T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/155 Esas
KARAR NO : 2025/381
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/03/2024
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili, sevk ve idaresinde bulunan -kendisine ait- ... plakalı araç ile 27.08.2023 tarihinde, ... Otobanında seyir halindeyken önündeki araç olan dava dışı ... plakalı aracın aniden durması nedeniyle müvekkilinin bu araca çarpmamak için ani fren yaparak durduğu esnada müvekkilinin aracının arkasında seyir halinde olan ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracıyla müvekkilinin aracının arkasından çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında taraflar kendi aralarında anlaşmalı maddi hasarlı Kaza Tespit Tutanağı düzenlediklerini, kazanın meydana gelmesinde müvekkiline izafe edilebilecek herhangi bir kusur bulunmamakta olduğunu, ancak dava dışı sürücü ... müvekkilinin aracının arkasında aynı yönde seyir halindeyken trafikte gerekli dikkat ve özen yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve azami takip mesafesini korumadan seyir halinde olduğundan müvekkilinin aracının arkasından %100 kusurlu bir şekilde çarparak müvekkilinin aracının hasarlanmasına neden olduğunu, müvekkilinin aracı ... plakalı, 2013 model, ... marka ve kaza tarihinde 126.394 km'de olan bir araç olduğunu, Kaza sonrasında ... dosya numarasında hazırlanan Kesin Ekspertiz Raporu'na göre müvekkilin aracında 30.000,00 TL onarım ücreti meydana geldiğini, meydana gelen onarım ücreti davalı ... tarafından karşılandığını, kaza sonrasında müvekkilinin aracında meydan gelen değer kaybı miktarı en az 85.500,00 TL olup fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı miktarı mahkemece belirlenecek değer kaybı konusunda uzman bilirkişiler tarafından tespit edilmesini ve davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, dava öncesinde davalı yana başvuruda bulunulmuş olduğunu fakat davalı tarafında başvurumuza herhangi bir cevap verilmediğini belirterek; davanın kabulü ile; HMK.m.107 gereği şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avas faiziyle birlikte tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile ücret-i vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaza tarihini kapsar şekilde şekil kart sigortası bulunan yabancı plakalı araçların sebebiyet vermiş oldukları trafik kazasında ortaya çıkan hasarlar bakımından kusur esasına göre poliçe limitleri çerçevesinde müvekkili büronun sorumluluğunun doğduğunu, Bir değer kaybı mevcut ise gerçek değer kaybnın belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafından tüm bu ameliyeler gerçekleştirildikten sonra ve davacı kusursuz olduğunu kanıtladıktan sonra taraflarınca savunma sunma hakkı saklı olduğunu, mini onarım ile giderilebilen basit kaporta, plastik tampon/parça onarımları değer kaybı kapsamında yer almamakta olduğunu, bu nedenle, uyuşmazlık konusu kazada ... plakalı aracın hasarlanan parçalarının eski tarihli kazalarında hasar görüp görmediği dolayısı ile orijinalliğini daha önce yitirmiş olup olmadığının tespiti gerekmekte olduğunu, hasarlı aracın daha önce hasar ve onarım görmediğini, konu parçaların orijinal olduğunu ispat yükü zarar gördüğünü iddia eden başvurana ait olduğunu, davacının hukuk alanında gerçekleşen ve davacının elinde olabilecek bu delilleri, bir başkasının ispatlama imkanının da olamayacağı, izahtan vares olduğunu, uyuşmazlık konusu kazanın müvekkili kuruma ihbarı üzerine, hasar gören araca ilişkin ... nolu hasar dosyası oluşturulduğunu ve 30.000,00-TL maddi hasar tazminatı ödendiğini, yapılan ödeme davacı vekilinin de kabulünde olduğunu, müvekkili şirket nezdinde muaccel bir alacak oluşmadığından temerrüde düşmesinden bahsedilemeyeceği açık olduğunu savunarak, öncelikle itirazları göz önünde bulundurularak davanın esastan reddine, kusur tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilmesine ve akabinde alanında uzman makine mühendislerince konu araçtaki değer kaybına yönelik inceleme yapılmasına, müvekkili kurumun temerrüde düşmediğinden, dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasına, aleyhimize hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava konusu uyuşmazlık, 27/08/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar görmesinden dolayı araç değer kaybı tazminat talebinin davalı taraftan tahsili koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, dava konusu araçların tescil kayıtları, tramer kayıtları, poliçe ve hasar dosyası celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce makine mühendisi bilirkişi ...'dan alınan 26/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Teknik Değerlendirme ve İnceleme :
... plaka sayılı, ... markalı , ... tipindeki , 2013 model aracın, 18.11.2019 tarihi itibariyle ruhsat sahibinin ... olduğu görüldüğünü, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen yazıda ; “ ... plaka bilgisi kullanılarak sistemimizden yapılan sorgulama ile, 27.08.2023 tarihini kapsayan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hasar bilgisi, Kasko Sigortası hasar bilgisi, Ekspertiz Rapor bilgisi, Kaza Tespit Tutanağı bilgisi araştırılmış olup kayıt bulunamamıştır. “ yazdığı görüldüğünü, Kusur Yönünden İnceleme ve Değerlendirme: Sonuç olarak özetle ; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 47 / d “ Trafik işaret ve kurallarına uyma ” , Madde 56 a/1- c “ Şerit izleme ,araçlar arasındaki takip mesafesi “ ve Madde 84 / d ” Arkadan çarpma “ maddelerini ihlal etmesi nedeniyle ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ’un %100 oranında ASLİ kusurlu olduğu görüş ve kanaati oluştuğunu, Hasar Yönünden İnceleme ve Değerlendirme : Araçta değer kaybına neden olacak parçalar açısından , bagaj kapağı , arka panel , havuz sacının onarıldığı / boyandığı, yedek parça toplam tutarının 4.000 TL toplam işçilik tutarının 26.000 TL ve toplam hasar tutarının 30.0000 TL olduğu görüldüğünü, davacıya ait, ... plaka sayılı, ... markalı, ... tipindeki, 2013 model araç ile ilgili olarak , hasar fotoğrafları incelendiğinde, 27.11.2023 tarihli Ekspertiz raporundaki hasar kalemlerinin, kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu görüldüğünü, Değer Kaybı Yönünden İnceleme ve Değerlendirme : Anayasa Mahkemesi, 17.07.2020 tarihli kararı ile Trafik Sigortası Genel Şartlarının 90. ve 92 maddelerini iptal etmiş ve karar Resmi Gazetenin 09.10.2020 tarih -31269 sayısında yayımlandığını, bu karara göre ; 02.04.2020 tarihinden sonraki kazalar için geçerli olan Hazine ve Maliye Bakanlığının Trafik Sigortası Genel Şartları / Değer Kaybı Hesabı yöntemleri kullanılmayacak
olduğunu, hesaplamalar gerçek zarar ilkesine göre yapılacağını, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen belgelerde ve tarafımdan yapılan araştırmada ... plakalı aracın geçmiş hasarının olmadığı görüldüğünü, dava konusu kaza ile ilgili hasar fotoğrafları incelendiğin de; araçta meydana gelen, arka bagaj kapağı , arka panel ve havuz sacı hasarlarının aracın değer kaybında etkisi olabileceği, çarpışmanın şiddetine, açısına, hızına, temas eden yüzeylerinin katılığına ve yakın civarında bulunan komponentlerin yapısal ve malzeme özellikli davranışlarına bağlı olarak onarılan kaporta komponentine boya işlemi uygulayarak fonksiyon ve estetik açıdan giderilebilir ölçüde olmasına rağmen özellikle uygulanan düzeltme, macunlama, boya onarım işlemi sonucunda fabrikasyon özellikleri, boya kalınlık değerleri, ton ve işçilik kalitesi, mukavemet ve gönye yakalanamayacağından üzerinde kısmen değer kaybı oluşturacağı, kaliteli işçilik uygulansa dahi
ikinci el piyasada satılacağı zaman pazarlık konusu edilerek ticari değerini hasarsız emsallerine göre ekonomik değerini kaybedeceği, dolayısıyla daha düşük fiyata satılması ve rağbet görmesinin beklenen muhtemel bir durum olduğu mütalaa edildiğini, Piyasa Şartlarında Değer Kaybını Etkileyen Kriterler: Servislerde ilave işlem yapılmadan ambalajından çıktığı şekilde monte edilen standart parçalar orijinal olduğu sürece değer kaybına neden olmayacağını, örneğin, cam, far, sensor, jant, radyatör, egzoz hatta aracın beyninin değiştiği durumlarda değer kaybı olmayacağını, değiştirildiği veya tamir edildiği için değer kaybına neden olan parçalar tekrar hasar gördüklerinde ilave değer kaybına neden olmayacağını, rayiç değer tespitinde, tüm piyasa parametreleri kontrol edilecektir. Bu kapsamda , hem “... / ... ) internet sitelerinde hem de 2.El araç satan bayilerle görüşülerek piyasa araştırması yapılmıştır. İnternet sitelerinde talep edilen satış fiyatlarının aşağıda görüleceği piyasa gerçeklerin çok üzerinde olduğu tespit edildiğini, ( Kasko değerinin % 45 üzerinde ) bu nedenle satılabilir güncel rayiç değer tespiti için 2.El araç satan bayilerle ( ... / ... / ... / ... ) yapılan görüşmeler de , emsal hasarsız araçların rayiç değeri ortalaması 630.000 TL ve hasarlı değerinin ise 600.000 TL olduğu bilgisi alındığını, pandemi sonrası oluşan koşullar, küresel olarak tüm otomotiv sektöründe arz sorunlarına neden olduğunu, karşılanamayan aşırı talep ve 2022-2023 yıllarında uygulanan para politikaları nedeniyle, araçların 2. El piyasalarda rayiç değerlerinin çok üzerinde satıldıkları görüldüğünü, günümüzde ise yine uygulanan para - yüksek faiz – politikaları, araçların satış fiyatlarının düşmesine, kasko değerleri arasındaki oransal farkın azalmasına ve fiyatların normale gelmesine etken olduğunu, bu nedenle , 2.El araç satan bayilerle yapılan görüşmelerde, kaza tarihinde emsal bir aracın hasarsız değerinin 630.000 - 610.000 TL aralığında olduğu bilgisi alındığını, dava konusu araçtaki değer kaybının , kaza tarihi itibariyle 29.760 TL olduğu görüldüğünü, SONUÇ VE KANAAT : Tüm delillerin münakaşası, her türlü hukuki tavsif ve nihai karar tamamıyla Mahkemeye ait olmak üzere, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 47 / d “ Trafik işaret ve kurallarına uyma ” , Madde 56 a/1- c “ Şerit izleme ,araçlar arasındaki takip mesafesi “ ve Madde 84 / d ” Arkadan çarpma “ maddelerini ihlal etmesi nedeniyle J-001-XH plaka sayılı araç sürücüsü ... ’un %100 oranında ASLİ kusurlu olduğunu, dava konusu araçtaki değer kaybı, kaza tarihi itibariyle 29.760 TL olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu değerlendirilmiştir. Buna göre;
Davacı tarafça dava dilekçesi ile, 27/08/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacı tarafa ait ... plakalı aracın hasar gördüğü bu kapsamda değer kaybına uğradığından bahisle, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 1.000,00 TL araç değer kaybına ilişkin maddi tazminatın davalıdan tahsili talep edilmiş, talep artırım dilekçesi ile de, bu talebini 29.760,00 TL'ye artırılmıştır.
Davalı tarafça, cevap dilekçesi ile, müvekkili büronun, kaza tarihini kapsar şekilde şekil kart sigortası bulunan yabancı plakalı araçların sebebiyet vermiş oldukları trafik kazasında ortaya çıkan hasarlar bakımından kusur esasına göre poliçe limitleri çerçevesinde sorumluluğunun doğduğunu, dava konusu kazada kusur oranının ve davacı aracındaki gerçek değer kaybının tespitinin gerektiği, hasar bedeline ilişkin ise davacı tarafa ödemenin yapıldığı savunularak davanın reddi talep edilmiştir.
Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek bir ilk itiraz veya süreler yönünden itiraz olmadığından davanın esasına geçilmiş bilirkişi raporu alınmıştır.
Bilirkişi raporu ile, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 47 / d “ Trafik işaret ve kurallarına uyma ” , Madde 56 a/1- c “ Şerit izleme ,araçlar arasındaki takip mesafesi “ ve Madde 84 / d ” Arkadan çarpma “ maddelerini ihlal etmesi nedeniyle ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ’un %100 oranında ASLİ kusurlu olduğu, dava konusu araçtaki değer kaybının, kaza tarihi itibariyle 29.760 TL olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunun ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla, hukuki değerlendirmeler mahkememize ait olmak üzere dosya kapsamında karar verrmeye uygun olduğu değerlendirilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49. Maddesinde; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğu, 54. Maddesinde; Tazminat talep edilebilecek bedensel zarar kalemlerinin, tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olduğu, 56. Maddesinde; Hakimin , bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebileceği düzenlenmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. Maddesinde; Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 91. Maddesinde; İşletenlerin bu kanunun 85 . Maddesinin 1. Fıkrasına göre olan sorumlulukların karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, 97. Maddesinde; Zarar görenin ZMMS sigortacısına başvurabileceği; 99. Maddesinde; trafik sigortacısının, hak sahibinin başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde ZMMS kapsamındaki miktarları ödemek zorunda olduğu, 109. Maddesinde de; Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin taleplerin , zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmesinden itibaren iki yılın her durumda kaza tarihten itibaren 10 yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrayacağı, davanın cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanunun bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş ise bu sürenin maddi tazminat talepleri içinde uygulanacağı, düzenlenmiştir.
Bu yasal düzenlemeler ışığında somut olayın değerlendirilmesinde; 27/08/2023 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazasında davacı tarafa ait ... plakalı aracın hasar gördüğü, kazaya karışan... plakalı aracın kaza tarihi kapsar şekilde Yeşilkart sigorta poliçesinin bulunduğu, poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğu, poliçe kapsamında davacı tarafından davalı ... 28.08.2023 tarihinde başvurulduğu, davalı tarafından davacıya 30.000,00 TL hasar bedeli ödemesi yapıldığı, değer kaybına ilişkin ise bir ödeme yapılmadığı, dava konusu kazada "2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 47 / d “ Trafik işaret ve kurallarına uyma ” , Madde 56 a/1- c “ Şerit izleme, araçlar arasındaki takip mesafesi “ ve Madde 84 / d ” Arkadan çarpma “ maddelerini ihlal etmesi nedeniyle" ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ’un %100 oranında ASLİ kusurlu olduğu, dava konusu araçtaki değer kaybının kaza tarihi itibariyle 29.760,00 TL olduğu, bu bedelin poliçe teminat limitinde kaldığı, bu bedelden yeşilkart poliçesi ve yukarıda açıklanan yasal mevzuat uyarınca davalı ... sorumlu olduğu, temerrütün davalı tarafa başvuru tarihi olan 28.08.2023 tarihine 8 gün ilavesi 06.09.2023 tarihinde oluştuğu, tespit edilen 29.760,00 TL bedele temerrüt tarihi olan 06.09.2023 tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceği anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, davacı tarafça açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenler ile aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE; Araç değer kaybına ilişkin olarak 29.760,00 TL maddi tazminatın 06.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 2.032,91-TL nispi karar ve ilam harcından peşin ve tamamlama yoluyla yatırılan 919,60-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 1.113,31-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 919,60 TL peşin harç parasının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı parası, 99,00 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 5.526,60 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 29.760,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk giderinin, davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.17/06/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır