T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/707
KARAR NO:2024/460
DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:13/11/2023
KARAR TARİHİ:23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde 16.08.2021 tarihli, ... sayılı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile 16.09.2022 tarihli, ... sayılı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, davalı şirkete ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında 1 adet, 2021 model, .... seri numaralı, ... ... ... Ton Model ... ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında 1 adet, 2022 model, ... seri numaralı, ... plakalı ... Marka Forklift ve ekipmanlarının teslim edildiğini, davalının finansal kirama sözleşmesinde belirlenen kira bedellerini sözleşmede belirlenen tarihlerde ödemediğini, akabinde davalıya .... Noterliğinin 25.05.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile .... Noterliğinin 25.05.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, ihtarname ile kiracı firmaya ödenmeyen borçların 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin bu süreyi takip eden üçüncü günün sonunda feshedilmiş sayılacağı, sözleşmenin feshi halinde tüm finansal kiralama borçlarının muaccel hale geleceği ve defaten ödenmesi ve sözleşme konusu malların müvekkili şirkete teslim edilmesinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen 60+3 günlük yasal sürede müvekkili şirkete olan borçların ödenmediğini, finansal kiralama sözleşmesinin fesih olduğunu, davalı kiracı şirket ve diğer muhatapların fesih ihtarında belirtilen sürelerde borçlarını tam ve eksiksiz olarak ödemediklerini ve sözleşme konusu malları müvekkili şirkete teslim etmediklerini, davalı ile akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin feshi neticesinde sürekli borç ilişkisinin sona erdiğini, bu nedenle dava konusu kiralanan malların teslim alındığı şekilde davalı kiracı tarafından iadesinin gerekmekte olduğun, bu davadan önce mülkiyeti müvekkili şirkete ait kiralanan malların ihtiyati tedbirle müvekkili şirkete teslim edilmesine karar verilmesi talebinde bulunulduğunu, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 27.10.2023 tarihli ve ... D. İş sayılı kararı ile kiralamaya konu malların ihtiyati tedbirle müvekkili şirkete teslimine karar verildiğini, tüm bu nedenlerle finansal kiralama sözleşmelerinin feshinin tespitini, finansal kiralamaya konu makine ve ekipmanların müvekkili şirkete teslim alındığı şekilde iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, mahkememiz kararının kesinleşeceği tarihe kadar devamını talep etmiştir.
Davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dosyası öncelikle, 853,88-TL peşin harç ikmal edilmek suretiyle 50.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 19/03/2024 tarihli celsesinde; "Davacı vekiline, dava ve finansal kiralama sözleşmelerine konusu malların dava tarihi itibariyle güncel rayiç değerini gösterir eksper raporunu sunması bakımından 1 aylık kesin süre verilmesine, aksi takdirde proforma fatura bedeli üzerinden harç ikmali yaptırılacağının ihtarına" karar verilmiş, davacı vekili 25/03/2024 tarihinde 28.980,00-TL tamamlama harcını ikmal etmiş, 26/03/2024 tarihli dava değerinin 1.680.000,00-TL olarak kabulü talepli dilekçesi ekinde cari kayıtlar ile finansal kiralama konusu makinelerin acil satış değerinin 1.680.000,00-TL; pazar değerinin ise 1.925.000,00-TL olarak tespitinin yapılmış olduğu ekspertiz raporunu mahkememize sunması üzerine mahkememizin 27/03/2024 tarihli ara kararı ile; "Davacı vekilinin, 1.680.000,00 TL üzerinden hesaplanan 28.980,00-TL harcı yatırdığı anlaşılmakla, harçlandırılan dava değeri dikkate alınarak dosyanın heyete alınmasına" karar verilmesi üzerine yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen16.08.2021 tarihli, ... sayılı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, 16.09.2022 tarihli, ... sayılı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, .... Noterliğinin 25.05.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ şerhleri, .... Noterliğinin 25.05.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ şerhleri, faturalar, tesellüm belgeleri, ödeme planları, cari kayıtlar, ekspertiz raporu vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalıya .... Noterliğinin 25.05.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ... sözleşme numaralı sözleşmeye; .... Noterliğinin 25.05.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ise ... sözleşme numaralı sözleşmeye ilişkin olarak borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmelerinin feshedileceğinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarnameler ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarnameler ile kendisine tebliğ edilen ödeme tabloları dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarnameler ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmelerin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmelerinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmelerin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalının ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davaya konu, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde düzenlenen 16/08/2021 tarihli ... sayılı ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile 16/09/2022 tarihli ... sayılı ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmelerinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
" ... numaralı finansal finansal kiralama sözleşmesi kapsamında;
- 1 ADET, 2021 MODEL, ... SERİ NOLU, ... MARKA ...0 TON MODEL CNC HİDROLİK ABKANT PRESS
... numaralı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında;
-1 ADET, 2022 MODEL, ... SERİ NOLU, ... PLAKALI ... MARKA FORKLİFT" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 27/10/2023 tarih ve .../... D. İş Esas, ... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 131.496,75-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 853,88-TL peşin harç, 28.980,00-TL tamamlama harcı ve 3.040,30-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 32.874,18-TL harcın mahsubu ile bakiye 98.622,57-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 32.874,18-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı ve 367,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam636,85-TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 226.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.23/05/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır