T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/814
KARAR NO: 2024/580
DAVA: Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ: 27/12/2023
KARAR TARİHİ: 11/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı kiracı şirket arasında ... sayılı kanun çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğinden onaylı ...tarihli, ... tescil numaralı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ... tarihli, ... tescil numaralı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmelere istinaden davalı şirkete 1 adet, 2022 model, ... marka, ... tip, ... seri numaralı, ..., ... düz örgü makinesi(Yeni ve kullanılmamış); 1 adet, 2022 model, ... marka, ... tip, .... seri numaralı, ..., ... düz örgü makinesi(Yeni ve kullanılmamış); 1 adet, 2022 model,... marka, ... tip, ... seri numaralı, ..., ... düz örgü makinesi(Yeni ve kullanılmamış); 1 adet, 2022 model, ... marka, ... tip, ... seri numaralı, ..., ... düz örgü makinesi(Yeni ve kullanılmamış); 1 adet, 2022 model, ...marka, ... tip, ... seri numaralı, ..., ... düz örgü makinesi desen sisteminin(Yeni ve kullanılmamış) kiralandığını, davalı şirkete, borçlarını ödemede temerrüte düşmesi üzerine ... 48. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, ihtarname ile 60 günlük yasal mehil verilerek, bu süre içerisinde kira borçlarının ödenmesinin; aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği ve fesih süresinin sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malların tesliminin ihtar edildiğini, ancak 60 günlük sürenin dolmasına rağmen davalı tarafından borçların bu süre içerisinde ödenmediğini ve malların tesliminin de bugüne kadar gerçekleştirilmediğini, bu kapsamda başvuruları sonucunda ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı alındığını belirterek, sözleşmeden doğacak hak ve alacakları ile zarar ve ziyanı talep etme hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmelere konu kiralanan malların taraflarına aynen iadesine ve ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dosyası öncelikle 1.707,75-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 100.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilerek mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 22/04/2024 tarihli celsesinde; "Davacı vekiline, dava konusu emtiaların dava tarihi itibariyle rayiç değerini belirtir eksper raporunu sunması bakımından 2 haftalık süre verilmesine" ve "Davacı vekilince eksper raporu sunulduğunda harç eksikliği tespit edilmesi halinde davacı vekilince harç eksikliğini 2 haftalık süre içerisinde tamamlanmasına, harç hesabı yapılamadığı takdirde Mahkememizden bu konuda talepte bulunmasına, davacı vekilince, harç tamamlamasına ilişkin ara karar kurulması talep edildiği takdirde bu kapsamda ara karar oluşturulmasına" karar verildiği, davacı vekilinin 29/04/2024 tarihli dilekçesi ekinde finansal kiralama konusu makinelerin değerinin 2.740.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunu sunduğu ve 02/05/2024 tarihinde ise 45.084,60-TL tamamlama harcını ikmal etmesi üzerine mahkememizin 24/06/2024 tarihli ara kararı ile harçlandırılan dava değeri dikkate alınarak dosyanın heyete alınmasına karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen... tarihli, ... tescil numaralı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, ... tarihli, ...tescil numaralı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi ile ekleri, faturalar, ödeme planları, teslim ve tesellüm belgeleri, ... 48. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı fesih ihtarnamesi ile tebliğ şerhi, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası,... tarihli kıymet takdiri raporu, davacı şirket ticari defter ve kayıtları vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... 48. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüte düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan davanın KABULÜNE, davaya konu 6361 sayılı Finansal Kiralama, Factoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen... tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarihinde ... tescil numarası ile tescil edilen ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Tadil Sözleşmelerinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"-1 ADET, 2022 MODEL, ... MARKA, ... TİP, ... SERİ NO'LU, ..., ... DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI (YENİ VE KULLANILMAMIŞTIR),
-1 ADET, 2022 MODEL, ... MARKA, ... TİP, ... SERİ NO'LU, ..., ... DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI (YENİ VE KULLANILMAMIŞTIR),
-1 ADET, 2022 MODEL, ... MARKA, ... TİP, ... SERİ NO'LU, ..., ... DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI (YENİ VE KULLANILMAMIŞTIR),
-1 ADET, 2022 MODEL, ... MARKA, ... TİP, ... SERİ NO'LU, ..., ... DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI (YENİ VE KULLANILMAMIŞTIR),
-1 ADET, 2022 MODEL, ... MARKA, ...TİP, ... SERİ NO'LU, ..., ... DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI DESEN SİSTEMİ (YENİ VE KULLANILMAMIŞTIR)" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 20/12/2023 tarih ve ... D. İş Esas, ... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Alınması gerekli 187.169,40-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 1.707,75-TL peşin harç ve 45.084,60-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 46.792,35-TL harcın mahsubu ile bakiye 140.377,05-TL harcın, davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 46.792,35-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı ve 70,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 339,85-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 275.000,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/07/2024
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır