T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/171 Esas
KARAR NO : 2025/591 Karar
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 19/03/2024
KARAR TARİHİ : 01/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket ile davalı banka arasında ... numaralı ... tarihli ile ...numaralı ve ... tarihli Finansal Kiralama Sözleşmeleri akdedildiğini ve müvekkili şirketle bu doğrultuda Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, davalı bankanın, müvekkili şirketi Genel Kredi Sözleşmesinin akdedilmesi esnasında Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği’nin 13. maddesine aykırı hareket ederek müvekkili şirketin sigorta şirketini seçme hakkını sınırladığını ve müvekkil şirketi %100 iştiraki (ortaklık yapısının tamamına sahip) olan davalı sigorta şirketini seçme konusunda zorunlu kıldıklarını, bu sebeple de müvekkili şirket ile davalı şirket ... Sigorta A.Ş. arasında ... poliçe numaralı, ... poliçe nolu ve ... poliçe nolu... Sigortaları düzenlendiğini, davalı bankanın ise işbu poliçelerde rehin veren/dain mürtehin sıfatına haiz olduğunu, müvekkili şirkete ait ve Leasingli malların bulunduğu "..." adresinde 01/08/2023 tarihinde ... Ltd. Şti.'nde meydana gelen yangın nedeniyle poliçe kapsamında teminat altına alınan kıymetlerin tam hasara uğradıklarını, davalı sigorta şirketinin, davalı daini mürtehin sıfatına haiz bankanın (ortaklık yapısının tamamına sahip) %100 iştiraki olduğunu, davalı daini mürtehin banka ile müvekkili şirket, diğer davalı olan ... Sigorta’nın ... poliçe numaralı, ... poliçe nolu ve ... poliçe nolu... Sigortaları karşısında aynı hukuki statüde olduklarını, davalı bankanın, müvekkili şirketi hem poliçenin düzenlenmesi hem de sigorta tazminatının tahsili sürecince yanlış ve suistimale yol açacak şekilde yönlendirdiğini, sonrasında da yaptığı usule aykırı işlemlerle müvekkil şirketi zarara uğrattığını, müvekkili şirketin tüm zararından davalı banka ile %100 iştiraki statüsünde olan davalı sigorta şirketinin mütefarik kusurları nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, bu sebeple davalılara ... 9. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ... tarihli ihtarnamesi gönderilmiş ise de davalılar tarafınldan herhangi bir cevap ve geri dönüş alınmadığını, arabuluculuğa başvuru yapılmış ve 06.03.2024 tarihinde anlaşamama tutanağı tanzim edildiğini, davanın kabulü ile müvekkiline eksik ödenen hasar tazminatı alacakları bakımından şimdilik 1.000,00 USD alacaklarının müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket yönünden husumet yokluğundan davanın reddini talep ettiklerini, davacının iddia ettiği gibi sigorta şirketini veyahut da poliçe şartlarını seçme hakkının kısıtlandığına dair hiçbir emare ve delil bulunmadığını ve ayrıca imzalanan sözleşme ile dilediği sigorta şirketine dilediği şartlarda sigorta yaptırabileceğinin davacıya sözleşmesel hak olarak tanındığını, davacı her ne kadar kendisine eksik ödeme yaptıklarını iddia etmekte ise de müvekkili banka kayıtlarının incelenmesinde davacının iddialarının doğru olmadığının anlaşılacağını, davacının sigorta süreci tamamlanıncaya kadar ...'den kaynaklanan taksitlerini ödemede gecikmeye düşmemesi adına 9. ve 10. ayda sigorta tarafından avans ödemesi yapıldığını ve davacının krdei taksit ödemelerinin tahsil edildiğini, davacının eksik ödeme hesaplamasının müvekkili bankaya TL olarak yapılan ödemenin taksit borcu tahsil edilirken USD olarak tahsil edilmesinden kaynaklı olduğunu, müvekkili aleyhine açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın ileri sürdüğü zararı ispat etmesi gerektiğini, müvekkili şirketin adresi itibariyle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını ve görevli mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, davacının davaya konu ve poliçe kapsamındaki bütün zararlarının ödendiğini, davacının temerrüde düştüğünü, davaya konu olay meydana geldiğinde davacı tarafından kendilerine haber verildiğini, müvekkili şirket tarafından bağımsız eksper görevlendiğini, inceleme neticesinde eksper raporunun hazırlanması sürecinde davacı tarafın acil ihtiyaçlarını giderebilmek adına iyi niyetli olarak poliçe teminatları çerçevesinde ön ödeme de dahil olmak üzere toplam 38.252.407,27 TL hasar tutarını ibraname mukabilinde ödediğini ve böylelikle davacı sigortalının poliçe şartları çerçevesinde ödenmeyen zararının kalmadığını, davacının imza altına aldığı ibraname feragatname ile bakiye tazminat alacağının bulunmadığının kabul edildiğini, davanın öncelikle yetkisizlik aksi halde esastan reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, Finansal Kiralama Sözleşmesine konu emtiaların hasara uğramasından dolayı eksik ödenen hasar tazminatı ile eksik ödeme nedeniyle davacının uğradığı munzam zararın davalılardan tazmini istemine ilişkindir.
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçeleri ve ekleri, sözleşmeler, taraflar arasındaki yazışmalar, ihtarname sureti, arabuluculuk tutanağı ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Öncelikli olarak, dava şartları, ilk itirazlar ve süreler yönünden değerlendirme yapılmıştır.
Davacı ile davalı banka arasında düzenlenen FKS'nin 9. maddesinde taraflar arasında çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümünde İstanbul Mahkemelerinin yetkili mahkeme olarak belirtildiği ile davalı bankanın merkez adresinin Şişli/İstanbul olduğunun anlaşılması karşısında mahkememiz yargı çevresinde kaldığı anlaşılmakla her ne kadar davalı sigorta şirketinin adresi mahkememiz yargı alanı dışında kalsa da HMK'nın 7/1 maddesi de dikkate alınmak suretiyle mahkememizin yetkili olduğu görülmüştür.
Davalı ..., Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında düzenlenen poliçede daini mürtehin olarak davalı bankanın ... şubesinin belirtilmesi nedeniyle husumet itirazında bulunmuş ise de; dava konusu uyuşmazlığın davalı banka ile akdedilen finansal kiralama sözleşmesine konu emtiaların davalı sigorta şirketi tarafından teminat altına alınması nedeniyle davalı sigorta şirketinin husumet itirazı yerinde görülmemiş, aynı şekilde Finansal Kiralama sözleşmesinin taraflarından birinin davalı banka olması nedeniyle davalı bankanın da husumet itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı...davacının alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını beyan ederek zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de; eksik ödenen hasar tazminatına ilişkin taleplerin TTK'nın 1420. Maddesine göre 2 ve 6 yıllık, eskik ödeme nedeniyle uğranılan munzam zararın tazmini taleplerinin ise TBK'nın 146. Maddesi gereği 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, 01/08/2023 riziko ve 19/03/2024 dava tarihi dikkate alındığında alacak taleplerinin zamanaşımına uğramadığı görülmüştür.
Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, iddia, savunma ve toplanan tüm deliller kapsamına göre davacının davalılardan talep edebileceği eksik ödenen hasar tazminat alacağının mevcut olup olmadığı ve varsa miktarının tespiti bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti 17/04/2025 tarihli raporunda;
Davalı ... Bankası A.Ş ile davacı ... A.Ş. arasında 07.01.2022 tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve ... tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedilmiş olduğu, kiralamaya konu mallara ilişkin davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen... Sigorta Poliçelerinde; Sigortalı ve daini mürtehin davalı ... Bankası A.Ş. olduğu, Katılımcının davacı ... Tic. A.Ş. olduğu, ) Sigorta Bedeli ve Primlerinin USD döviz cinsi olarak düzenlenmiş olduğu,
... no.lu 24.05.2022-24.05.2027 dönemini kapsayan Poliçe,
... no.lu 26.07.2022-26.07.2026 dönemini kapsayan Poliçe,
... no.lu 04.08.2022-04.08.2027 dönemini kapsayan Poliçe) Davalı Sigorta şirketi tarafından, davalı Banka hesabına yapılan hasar tazminat ödemelerinin; 11.10.2023 tarihinde “... poliçe ... dosya ödemesi” açıklamasıyla 1.000.000,00 TL, 25.10.2023 tarihinde “... poliçe ... dosya ödemesi” açıklamasıyla 17.577.453,75 TL, 04.09.2023 tarihinde “... dosya ödemesi” açıklamasıyla 1.069.056,00 TL, 25.10.2023 tarihinde “... poliçe ... dosya ödemesi”
açıklamasıyla 17.775.953,43 TL, 15.02.2024 tarihinde “... poliçe ... dosya ödemesi” açıklamasıyla 829.944,09 TL ödeme yapılmış olduğu, ödeme tarihinde uygulanan USD/TCMB Döviz satış kuru esas alınarak yapılan hesaplamada;
... no.lu hasar dosyası için; (1.000.000,00 TL/27,7290 =) 36.063,33 USD, ... no.lu hasar dosyası için; (17.577.453,75 TL/28,1042 =) 625.438,68 USD, buna göre; ... no.lu hasar dosyası için toplam (36.063,33 USD+625.438,68
USD =) 661.502,01 USD tazminat ödemesi yapılmış olduğu, ... no.lu hasar dosyası için; (1.069.056,00 TL/26,7264 =) 40.000,00 USD, ... no.lu hasar dosyası için; (17.775.953,43 TL/28,1042 =) 632.501,67 USD, buna göre ... no.lu hasar dosyası için toplam (40.000,00 USD+632.501,67 USD =) 672.501,67 USD tazminat ödemesi yapılmış olduğu, ... no.lu hasar dosyası için; (829.944,09 TL/30,7387 =) 27.000,00 USD, Buna göre; ... no.lu hasar dosyası için 27.000,00 USD tazminat ödemesi yapılmış olduğu, davalı banka tarafından davacı şirkete; 04.09.2023 tarihinde 1.069.056,00 TL (40.000.- USD karşılığı) ve 15.02.2024 tarihinde 829.944,09 TL (27.000.- USD karşılığı) tutarlarının ödenmiş olduğu, 26.10.2023 tarihinde 1.290.959,06 USD tutarının ödenmiş olduğu, davalı banka tarafından 26.10.2023 tarihinde yapılan 1.290.959,06 USD tutarının; 11.10.2023 tarihli 1.000.000,00 TL, 25.10.2023 tarihli 17.577.453,75 TL ve 25.10.2023 tarihli 17.775.953,43 TL olmak üzere toplam 36.353.407,18 TL karşılığının davacıya ödeme tarihi olan 26.10.2023 tarihindeki USD Banka işlem kuru 28,16 TL ile değerlenerek davacı şirkete 1.290.959,06 USD ödeme yapılmış
olduğu, yukarıda tespit edilen toplam 36.353.407,18 TL tutarının USD karşılığı 1.294.003,68 USD olduğu, buna göre; davacıya yapılan ödeme miktarında (1.294.003,68 USD - 1.290.959,06 USD =) 3.044,62 USD fark oluştuğu, söz konusu farkın kur farkından kaynaklandığı, davalı sigorta şirketi tarafından TL olarak ödeme yapılan tutarların, davalı banka tarafından davacı şirkete ödeme yapıldığı 26.10.2023 tarihindeki işlem kuru ile değerlenerek USD olarak davacıya ödenmiş olduğu, söz konusu davalı Sigorta şirketi tarafından yapılan TL ödeme tutarlarının USD para birimine çevrilerek davacı kiracı şirkete ödeme yapılması hususunda davacı tarafından verilen yazılı bir talimata ya da Banka tarafından hangi kur ile çevrileceği bilgisinin davacı şirkete bildirimine dair dosya kapsamında herhangi bir belgeye rastlanılmadığı, gecikmeli ödeme ve kur farkına sebebiyet veren davalı bankanın eksik ödemeden dolayı sorumlu olduğu, davacının 26.10.2023 tarihli erken kapama talebine istinaden belirlenen ödeme planındaki kira bedelinin; davacı şirket tarafından 27.10.2023 tarihinde 1.271.033,74 USD ve 30.10.2023 tarihinde 27,39 USD olarak davalı bankaya ödenmiş olduğu ve böylece ... no.lu projenin tüm kira bedellerinin ödenmiş olduğu, davacı kiracı tarafından yapılan kira ödemelerine istinaden, davalı banka tarafından tanzim edilen Leasing Taksit Dekontlarının üzerinde “İşbu dekont 243 sayılı VUK Genel Tebliğine göre fatura hükmündedir.” şerhi bulunduğu ve anapara, kar payı, KDV tutarlarının kayıtlı olduğu, söz konusu tutarların davalı bankanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının KDV nedeniyle doğan bir zararı bulunmadığı,
davalı sigorta şirketi tarafından 04.09.2023 tarihinde 40.000- USD avans ödemesi karşılığı olarak yapılan 1.069.056,00 TL tutarının davacı şirkete 04.09.2023 tarihinde 1.069.056,00 TL olarak ödenmiş olduğu tespit edilen tutarın davalı banka tarafından kâr payı ödemesinden düşüldüğü yönündeki davacı iddiasının yerinde olmadığı, davalı sigorta şirketinin hasar bedelinin %10'u oranında tenzili muafiyet uygulanmasının taraflar arasındaki sigorta police klozuna uygun olduğu şeklinde raporlarını bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporu usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş, mahkememizin 08/01/2025 tarihli celsesinin 2 no.lu bendi ile davacı vekillerinin ve davalılardan ...'ün itirazlarının değerlendirilmesi noktasında bilirkişi heyetinden ek rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş ve dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin 18/02/2025 tarihli ek raporunun sonuç kısmında özetle; dosyaya yeni bir bilgi ve belge sunulmamış olduğu anlaşılmakla, tarafların itirazları kapsamında yapmış oldukları inceleme ve değerlendirme sonucunda kök rapordaki görüşlerini aynen muhafaza ettiklerini bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
Davacı vekili tarafından 22/04/2025 tarihli dilekçe ile taleplerini toplam 3.044,62 USD'ye ıslah ettikleri bildirilmiş, eksik harç yatırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davalı ... Bankası A.Ş ile davacı ... A.Ş. arasında 07/01/2022 tarihli ... ve 21/04/2022 tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmeleri düzenlendiği, kiralamaya konu emtiaların 4 adet 2022 model Örgü Makinesi, 3 adet 2022 model Hava Kompresörü, 3 adet 2022 model Hava Kurutucusu ve Filtreler ile 1 adet 2022 model Yağsızlaştırma Ünitesi olduğu, kiralamaya konu mallara ilişkin davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen... Sigorta poliçelerinden sigortalı ve daini mürtehinin davalı ...Bankası A.Ş., sigortalı katılımcının ise davacı ... A.Ş. olduğunun anlaşıldığı, poliçe kapsamında teminat altına alınan emtiaların çıkan yangın nedeniyle tam hasara uğradığı, davalı sigorta şirketi tarafından davalı bankaya 1.361.003,68 USD karşılığı 38.252.407,27 TL hasar tazminat tutarı ödendiği, davalı Banka tarafından davacı şirkete ise 26/10/2023 tarihinde 1.290.959,06 USD tutarının ödenmiş olduğu, tespit edilen toplam 36.353.407,18 TL tutarının USD karşılığı 1.294.003,68 USD olduğu, davacıya yapılan ödeme miktarında (1.294.003,68 USD - 1.290.959,06 USD =) 3.044,62 USD fark oluştuğu, söz konusu farkın kur farkından kaynaklandığı, davalı sigorta şirketi tarafından daini mürtehin olan davalı bankaya ödemelerin tam ve eksiksiz olarak yapıldığı, sigorta şirketinin eksik ödenen hasar tazminatı nedeniyle davacıya karşı herhangi bir sorumluluğun kalmadığı, davacı ile davalı banka arasındaki hesaplaşmaların USD kuru üzerinden yapıldığı, davacının uğradığını iddia ettiği zararın kur farkından kaynaklandığının ve davalı bankanın bu nedenle davacıya karşı sorumlu olduğunun bilirkişi raporu ile ortaya konulduğu anlaşılmakla eksik ödenen hasar tazminatı nedeniyle açılan davanın davalı banka aleyhine olarak kabulüne karar verilmiş, eksik ödeme nedeniyle davacının uğradığını iddia ettiği munzam zarar konusunda dosya kapsamında herhangi bir delil bulunmadığı ile bilirkişi raporunda da buna ilişkin herhangi bir tespit bulunmadığı anlaşılmakla bu yöndeki talebin reddine karar verilerek mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı tarafından davalı ... Bankası A.Ş. hakkında açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
a) Eksik ödenen hasar tazminatı alacağına yönelik 3.044,62 USD tazminatın 26/10/2023 ödeme tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına ödediği faiz oranı ile işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
b) Davalı banka işlemlerinden kaynaklı tazminat taleplerinin REDDİNE,
2-Davacı tarafça davalı ... Sigorta A.Ş. hakkında açılan davanın REDDİNE,
1/a- Alınması gereken 6.728,36-TL nispi karar ve ilam harcından peşin ve ıslah harcı olarak yatan 1.900,48-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 4.827,88-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafından peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan 1.900,48-TL'nin davalı ... Bankası A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
1/b- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk giderinin davalı ... Bankası A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
1/c- Davacının yaptığı ilk masraf 427,60 TL, bilirkişi ücreti 12.000,00 TL, posta gideri 450,00 TL olmak üzere toplam 12.877,60 TL yargılama giderinin davalı ... Bankası A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
1/d- Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/4. maddesi gereğince hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davalı ... Bankası A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
1/e-Davalı ... A.Ş. kendini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/4. maddesi gereğince hesaplanan 1.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak işbu davalıya VERİLMESİNE,
2/a-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ...Sigorta A.Ş.'ye VERİLMESİNE,
3-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
4-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.01/10/2025
Katip
¸
Hakim
¸