T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/642 Esas
KARAR NO:2024/85 Karar
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:13/10/2023
KARAR TARİHİ:29/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Tic.Ltd.Şti ile müvekkili şirket arasında ... plakalı araç adına Genişletilmiş Kasko Poliçesi imzalandığını, 09/06/2022 tarihinde sürücüsü tespit edilemeyen ve davalı şirkete ait ... plakalı aracın dava dışı... sevk ve idaresindeki müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası düzenlenen ekspertiz raporu sonrasında sigorta kapsamı içerisinde olduğu tespit edilen 87.834,60.-TL hasar tazminatının müvekkili şirket tarafından karşılandığını, müvekkilinin dava dışı sigortalının kaza sonucu ortaya çıkan maddi hasarını gidermekle ve hasara ilişkin olarak zararını tazmin etmekle sigortalının halefi konumuna geldiğini, kazanın gerçekleşmesinde sorumluluğu bulunan davalının hasar tazminatı miktarını müvekkiline ödemesi gerektiğini, müvekkili tarafından rücu hakkına ilişkin olarak ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından davalı aleyhine icra takibine geçildiğini, davalı yanca takibe haksız olarak itiraz edildiğini belirterek; itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Usule ilişkin olarak; husumet, görev, zamanaşımı def'i ve ihbar itirazlarında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; dava konusu kazada kusur oranlarının ve zararın tespit edilmesi gerektiğini, bu nedenle kusur oranları ve zarar miktarını kabul etmediklerini, müvekkilinin Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi ile dava dışı ... şirketine 24 ay boyunca uzun süreli olarak kiralandığını, kiralama dönemi boyunca müvekkilinin araç üzerinde fiili olarak bir hakimiyeti söz konusu olamayacağından müvekkili bakımından illiyet bağının kesildiğini ve sorumluluğunun olmadığını belirterek; davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar Olunan ... ve Servis A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; usül yönünden zamanaşımı, hak düşürücü süre itirazlarında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; kazaya karıştığı iddia olunan ... plakalı aracın müvekkili tarafından dava dışı Hüseyin Alper'e kiralandığını, dolaysıyla kiralanan aracın karıştığı kaza ve sebep olduğu hasarlar nedeniyle herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını belirterek; davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, beyan dilekçeleri, cevabi yazı içerikleri, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası mündericatı ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Dosyamız mündericatında UYAP sureti yer alan, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı-alacaklı tarafça, 28/12/2022 tarihinde davalı-borçlu hakkında 87.834,00.-TL alacağın tahsili amacıyla genel haciz yolu ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı-borçlu tarafça 29/12/2022 tarihinde, ödeme emrine, borca, takibe, faize ve tüm fer'ilere itiraz edilerek takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına ödenen hasar tazminatının, davalı şirketten rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.
Dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine katılmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmıştır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesinde; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın kayıt malikinin davalı şirket olduğu, ancak cevap dilekçesi ile dosyaya sunulan .... Noterliğinin 17/11/2021 tarihli düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesine göre dava dışı ... ve Servis A.Ş.'ye kiralandığı ve sözleşmenin 3. Maddesi uyarınca sözleşme süresinin ödeme planlarından en uzun olanı kadar olduğunun belirlendiği, sözleşme ekinde yer alan 21/11/2021 tarihli ek protokolde yer aldığı üzere kontrat bitim tarihinin 31/03/2023 olduğu, dava konusu olayın 09/06/2022 tarihinde meydana geldiği görülmüştür.
2918 sayılı KTK'nın 3. Maddesi uyarınca araç sahibi; araç için adına yetkili idarece tescil belgesi verilmiş veya sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişi, ve işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.
Aynı Kanunun 85. Maddesi uyarınca "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."
6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 23. maddesinde "finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayan şirkete aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilirler" düzenlemesi yapılmış ve finansal kiraya konu malın mülkiyetinin kiraya verende olacağı kabul edilmiştir. Ancak anılan Kanun'un 24/1. maddesindeki "kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etmek hakkına sahiptir" düzenlemesi ile malı fiilen kullanma hakkının ve malın zilyetliğinin kiracıda olacağı kabul edilmiştir. Bu yasal düzenlemelerin sonucu olarak ve yukarıda açıklanan maddi ölçüye göre finansal kiralama konusu aracın işleteni kiracı olacaktır.
Davalı ile dava dışı ... A.Ş. arasında imzalanan sözleşmenin 4. maddesi uyarınca dava konusu aracın kiralama süresi boyunca kiralayan zilyedliğinde bulunacağı ve sözleşme sonunda kiracı adına satış sözleşmesi düzenleneceği belirtilmekle uzun süreli kiralama nedeniyle davalının araç üzerinde işleten sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Hal böyle iken davalı şirketin işletenlik sıfatının bulunmaması nedeniyle davalı olarak gösterilen ... A.Ş.'nin açılan davada pasif husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, bu nedenle ihbar olunan vekilinin davanın yeniden ihbarı talebinin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 2017/2547 E., 2019/3723 K., 07/11/2019 tarih sayılı ilamı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/9605 E., 2021/4068 K. ve 01/07/2021 tarih sayılı ilamı)
HÜKÜM Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.060,62 TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 633,02 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak, davalıya VERİLMESİNE,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin, DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, varsa taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa İADESİNE,
7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekilinin, davalı vekilinin ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize ya da Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.29.01.2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ..
e-imzalıdır