T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/69
KARAR NO : 2025/656
DAVA : Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ : 14/03/2017
KARAR TARİHİ : 17/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili, davalı bankanın ... şubesinin ... nolu müşterisi olduğunu, müvekkilinin söz konusu davalı banka da 21.05.2009 tarihinde 29.000 TL, 17.08.2009 tarihinde 20.000TL, 27.01.2010 tarihinde 25.000TL, 17.06.2010 tarihinde 20.000TL, 28.09.2010 tarihinde 40.000TL, kredi kullandığını, Rekabet Kurulu, Türkiye’de faaliyet gösteren on iki bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında anlaşma ve/veya uyumlu eylem içerisinde bulunmak suretiyle ... sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun’un (RKHK) 4’üncü maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla yürütülen soruşturma sonucunda, vermiş olduğu ... tarih ve ... sayılı nihai karar ile aralarında davalının da olduğu on iki bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında RKHK’un 4'üncü maddesini ihlal ettiklerine karar verildiğini, müvekkilinin ihlal döneminde davalı bankadan kredi kullanmış olması ve söz konusu ihlal nedeniyle serbest rekabet ortamında ödeyeceğinden daha yüksek faizler ödemek zorunda bırakılması nedeniyle zarara uğradığını, davalının ihlali gerçekleştirdiği Rekabet Kurulu kararı ile sabit olduğundan, müvekkilinin uğramış olduğu zararın üç katındaki tutarı, zarar başlangıcından itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte iadesini talep etmiş ayrıca davalı bankadan kullanılan krediler karşılığında alınan masrafların iadesi de gerektiğini belirterek, rekabetin kurulması hakkındaki kanunun 57 ve 58. Kanununca tespit edilen zararın üç katının haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren hesaplanacak mevduat faizi ve haksız alınan dosya masraflarının alındığı tarihten itibaren hesaplanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikte HMK 107. maddesi uyarınca şimdilik 2.000,00 TL.sının davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle öncelikle görev itirazında bulunarak, davaya konu olayın zaman aşımına uğradığını, Rekabet Kurumu kararının iptali için açılan davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, Rekabet Kurulu kararının haksız fiil tazminatı için yeterli olmadığını, hukuka aykırı bir fiilin bulunmadığını, zararın meydana gelmediğini, liliyet bağı koşulunun gerçekleşmediğini, müvekkili bankanın bir kusurunun bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, yazı cevabı içerikleri, BA ve BS formları, Üyelik Sözleşmesi sureti, faturalar, cari hesap ekstresi, ... 13.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası Uyap mündericatı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Dava, 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanundan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine alınmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmış ve ayrıca taraf iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi amacıyla konuda uzman bilirkişi eliyle dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır.
Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; Rekabet Kurulu açıklamalarından ve basına yansıyan haberlerden de bilindiği üzere, Rekabet Kurulu 12 bankaya "mevduat", "kredi" ve "kredi kartları hizmetleri" olmak üzere 3 konu bakımından inceleme başlatmış ve bu üç konu bakımından davalı bankaları ayrı ayrı değerlendirmek suretiyle bir karar verdiği, Rekabet Kurulunun kararı incelendiğinde,Konut kredileri, (sayfa 40/169)İhtiyaç kredileri (sayfa 41/169) taşıt kredileri (sayfa 42/169) dikkate alınarak tablo hazırlandığı, (sayfa41/169) dikkate alındığında rekabet kurulu kararında ticari krediler başlığı altında herhangi bir bir değerlendirmeye rastlanılamadığı, Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının kullanmış olduğu aşağıdaki kredilerin faiz oranları dosyaya sunulan banka yazılarından faiz oranlarından düşük olduğu, Davalı banka davaya konu 28.09.2010 tarihli 40.000.00 TL lık krediden, aylık %0.79 Davalı banka davaya konu 17.06.2010 tarihli 20.000.00 TL lık krediden, aylık %1.08 Davalı banka davaya konu 21.05.2009 tarihli 29.000.00 TL lık krediden, aylık %1.45 Davalı banka davaya konu 27.01.2010 tarihli 25.000.00 TL lık krediden, aylık %1.59 faiz oranı dosyaya sunulan banka yazılarından faiz oranlarından 0,04 baz puan yüksek olduğu, Kararda YKB 5 baz puan (%0,05), yukarıda tespitte %0.4 olup şeklinde tespitler yapılmıştır.
Mahkememizce kök raporu düzenleyen bilirkişiden alınan ek raporda; Detayları yukarıda verilen inceleme sonucunda, Rekabet Kurulu açıklamalarından ve basına yansıyan haberlerden de bilindiği üzere, Rekabet Kurulu 12 bankaya "mevduat", "kredi" ve "kredi kartları hizmetleri" olmak üzere 3 konu bakımından inceleme başlatmış ve bu üç konu bakımından davalı bankaları ayrı ayrı değerlendirmek suretiyle bir karar verdiği, Rekabet Kurulunun kararı incelendiğinde, Konut kredileri (sayfa 40/169)İhtiyaç kredileri (sayfa 41/169) taşıt kredileri (sayfa 42/169) dikkate alınarak tablo hazırlandığı, (sayfa 41/169) dikkate alındığında rekabet kurulu kararında ticari krediler başlığı altında — herhangi bir — bir değerlendirmeye rastlanılamadığı, Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının kullanmış olduğu aşağıdaki kredilerin faiz oranları dosyaya sunulan banka yazılarından faiz oranlarından düşük olduğu, Davalı banka davaya konu 28.09.2010 tarihli 40.000.00 TL lık krediden, aylık %0.79 Davalı banka davaya konu 17.06.2010 tarihli 20.000.00 TL lık krediden, aylık %1.08 Davalı banka davaya konu 21.05.2009 tarihli 29.000.00 TL lık krediden, aylık %1.45 Davalı banka davaya konu 27.01.2010 tarihli 25.000.00 TL lık krediden, aylık %1.59 faiz oranı dosyaya sunulan banka yazılarından faiz oranlarından 0,04 baz puan yüksek olduğunu, Kararda YKB 5 baz puan (%0,05), yukarıda tespitte %0.4 olduğu, Davacıdan tahsil edilen masraflar.
KREDİ TUTARI ALINAN MASRAF ORANI
29.000.00 TL 400.00 TL %1.5
20.000.00 TL 190.00 TL %0.95
25.000.00 TL 200.00 TL %0.80
20.000.00 TL 460.00 TL %2.30
40.000.00 TL 490.00 TL %1.20
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin tam sayfasının sunulmaması nedeniyle masraf alınıp
alınamayacğı konusunda tespit yapılamadığı, Diğer yandan ... tarihli ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2006/1 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bank Tebliği'nin 4 üncü maddesine uygun olarak alacağı masraf ve komisyonları TCMB bildirme zorunluluğu karşısında bildirim yapılıp yapılmadığının tespiti dosya içeriğinde mevcut olmadığı şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişiden alınan kök ve ek rapordaki hukuki yorum ve nitelendirilmeler mahkememize ait olmakla; yapılan mali tespit ve değerlendirmeler bakımından ayrıntılı ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmış ve hukuki yorum ve nitelendirmeleri mahkememize ait olmak üzere yapılan tespit ve değerlendirmeler bakımından hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;
Dava konusu talebe benzer nitelikte verilen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi .... Esas,... Karar, 23/02/2023 tarih sayılı ilamına göre; dosyasında davacı şirket ile davalı banka arasında 23.05.2011 tarihli 300.000TL limitli bir Genel Kredi Sözleşmesi akdedilmiş olup bu sözleşmeye istinaden davalı banka tarafından davacı şirkete iki adet kredi kullandırıldığı, bunlardan birinin 10.06.2011 başlangıç tarihli, 10.06.2015 bitiş tarihli, 130.000 TL bedelli, %1.0100 aylık faiz oranlı, 48 ay vadeli; diğerinin ise 21.07.2011 başlangıç tarihli, 21.10.2012 bitiş tarihli, 30.000 TL bedelli, %1.0700 aylık faiz oranlı, 13 ay vadeli olduğu, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere belirlenen söz konusu faiz oranlarının 2007-2008 döneminde gerçekleşen rekabet ihlali sonrasındaki faiz oranlarının altında kaldığı gibi davalı bankanın 2011 Mayıs döneminde ilan ettiği aylık %1,59 faiz oranının da altında kaldığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki, somut davada, gerek davacı şirket gerekse davalı bankanın sermaye şirketi olduğu ve TTK'nın ilgili hükümlerine tabi bulunduğu, yasanın yukarıda ifade edildiği üzere 8. maddesi gereğince tacir olan taraflarca faiz oranı serbestçe belirlendiği, tacir olan taraflar yönünden ticari faizin serbestçe belirleneceğine dair yasal düzenleme ve Rekabet Kurulu kararına konu faiz oranının ticari kredilerdeki faiz yönünden uygulama yerinin olmayacağı (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ...Esas ... Karar sayılı ilamı) dikkate alındığında Mahkemece verilen karar isabetli olup davacı vekilinin istinaf talebi yerinde görülmemiştir.
Mahkememizce görülüp karara bağlanan davada, Rekabet Kurulunun ... tarihli, ... sayılı kararına istinaden, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 57 ve 58. maddeleri uyarınca, rekabet yasağına aykırı davrandığı beyan olunan davalı bankanın eylemi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin bulunduğu, Mahkememizce bilirkişi incelemesine ilişkin ara karar kurulduğu, tarafların aralarında imzaladıkları kredi sözleşmeleri ve diğer hususlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve raporlar alındığı, alınan raporlar sonucu yapılan değerlendirmede; davaya konu somut olayda, davanın dayanağını oluşturan Rekabet Kurulunun ... tarihli,... sayılı kararının iptali istemiyle ... Bankası A.Ş. tarafından ... 2. İdare Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası üzerinden iptal istemli dava açıldığı, yapılan yargılama sonucu... tarih ... Karar ile davanın reddine karar verildiği, kararın ilgili dosya davacısı ... Bankası A.Ş. tarafından temyiz edildiği, temyiz incelemesini yapan Danıştay 13. Dairesi, 16.12.2015 tarih ve ...Esas... Karar sayılı kararı ile ... 2. İdare Mahkemesi'nin "dava ret” kararının onanmasına karar verdiği, onama kararına karşı banka tarafından karar düzeltme talebinde bulunulduğu, karar düzeltme talebini inceleyen Danıştay 13. Dairesi tarafından, ... tarih ve ... Esas-...Karar sayılı karar ile karar düzeltme isteminin kabulüne ve ... 2. İdare Mahkemesinin ... tarih ve... Esas... Karar sayılı kararının bozulmasına karar verdiği, bozma kararı sonrası ... 2. İdare Mahkemesi tarafından, 19.07.2019 tarih ve... Esas-...Karar sayılı kararı ile Danıştay 13. Dairesinin bozma kararına uymayıp, önceki kararda ısrar ederek davanın reddine karar verdiği, kararın ...Bankası A.Ş. tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından ... tarih ve ...Esas-...Karar sayılı karar ile ... 2. İdare Mahkemesi ...tarih ve ... Esas... Karar sayılı ısrar kararının bozulmasına karar verildiği, bozma kararına karşı Rekabet Kurulu tarafından yapılan karar düzeltme talebinin de Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24.02.2022 tarih ve... Esas-... Karar sayılı kararı ile reddedildiği ve dosyanın yeniden ... 2. İdare Mahkemesi'ne gönderildiği ve bozma kararı üzerine yeniden yargılama yapan ... 2. İdare Mahkemesi tarafından 29.04.2022 tarih ve... Esas... Karar sayılı karar ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu haliyle yapılan değerlendirmede; Rekabet Kurulunun... tarihli, ... sayılı kararına istinaden, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun'un 57 ve 58. maddeleri uyarınca, rekabet yasağına aykırı davrandığı beyan olunan davalı bankanın eylemi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemi yönünden, dava konusu tazminat alacağının dayanağı olan Rekabet Kurulunun ...tarihli, ...sayılı kararının iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
Davada talep edilen dosya masrafı alacağına ilişkin olarak ise, davalı vekilinin cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazının tüm alacak taleplerine ilişkin olduğunun açıkça ifade edilmediği, yalnızca Rekabet Kurulu Kararından kaynaklanan alacak talebine yöneltildiği, dava konusu dosya masrafına ilişkin alacak talebine ilişkin zamanaşımı itirazına davalı tarafından ek rapora karşı sunulan 22/10/2024 tarihli beyan dilekçesinde yer verilmiş olup, süresinde yapılmayan zamanaşımı itirazına itibar edilememiştir.
Sözleşmenin tüm sayfalarının dosyaya sunulmadığı anlaşıldığından yeniden davalı tarafından talep edilmekle alınan ek rapor ve dosyaya rapordan sonra eklenen sair bankaların komisyon oranlarına ilişkin yazı cevapları uyarınca yeniden ek rapor alınmakla sözleşmenin tüm sayfalarının dosyada mevcut bulunmadığı ve davalı Banka'nın TCMB bildirim zorunluluğu kapsamında bildirimde bulunup bulunmadığının tespit edilemediğinden bahisle kök rapordan farklı tespit yapılmasının mümkün olmadığının bildirildiği görülmüştür.
Buna göre davalı Banka'nın davacı müşteriden krediler nedeniyle yapmış olduğu kesintilerin sözleşme ve mevzuat kapsamında tümünün geçerli olduğunu somut olarak ispat edemediği kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafından dava değerinin 12/10/2024 tarihli dilekçesi ile yalnızca komisyon kesintileri yönünden dava değerinin arttırıldığı görülmüş olup rekabet ihlaline yönelik harçlandırılmış değerin bulunmadığı görülmüştür.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 08/10/2024 tarihli ek raporun incelenmesinde; davacı tarafından kullandırılan 21/05/2009 tarihli kredi nedeniyle alınan 400,00-TL, 17/08/2009 tarihli kredi nedeni ile 190,00-TL, 27/01/2010 tarihli kredi nedeni ile alınan 200,00-TL, 17/06/2010 tarihli kredi nedeni ile alınan 460,00-TL, 28/09/2010 tarihli kredi nedeni ile kesinti yapıldığının tespit edildiği görülmüştür.
Davacı tarafından dosya kapsamına sunulan dekontların incelenmesinde 17/08/2009 tarihli kredi nedeni ile yapılan kesintinin 490,00-TL olarak yazılı olduğu, bilirkişi tarafından bu hususun rapora hatalı geçirildiği anlaşılmakla bu kredi yönünden kesinti yapılan 490,00-TL üzerinden değerlendirme yapılması gerekmiş olup buna göre, dosya masrafı yönünden davacıdan yapılan kesintilerin dayanağının ispat olunamadığı anlaşılmakla toplam 2.040,00TL'nin taraflar arasındaki ilişkinin ticari krediden kaynaklanması nedeniyle ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek TCMB tarafından uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının rekabet kurulu kararına ilişkin alacak talebine yönelik olarak harçlandırılmış bir dava değeri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE, dosya masrafı olarak 21/05/2009 tarihli kredi nedeniyle alınan 400,00-TL, 17/08/2009 tarihli kredi nedeni ile 490,00-TL, 27/01/2010 tarihli kredi nedeni ile alınan 200,00-TL, 17/06/2010 tarihli kredi nedeni ile alınan 460,00-TL, 28/09/2010 tarihli kredi nedeni ile alınan 490,00-TL olmak üzere toplam 2.040,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek TCMB en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Davacının kartelin yol açtığı rekabet ihlali nedeni ile oluşan talebine ilişkin harçlandırılmış dava değeri bulunmadığından bu hususta KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Dava harçsız açılmış olmakla; alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye GELİR KAYDINA,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinden posta gideri ve bilirkişi ücreti gideri 2.150,00TL yargılama giderinin davalıdan alınıp, davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifenin 13/2. maddesine göre hesaplanan 2.040,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak, davacıya VERİLMESİNE,
6-HMK 120. maddesi gereğince; taraflarca yatırılan gider avansı ile delil avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
7-HMK Yönetmeliğinin 58/1. Maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın ve hükmün taraflara tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, dava değeri kesinlik sınırının altında kaldığından HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.17.10.2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır