na istinaden davacı ...A.Ş.’nin zarar gören 3. şahıs konumunda olan ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle ödemiş olduğu tazminat tutarını TTK Madde 1481, KTK Madde 85 ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı maddesinin f) fıkrasına göre kusur oranına göre ödemiş olduğu tazminat tutarını davalı ...'na rücu edebileceği, Mahkemece dosyada örneği bulunan poliçede yazılı ... plakalı araç ile dava konusu kazaya karışan ...plakalı aracın aynı araç olduğu ve ... numaralı sigorta poliçesi kapsamında davacı ile davalı arasında sigorta ilişkisinin bulunduğunun kabul edilmesi halinde davacının ödediği sigorta tazminatını, davalının kusuru oranında davalıya rücu edebileceği, aksi takdirde davacının rücu hakkının bulunmadığı, Bu kapsamda kusur oranına göre davacının 40.000,00 TL (rücu bedeli - asıl alacak) tutarında davalıya rücu edebileceği, bu tutar kadar davacının alacaklı olduğu, Sigortacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep hakkının bulunduğu, bu kapsamda davacının 29/06/2022 ödeme tarihinden 28/12/2022 takip tarihine kadar 1.795,07 TL işlemiş faiz alacağının bulunduğu, sonuç itibariyle sayın Mahkeme tarafından davacı ile davalı arasında sigorta ilişkisinin bulunduğunun kabul edilmesi halinde davacının 28/12/2022 takip tarihi itibariyle davalıdan 40.000,00 TL asıl alacak - 1.795,07 TL işlemiş faiz alacağının bulunduğu, takibin bu bedeller yönünden yerinde olduğu, fazlaya ilişkin istemin yerinde olmadığı, Mahkeme tarafından taraflar arasında sigorta ilişkisinin bulunmadığının kabul edilmesi halinde davacının davalıya rücu hakkının bulunmadığı, şeklinde görüş bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
İşleteni davalı ... sürücüsü ise dava dışı ... ... olan ... plakalı otobüsün dava dışı ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile çarpışması nedeniyle davaya konu alacağın kaynaklandığı 15/03/2022 tarihli trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumunda dava dışı sürücü ...'nun %20, diğer dava dışı sürücü ... ...'ün ise %80 oranında kusurlu olduğu, davalının işleteni olduğu araç sürücüsü dava dışı ... ...'ün sürücü belgesinin ilgili aracı kullanmak için yeterli olmadığı, bu itibarla sürücünün sürücü belgesi olmadan araç kullandığı anlaşılmkla davacı sigorta şirketi açısından kendi sigortalısına rücu koşullarının oluştuğu, keza davalının sürücü belgesi yeterliliği olmayan şahsa aracını teslim etmemesi gerektiği, bu itibarla davalının da kusurlu olduğu, 15/03/2022 tarihli kazanın ... poliçe numarası ile 01.12.2021 - 01.12.2022 vade tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi vadesinde gerçekleştiği, kazanın meydana geldiği tarih itibariyle zorunlu trafik sigortası kaza başına maddi zarar teminat limitinin 50.000,00 TL olduğu, iş bu bedelin 29/06/2022 tarihinde karşı taraf sigorta şirketine ödendiği, davacının zarar gören 3. şahıs konumunda olan ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle ödemiş olduğu tazminat tutarını TTK'nın 1481. KTK'nın 85. maddesi ve karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları b.4. zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı maddesinin f) fıkrasına göre kusur oranına göre ödemiş olduğu tazminat tutarını davalıya rücu edebileceği bu itibarla tespit edilen kusur oranına göre davacının 40.000,00 TL rücu alacağının olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddine, davaya konu alacağın likit olmadığı yargılama sonucu belirlenebileceği anlaşıldığından icra inkar tazminatın da reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın KISMEN KABULÜ ile; davalıların dava konusu ... 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 40.000,00 TL asıl alacak ve 1.795,00 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 41.795,00 TL alacak yönünden İPTALİNE, takibin toplam bu miktar üzerinden ve 40.000,00 TL asıl alacağa 28/12/2022 takip tarihinden itibaren yıllık %9 oranında yasal faiz uygulanmak suretiyle DEVAMINA,
2-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Davacının şartları oluşmayan icra inkar tazminatı isteminin REDDİNE,
4-Alınması gereken 2.855,05-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 592,66-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 2.262,36-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 592,66-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve reddolunan miktarları dikkate alınarak 252,56 TL'nın davacıdan, 1.337,44 TL'nın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Davacının yaptığı ilk masraf 269,85 TL, 17.250,00 TL bilirkişi ücreti, 3.030,30TL keşif harcı, 850,00TL keşif araç ücreti, 3.375TL ATK rapor ücreti, 1.107TL posta gideri olmak üzere toplam 26.132,15 TL'nin red ve kabul oranına göre 21.843,86TL'nın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
9-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.14/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır