T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/577
KARAR NO:2024/417
DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:15/09/2023
KARAR TARİHİ:09/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğinin 18/03/2021 tescil tarihli, ... tescil sayılı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında 1 adet ... marka, ... tipinde, 2021 model, ... şasi numaralı balya makinesi ve 1 adet 2021 model, ... marka, ... ... tipinde, ... şasi seri numaralı, ... motor seri numaralı, ... plakalı traktörün davalı kiracıya finansal kiralandığını, ancak davalının, finansal kira özleşmesinden doğan kira bedelleri toplamını ve temerrüt faizlerini vadesinde ödemediğinden, temerrüde düştüğünü ve bu nedenle davalıya .... Noterliğinin 19.06.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek, vadesi gelmiş tüm borçlarını ve temerrüt faizlerini yasal sürede ödemelerinin ihtar edildiğini, ayrıca ihtarnamenin tebliğinden itibaren 60 gün içinde borçların yasal sürede ödenmediği takdirde finansal kiralama sözleşmesinin münfesih olacağı ve bu sebeple de finansal kiralama sözleşmesinin feshinden itibaren 3 günlük süre içinde sözleşmeye konu malların müvekkili şirkete teslim edilmesi ve vadesi gelmiş ve ileri dönük ihtarnameye dercedilen tüm borçların işleyecek faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin finansal kiracının sözleşme adresine 26.06.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, kiracının, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 60 günlük yasal sürenin hitamından itibaren 3 günlük süre zarfında müvekkili şirkete olan borçlarını tam ve eksiksiz olarak ödemediğini, sözleşme konusu malları teslim etmediğini ve bu suretle finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğini, davalı aleyhine bu davadan önce açılan .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası ile davalıya finansal kiralanan malların üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiğini, tüm bu nedenlerle finansal kiralama konusu mallar üzerinde davalının zilyetliğine son verilmesini, mülkiyeti müvekkili şirkete ait bulunan menkul malların teslim alındığı şekilde iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, mahkememiz kararı kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.
Davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dosyası öncelikle 1.707,75-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 100.000,00-TL harca esas değer üzerinden açılmış ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 19/09/2023 tarihli tensip tutanağı ile "Davacı vekiline dava konusu finansal kiralama sözleşmesinin konusu olan 1 adet ... marka, 2021 model, balya makinesi ile 1 adet 2021 model, ... marka, traktör olan malların dava tarihi itibariyle rayiç değerini gösterir eksper raporunu sunmak üzere 1 aylık kesin süre verilmesine ve ön inceleme duruşmasının 29/01/2024 günü saat 10:00'da yapılmasına karar verilmiş, davacı vekili 20/10/2023 tarihli dilekçesi ekinde dava konusu makinenin rayiç değerini gösterir kıymet takdiri raporunu mahkememiz dosyasına sunmuş ve raporda belirtilen 4.100.000,00-TL üzerinden, dava açılışında peşin yatırılan 1.707,75-TL'nin mahsubu ile eksik 68.310,00-TL harcı tamamlamış, mahkememizin 23/10/2023 tarihli ara kararı ile; "Davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın HEYETE tevdiine" karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kurumlar Birliğinin 18/03/2021 tescil tarihli, ... tescil sayılı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, faturalar, ruhsat örnekleri, ödeme planları, kıymet takdiri raporu, .... Noterliğinin 10/06/2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ şerhleri, cari hesap ekstreleri, davacı şirket ticari defter ve kayıtları, .... Noterliğinin 19.06.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ şerhleri, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası vs. mahkememiz dosyasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Finansal kiralama uzmanı ve mali müşavir bilirkişi... tarafından düzenlenerek mahkememize sunulan 19/02/2024 tarihli rapor ile; Davacı finansal kiralama şirketi ile davalı arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 18.03.2021 tarihli, ... tescil numarası ile tescilli ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş olduğu, sözleşmenin dava dışı ... ile ... tarafından müteselsil kefil sıfatıyla imzalanmış olduğu, kiralamanın konusunu 1 adet ... marka, ... tipinde, 2021 model, ... şasi numaralı balya makinesi ve 1 adet 2021 model, ... marka, ... ... tipinde, ... şasi seri numaralı, ... motor seri numaralı, ... plakalı traktörün oluşturduğu, davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında, davalı kiracının ihtarname tarihi
olan 19.06.2023 tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç 355.243,05-TL+327.989,31-TL=683.232,36-TL kira borcu olduğu, ihtarnamede verilmiş olan kanuni süre içerisinde davalı kiracı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu,
kanuni sürenin sonu olan 25.08.2023 tarihi itibariyle davalıya ait kira hesabının halen temerrüt faizi hariç 355.243,05-TL + 327.989,31-TL=683.232,36-TL borçlu durumda olduğu ve masraf hesabının 8.141,51-TL borçlu durumda olduğu, buna göre davacı şirketin, finansal kiralama sözleşmesinin 36. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 31. maddesi gereği davalının temerrütü nedeniyle sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu; taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 40. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 33. maddesi gereğince finansal kiralama konusu menkul malların davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu tespit edilmiştir.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalıya .... Noterliğinin 10/06/2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödemelerin yeni ödeme planına göre yapılması; .... Noterliğinin 19.06.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tabloları dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarnameler ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmelerin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmelerinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalının ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi... tarafından düzenlenen 19/02/2024 havale tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşılmış, mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporuna itibar edilerek davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 6361 Sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği nezdinde, 18/03/2021 ve ... tescil numarası ile tescil edilen 17/03/2021 tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"-1 Adet ... marka, ... tipinde, 2021 model, ... Şasi Nolu Balya Makinesi,
-1 Adet 2021 Model, ... marka, ... ... tipinde, ... şasi seri nolu, ... motor seri nolu, ... plakalı traktör
" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/09/2023 tarih ve ... D. İş Esas, ... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 280.071,00-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 17.707,75-TL peşin harç ve 68.310,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 86.017,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 194.053,25-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 86.017,75-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 1.249,50-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 6.519,35-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 325.000,00-TL vekâlet ücretinin, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı yanın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/05/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır