T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/190
KARAR NO :2025/332
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:26/03/2024
KARAR TARİHİ:22/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin, 31930 sayılı ve 21/08/2022 tarihli Resmi Gazete’de yayınlandığı üzere Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasından faaliyet izni almış bir ödeme kuruluşu olduğunu ve faaliyetlerini 6493 sayılı Ödeme Ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri Ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun kapsamında T.C.M.B. ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığının denetim ve gözetimi altında sürdürmekte olduğunu, müvekkili şirketin temel faaliyetinin, ürünlerini ya da hizmetlerini internet üzerinden satışa sunan işyerlerine, bu satışlara ilişkin ödemelerin tahsil edilebilmesini sağlamak amacıyla ödeme hizmetleri sunmak olduğunu, söz konusu ödeme hizmetlerinin, uygulamada “sanal POS” olarak adlandırılan hizmet modeli ile sağlanmakta olduğunu, sanal POS hizmet modelinde ödeme işlemlerinin; ödeme kuruluşunun(somut olayda müvekkili şirketin), hizmet sunabilmek için ilgili POS sağlayan bankadan POS tedarik etmesi, bu kapsamda banka ile sözleşme yapılması, ödeme kuruluşunun, iş yeri(somut olayda davalı şirket) ile ödeme hizmeti sunulmasına ilişkin sözleşme yapması, POS sağlayan bankadan temin edilen POS'un, işyerinin internet sitesine entegre edimesi, iş yerinin müşterisinin(tüketici), kart çıkaran bankadan kredi/banka kartı sahibi olduğu, iş yerinin müşterisinin, iş yerinin internet sitesinden ödeme kuruluşunun sunduğu hizmet vasıtasıyla kredi kartı/banka kartı kullanarak satın alma işlemi gerçekleştirmesi, ödeme kuruluşu tarafından tahsil edilen bedelin belli süreler içinde iş yerine aktarılması şeklinde gerçekleştiğini, davalı tarafın ... adlı internet sitesi üzerinden satış gerçekleştirmekte olduğunu, müvekkili şirket tarafından davalıya, şirkete sağlanan ödeme hizmetleri kapsamında ... üzerinde gerçekleştirilen 6.300’den fazla işleme ilişkin ödeme işlemine aracılık edilmiş olduğunu ve açıklanan faaliyet alanı gereği satış işlemleri kapsamında gerçekleştirilen ödeme işlemlerine dair tutarların, davalının banka hesabına ödendiğini, 2023 ekim ayı itibariyle ... adresi üzerinden gerçekleştirilen ödemelere ilişkin harcama itirazlarında yoğun bir artış gözlendiğini, harcama itirazı/chargebackin, kendisine ait kredi kartı ile harcama gerçekleştirilen şahsa tanınmış olan, ürün/hizmetin satıcı tarafından teslim edilmemesi veya işlemin kendisi tarafından gerçekleştirilmediği iddiasına binaen ve kart bankası nezdinde işlem tarihini müteakip 540 gün içerisinde gerçekleştirilebilen itiraz niteliğinde olduğunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesinde detayları ve müvekkili şirketin alacak kaydetme yetkisinin düzenlenmiş durumda olduğunu, harcama itirazlarına ilişkin olağan prosedürün, iş yerinden harcama itirazlarına konu işleme ilişkin açıklayıcı bilgi ve belgelerin(sevk irsaliyesi, kargo bilgisi, teslimat tutanağı vb.) talep edilmesi ve bu bilgilerin kart çıkaran bankaya bildirilmesi olduğunu, bunun neticesinde harcama itirazında bulunan tüketicinin haklı olması durumunda ilgili bankaların, ödeme kuruluşunun hesabından itiraza konu tutarı alarak tüketicinin banka/kredi kartına iade etmekte olduğunu, sonrasında da ödeme kuruluşunun bu tutar karşılığında kendi müşterisi iş yerinden anılan bedeli hesabında para olması halinde tahsil etmekte olduğunu, dava konusu olayda müvekkili şirket tarafından davalıya iletilen bilgi ve belge taleplerinin davalı tarafından karşılanmadığını, ilerleyen süreçte de davalının tüketicilere karşı hiçbir yükümlülüğününü gerçekleştirmediği, ücretlerini tahsil ettiği ürünleri teslim etmediği, sipariş iptali ve ücret iadesi taleplerini cevapsız bıraktığının tespit edildiğini, sonuç olarak müvekkili şirketin, davalının satışını yaptığı ürünlerin bedelini davalıya gönderdiği halde davalının ürünleri tüketicilere göndermediği, tüketicilerin bedelini ödedikleri ürünlerle ilgili harcama itirazında bulunduğu, davalı tarafın, ürünler teslim edilmediği için kendisinde teslimatı ispatlar bir belgenin de zaten bulunmaması dolayısıyla müvekkili şirkete ulaşan harcama itirazlarının reddini sağlayabilecek herhangi bir belge göndermemesi üzerine çok sayıda itirazın kabul edildiğini ve müvekkili şirketin, davalının kasten gönderimini yapmadığı ürünlerden kaynaklı olarak bankalara yapmak zorunda kaldığı ödemeler sebebiyle takip tarihi itibariye davalıdan 9.418.753,85-TL alacaklı hale geldiğini, bunun üzerine taraflarınca alacağın tahsili amacıyla.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine, davalı tarafça haksız olarak itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, bunun üzerine taraflarınca arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak sürecin anlaşamama şeklinde sonuçlandığını, tüm bu nedenlerle davalı tarafın.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile davalı aleyhine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin, Ticaret Bakanlığı E-Ticaret Dairesi Başkanlığı bünyesinde kaydı tutulan ETBİS(Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi)'de kaydı bulunan ve doğrulanmış bir e-pazaryeri olan ... sahibi olduğunu, kuruluşu gereği bir platform olan ..., satıcı ve alıcıyı bir araya getiren bir aracı üçüncü kişi konumunda olduğunu ve geniş ürün yelpazesi ile tüketicilere kozmetik, ayakkabı, çanta, giyim, elektronik gibi bir çok kategoride alışveriş yapabilme imkanı vermekte olduğunu, platformun sepet ödemelerinde TCMB lisanslı sanal pos hizmeti veren aracı ödeme kuruluşları kullanıldığından, davacıdan komisyon karşılığında sanal pos hizmeti alınması hususunda anlaşıldığını, müvekkilinin davacı şirketten evvel sanal pos hizmeti aldığı dava dışı Turk Elektronik Para Anonim Şirketi(...) ile yaşanan yönetimsel ve teknik problemlerin davacıdan hizmet alınan kısa süreye dahi sirayet etmesi nedeniyle şu aşamada izahının gerekmekte olduğunu, ... hizmet alımı süresinde bu şirket tarafından hizmet kusuru olarak nitelendirilecek bir çok husus meydana geldiğini, özellikle müvekkilinin iptal edilen siparişlere yönelik sanal pos üzerinden gerçekleştirdiği iade işlemlerinin kart hamillerine çok geç aktarılması neticesinde ciddi sorunlar yaşandığını, iadelerini bir türlü alamayan müşterilerin şikayetleri nedeniyle satışlarında düşüş yaşayan müvekkili şirketin çözüm taleplerini, sorunların bir an önce giderilmesini ve oluşan zararının giderilmesini defatle yinelese de, müvekkilinin ... tarafından devamlı olarak MASAK denetimleri olması, bayram araya girmesi vb. bir çok sudan bahaneler ile oyalandığını, iadelerin kart hamillerine geç aktarılması sorununun gitgide kronikleştiğini ve müvekkilinin yüzlerce tüketici hakem heyeti, icra takibi, idari para cezası gibi aleyhe olacak şikayet ve dosyalara muhatap alınmasına neden olduğunu, müvekkili şirketin iade sorunu konusunda ...'a yönelik tüm ısrarlarının netice vermemiş olduğunu ve en sonunda telefonlarının dahi açılmamaya başlandığını, bunun üzerine müvekkili şirketin ... ile yaşanan bu problemler neticesinde lisanslama kuruluşu olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına 08.08.2023 tarihinde ... kayıt no ile şikayette bulunduğunu, ...Cumhuriyet Başsavcılığının 2024/...(Eski: 2024/..., ilk: 2023/...) soruşturma numaralı şikayetlerinin mevcut iddia ve delillerinin kuvvetle zimmet suçuna işaret ettiği değerlendirilerek soruşturmanın devam etmekte olduğunu, ilgili kurumlardan celp edilecek evraklar ile müvekkili şirketin ne denli bir ekonomik sıkıntıya sürüklendiği ve kendi müşterilerinin kendisine karşı silah olarak kullanıldığının net şekilde görülebileceğini, temmuz 2023 itibariyle ... ile kronikleşen sorunlar ve düzgün şekilde hizmet alınamıyor olması nedeniyle .... Noterliğinin 07.07.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacının şirketten yapılan müşteri iadelerini 2-3 aya varacak şekilde geç yapması, taraflarının pos bakiye alacaklarına bildirimsiz, açık ve net neden göstermeden bloke/kısıt koyması, bünyesindeki sanal pos sistemini düzgün ve etkili işletememesi nedenliyle platform bünyesinde bozulma/hataların sıklaşması ve yönetimsel birçok sorun yaşanması nedeniyle hizmet alımını durdurduklarını, ancak her ne kadar hizmet alımı durdurulsa da tüketicinin yüksek menfaati gereği iade işlemleri için pos hesabının kullanılacağı ve bakiye yükleneceğini, bu yüklenen bakiyelerin sadece ve sadece müşteri iadeleri için kullanılacağını ve kendileri tarafından hiç bir nedenle bloke/kısıt altına alınmaması gerektiğini ihtar ettiklerini, ...'un bu ihtarnameleri sonrası sadece bir mail ile iade işlemlerinin durdurulduğunu ilettiğini, bu mail sonrasında PTT kanallı yevmiyesiz şekilde ihtara cevap ve fesih bildirimini göndererek sözleşmesel ilişkiyi haksız şekilde geçerli bir nedene dayanmadan noktaladıklarını, akabinde taraflarınca .... Noterliğinin 18.07.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, mutabakatın doğru şekilde yapılması gerektiği ve taraflarına bilgi verilmesi gerektiği konusunda uyarıldığını, ancak ... tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, haliyle müvekkiliin ... üzerinde iade bekleyen müşterinin iadelerini, pos kapatılmış ve hizmet ilişkisi karşı tarafça sonladırılmış olduğundan yapamadığını, bu durum neticesinde davacı ... Ödeme Hizmetleri Anonim Şirketine, ... tarafından şirkete yaşatılan bu durumun açıkca izah edilerek sanal pos hizmeti alımı hususunda anlaşma sağlandığını, lakin ... ile yaşanılan sürecin, müvekkili şirketi ekonomik olarak ciddi problemlere sürüklemiş olduğunu ve bu problemlerin davacı ile çalışılan kısa süreye dahi sirayet ettiğini, davacının ise izah edileceği üzere ...'dan aşağı kalır tutum sergilemekten çekinmediğini, ...'un sistemini düzgün işletememesi, tarafları ile mutabakat yapmaktan devamlı kaçınması, özellikle iadeler konusundaki problemin çözülmesi için ısrarcı olduğukları mayıs-haziran 2023 dönemine ilişkin sepette ödemesi başarılı alınan ancak panellerine yansıtılmayan siparişlerin davacı ile çalışılan dönemde tespit edilmesi üzerine, detaylı inceleme ve araştırma yapılabilmesi ve gönderimi/iadesi planlanmış siparişlerinin üzerine birden oraya çıkan yüzlerce siparişin halıhazırdaki sipariş listelerine eklenmesi üzerine planlama ve koordinasyon sağlanabilmesi için ... platformunda stoklar sıfıra çekilmek sureti ile geçici olarak satışların durdurulmak zorunda kalındığını, akabinde davacının herhangi bir yazılı ihtar ve bildirim göndermeksizin ... pos panellerini kapattığını ve giriş yapılmasına izin vermeyerek bir de üstüne müşterilerini şikayete yönlendirerek ... tarafından müvekkili bünyesinde yaratılan ekonomik zararı adeta katmerlendirdiğini, panelin kapatılması neticesinde iade edilecek siparişlerin iadelerinin gerçekleştirilemediğini, bu durumun ise davacının harcama itirazlarına maruz kalmasına ve müvekkili şirketin belirsiz muğlak bedeller ile borçlandırmasına neden olduğunu, akabinde.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının herhangi bir takip dayanağı belge olmaksızın 29.12.2023 tarihinde davacı tarafından derdest hale getirildiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasında akdedilen e-ticaret işlemlerinden kaynaklı ödeme hizmetleri sözleşmesi kapsamında, davalı tarafın satışını yaptığı ürünlerin bedelini davacı şirketten aldığı halde tüketicilere kasten ürünleri göndermediği ve tüketicilerin de harcama itirazında bulunması neticesinde davacı şirketin ürün bedellerini tüketici bankalarına iade etmek zorunda kaldığından bahisle, söz konusu alacağın tahsili amacıyla davacı tarafça.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın iptali istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen ödeme hizmetleri sözleşmesi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının davacı şirkete faaliyet izni tebliği, taraflar arasındaki yazışmalar, .... Noterliğinin 18/07/2023 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası, .... Noterliğinin 07/07/2023 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası, 10/07/2023 tarihli fesih ihtarı, 11/07/2023 tarihli cevabi ihtarname, ... şikayet metinleri görselleri, arabuluculuk son tutanağı, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, mali müşavir, finansal teknolojiler, ödeme sistemleri ve bankacılık işlemleri uzmanı, veri tabanı, veri merkezi ve adli bilişim uzmanı, elektronik para ödeme sistemleri ve adli bilişim alanında uzman bilgisayar mühendisi ve borçlar hukuku öğretim üyesinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, alacaklı ... Ödeme Hizmetleri Anonim Şirketi tarafından, 27/12/2023 tarihinde borçlu ... Anonim Şirketi aleyhine cari hesaba dayalı 9.418.753,85-TL alacağın, icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık %44,25 avans faizi ve değişen oranlardaki faizi ile, fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep hakları saklı kalmak ve kısmi ödemelerin öncelikle faiz, masraf ve ferilere mahsup edileceği kaydıyla tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu tarafa 03/01/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 08/01/2024 tarihinde borca, faize ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Mali müşavir ..., finansal teknolojiler, ödeme sistemleri ve bankacılık işlemleri uzmanı ..., veri tabanı, veri merkezi ve adli bilişim uzmanı ..., elektronik para ödeme sistemleri ve adli bilişim alanında uzman bilgisayar mühendisi ... ve borçlar hukuku öğretim üyesi Prof. Dr. ...'ten oluşan bilirkişi heyeti tarafından, borçlar hukuku öğretim üyesi haricindeki bilirkişiler tarafından davacı ve davalı şirket merkezlerinde yerinde inceleme de yapılmak suretiyle düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 24/03/2025 tarihli rapor ile; incelenen tüm belge, kayıt ve teknik veriler değerlendirildiğinde, davacı ... Ödeme
Hizmetleri Anonim Şirketinin tacir sıfatıyla usulüne uygun tuttuğu ticari defter kayıtlarında, davalı şirketi 9.418.753,85-TL tutarında borçlandırdığı, bu borçlandırmanın %99,9'unu oluşturan chargeback işlemleri, elektronik ticaret ekosistemi içinde ürünlerin teslim edilmemesinden kaynaklanan haklı
müşteri itirazlarına dayanmakta olduğu, davalı ... Anonim Şirketinin, sözleşmenin 4.3 ve 6.3. maddelerindeki
teslimat yükümlülüğü ve belge saklama sorumluluğunu yerine getirmemiş olduğu, elektronik ticaret
sektöründe %1'in altında olması gereken chargeback oranını %43,6 seviyesine çıkarttığı, davacının panel erişimi kapatma sürecinde bildirim eksiklikleri bulunsa da, bu durumun
davalının temel yükümlülüklerini ihlal ettiği gerçeğini değiştirmemekte olduğu, yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, davacının takip tarihi itibariyle
9.418.753,85-TL tutarında asıl alacağı olduğu ve 3095 sayılı Kanun gereğince takip tarihinden
tahsil tarihine kadar asıl alacağa yıllık %44,25 ve değişen oranlarda ticari avans faizi talep
edebileceği tespit edilmiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre dava, taraflar arasında akdedilen elektronik ticaret işlemlerinden kaynaklı ödeme hizmetleri sözleşmesi kapsamında, davalı tarafın satışını yaptığı ürünlerin bedelini davacı şirketten aldığı halde tüketicilere kasten ürünleri göndermediği ve tüketicilerin de harcama itirazında bulunması neticesinde davacı şirketin ürün bedellerini tüketici bankalarına iade etmek zorunda kaldığından bahisle, söz konusu alacağın tahsili amacıyla davacı tarafça.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın iptali istemine ilişkin bulunmaktadır. Taraflar arasında, ... internet sitesi üzerinden yapılan elektronik ticaret
işlemlerinin ödeme hizmetlerine ilişkin ... Ödeme Hizmetleri Sözleşmesi bulunmaktadır. Sözleşmenin 6. maddesi harcama itirazı(Chargeback) konusunu düzenlemektedir. ...; yani ters ibraz kuralı ise, kredi kartı ilişkisinde işlemin ihtilaflı olması halinde kart sahibi bankanın işlem tutarını iş yerine ödeme yapan bankadan geri alma alma imkanını veren uluslararası bir kuraldır. Bu maddeye göre davacı, yetkisiz işlem şüphesi veya haklı nedenin varlığı halinde işlemleri durdurma yetkisine sahiptir. Davalı iş yeri, müşteri şikayetlerine ilişkin tüm bilgi ve belgeleri 2 gün içinde davacıya sağlamakla yükümlü kılınmıştır. Davacıya, chargeback inceleme sürecinde ödemeleri erteleme, iptal etme ve hesaptaki tutarları blokeye alma, bilgi-belge temininde gecikme halinde veya müşteri şikayetinin haklı bulunması durumunda ilgili tutarları tek taraflı tahsil etme yetkisi tanınmıştır.
Bu sözleşmesel ilişki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 21/08/2022 tarihli ve 31930 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan faaliyet izni çerçevesinde, 6493 ve 5549 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülmektedir. Dava konusu uyuşmazlık, davacı ile davalı arasında elektronik ticaret işlemlerinden kaynaklanan ödeme hizmetleri sözleşmesine dayalı alacak ilişkisinden doğmaktadır. Davacı taraf, icra takibinden önce davalının internet sitesi üzerinden gerçekleştirilen işlemlere ilişkin ödeme hizmetleri sağladığını, 2023 yılının ekim ayında bu işlemlere yönelik harcama itirazlarında artış yaşandığını iddia etmektedir. Davacının beyanına göre, harcama itirazlarına ilişkin davalıdan talep edilen bilgi ve belgeler temin edilememiş, davalının tüketicilere karşı yükümlülüklerini yerine getirmediği ve ürün teslimatı yapmadığı ileri sürülmüştür.
Davalı taraf ise savunmasında, önceki bir ödeme kuruluşu ile yaşanan sorunların davacı ile olan sürece de yansıdığını, davacının ödeme sistemini önceden bildirim yapmaksızın kapatarak iade işlemlerini imkansız hale getirdiğini ve müşterileri doğrudan savcılık şikayetine yönlendirdiğini ileri sürmektedir. Ayrıca icra takibine konu edilen tutarın gerçek bir borcu yansıtmadığı ve harcama itirazlarına ilişkin ödemelerin müşterilere yansıtılmadığı iddia edilmektedir.
Uyuşmazlığın esası, elektronik ticaret platformu işleten davalı şirket ile ödeme hizmeti sağlayan davacı kuruluş arasındaki sözleşmesel ilişkiden doğan karşılıklı hak ve
yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği etrafında toplanmaktadır. Davacı şirketin, iade edilen ürün bedellerinin tahsili amacıyla.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile 27/12/2023 tarihinde borçlu ... Anonim Şirketi aleyhine cari hesaba dayalı 9.418.753,85-TL alacağın, icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık %44,25 avans faizi ve değişen oranlardaki faizi ile, fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep hakları saklı kalmak ve kısmi ödemelerin öncelikle faiz, masraf ve ferilere mahsup edileceği kaydıyla tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu tarafa 03/01/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 08/01/2024 tarihinde borca, faize ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. Mahkememiz dosyası kapsamında mali müşavir, finansal teknolojiler, ödeme sistemleri ve bankacılık işlemleri uzmanı, veri tabanı, veri merkezi ve adli bilişim uzmanı, elektronik para ödeme sistemleri ve adli bilişim alanında uzman bilgisayar mühendisi ve borçlar hukuku öğretim üyesinden oluşan bilirkişi heyetinden, borçlar hukuku öğretim üyesi haricindeki bilirkişilerin davacı ve davalı şirket merkezlerinde, 6493 sayılı Kanun kapsamında taraflar arasındaki harcama itirazlarının
değerlendirilmesi, iade süreçlerinin yönetimi, ödeme sistemlerinin işleyişi, tarafların özen yükümlülükleri ve finansal kayıtların analizi çerçevesinde, özellikle, ... yönetimi, belge temin süreçleri ve ödeme sisteminin teknik işleyişi hususlarında
detaylı bir yerinde inceleme yapılmış, e-ticaret ödemelerinde harcama itirazları ve ödeme kuruluşlarının teknik altyapıları, elektronik ticaret platformlarında harcama itirazı süreçlerinin teknik analizleri, e-ticaret platformlarında ... sistemi ve chargeback mekanizması, e-ticaret platformu ve ödeme kuruluşu arasındaki sözleşmesel ilişki ve belge yönetimi, 3D secure sisteminin chargeback işlemlerindeki etkileri ve sınırlılıkları, ödeme kuruluşlarının banka dekontlarını temin etme ve sunmasındaki yapısal sorunları, elektronik ticaret platformunda hesap bilgilendirme ve şeffaflık yükümlülüğünün ihlali, panel erişimi ve sistem kullanımına ilişkin LOG kayıtlarının teknik incelemesi, chargeback işlemlerinde komisyon ve geri ödeme kayıtlarının teknik incelemesi, e-ticaret ödemelerinde işlem güvenliği kontrolleri ve 3D secure sistem analizi, e-ticaret platformunda teslimat sorunları ve chargeback sürecinin teknik incelemesi, e-ticaret platformu ve ödeme kuruluşu arasındaki mutabakat süreçleri ve işlem karakteristiği analizi, elektronik ödeme sistemlerinde panel erişim kısıtlaması ve bildirim süreçlerindeki teknik eksiklikler başlıkları altında değerlendirme yapılmış, işlem konusu maddi vakıalar, banka ile ödeme kuruluşu arasındaki ilişki, üye iş yerinin bilgileri koruma yükümlülüğü, ödeme kuruluşu güvenlik protokolleri ve doğrulama prosedürleri, taraflar arasındaki iletişim ve bildirim yükümlülükleri, finansal işlemlerin analizi, chargeback oranları ve risk analizi, chargeback işlemleri için kanıt ve belgelendirme standartları, ödeme kuruluşu yasal yükümlülükleri ve mevzuata uygunluğu, üye iş yerinin yükümlülükleri, tarafların sorumlulukları ve teknik sorumluluk alanlarında geniş ve kapsamlı tespitlere yer verilmiştir. Bu kapsamda davacı şirketin birincil yükümlülüğünün, teknik altyapısıyla güvenli, kesintisiz bir ödeme hizmeti sunmak, işlemleri kaydetmek ve raporlamak olduğu, bu kapsamda davacının, ödeme işlemlerini 3D secure protokolü ile güvenli biçimde gerçekleştirdiği, temel kayıt tutma ve raporlama yükümlülüklerini karşıladığı, ancak davacının yerine getirmekte eksik kaldığı kritik noktaların, üye işyerine sağlanması
gereken panel erişiminin yeterliliği, hesap blokesi veya kapatma işlemleri öncesinde gerçekleştirilmesi gereken sistematik bildirim süreci ve chargeback işlemlerine ilişkin banka
onaylı dekont ve detaylı işlem kanıtlarının sunulması olduğu, özellikle davacının panel erişimini kapatma sürecinde izlediği yöntemin, 6493 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler kapsamında
öngörülen aşamalı bildirim ve şeffaflık yükümlülükleriyle tam uyumlu olduğunu belgelendirememesinin, sorumluluk payında dikkate alınması gerektiği tespit edilmiştir. Davalı şirketin temel yükümlülüklerinin ise müşteri siparişlerini zamanında ve eksiksiz teslim etmek, teslimat süreçlerini belgelendirmek ve olası harcama itirazlarına karşı kanıtlayıcı belgeleri ödeme kuruluşuna sunmak olduğu, bu kapsamda davalının bu yükümlülüklerini yerine getirmekte ciddi eksiklikler gösterdiği, %43,6 gibi sektör ortalaması olan %1'in altında yer alan oranların çok üzerinde seyreden chargeback oranının, e-ticaret operasyonlarındaki sistemik
aksaklıkları net biçimde ortaya koymakta olduğu, davalının teknik personel yetersizliği ve sistem sorunları gerekçesiyle, harcama itirazlarına ilişkin belgeleri sunamaması ve finansal verileri personel bilgisayarlarında tuttuğu beyanı, kurumsal veri yönetimi standartlarına açıkça aykırılık taşımakta olduğu, ödeme sistemleri ekosisteminde, üye iş yerlerinin chargeback riskini yönetme
sorumluluğu kapsamında risk yönetimi, kriz kontrolü ve finansal süreçlerin belgelendirilmesi konularında gösterdiği eksikliklerin, uyuşmazlığın temel sebebini oluşturmakta olduğu, özellikle chargeback işlemlerinin çoğunluğunun "mal teslim alınmadı" kategorisinde olmasının, 3D secure sistemi tarafından engellenmesi mümkün olmayan ve tamamen operasyonel yönetim sorunlarına işaret eden bir durum olduğu, işlem karakteristiği açısından incelendiğinde, davalı platformunun yapısal sorunları nın
açıkça görülmekte olduğu, ödeme sistemleri mevzuatı, üye iş yerlerinin elektronik ortamda gerçekleştirilen işlemlere ilişkin kanıtlayıcı belgeleri saklamasını ve gerektiğinde sunmasını
öngörmekte olmasına karşın, davalının bu belgeleri sunamaması, veri yönetimi ve belgelendirme süreçlerindeki eksikliklerin ödeme ekosistemi içindeki etik sorumluluklarıyla bağdaşmadığını
gösterdiği, komisyon iadesi konusunda teknik bir değerlendirme yapıldığında, davacı ödeme kuruluşunun ödeme hizmetini sunduğu ve teknik altyapıyı sağladığı işlemlerde PSP komisyonunu iade etme zorunluluğunun bulunmamakta olduğu, ödeme kuruluşunun, teknik hizmeti sözleşme kapsamında eksiksiz yerine getirdiği, chargeback durumunda, komisyon tutarının iade edilmemesi sektörel standartlara ve teknik gerekliliklere uygun olduğu, mutabakat süreçleri değerlendirildiğinde, davacının e-posta yoluyla bilgilendirme yapması, ancak kapsamlı bir mutabakat mekanizması kuramadığı, davalının ise "kaos döneminde rastgele hesaplardan iade işlemleri yapıldığı" beyanı, kurumsal finansal kontrol mekanizmalarının bulunmadığını net biçimde ortaya koymakta olduğu ve bu durumun, Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı Yönetmeliği kapsamındaki veri güvenliği ve işlem kayıtlarının tutulmasına ilişkin temel gerekliliklere aykırılık teşkil etmekte olduğu, e-ticaret alanındaki modern bankacılık uygulamaları, tüm işlemlerin geriye dönük
izlenebilir, doğrulanabilir ve raporlanabilir olmasını gerektirmekte olmasından hareketle, davacının, iddia ettiği alacak tutarını tüm şeffaflığıyla ortaya koyacak banka onaylı dekontları ve işlem bazlı referans
numaralarını içeren belgeleri sunamaması, haklılık payı bulunsa dahi ispat külfetini tam olarak yerine getirmediğini göstermekte olduğu, uyuşmazlığın mahiyeti ve tarafların sorumluluk payları değerlendirildiğinde ise davalı e-ticaret platformunun teslimat süreçlerindeki ciddi aksamalar ve buna bağlı olarak yüksek oranda oluşan chargeback işlemlerinin, uyuşmazlıkta daha ağırlıklı bir sorumluluk payına işaret
etmekte olduğu tespit edilmiştir. Netice itibariyle davalı şirketin, sözleşmenin 4.3 ve 6.3. maddelerindeki teslimat yükümlülüğü ve belge saklama sorumluluğunu yerine getirmemiş olduğu, elektronik ticaret
sektöründe %1'in altında olması gereken chargeback oranını %43,6 seviyesine çıkarttığı, davacının panel erişimi kapatma sürecinde bildirim eksiklikleri bulunsa da, bu durumun davalının temel yükümlülüklerini ihlal ettiği gerçeğini değiştirmemekte olduğu hususunun bilirkişi heyetince tespit edilmiş ve mahkememizce, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna itibar edilmiş, davacı şirketin davalıdan alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır. Davalı tarafça, borcu bulunmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz edilmişse de, borcun ödendiği veya borcun başka bir nedenle sona erdiğine ilişkin herhangi bir delil dosyaya sunulmuş değildir. Bu itibarla, davanın kabulü ile, davalı tarafça icra takibine karşı yapılan itirazın iptaline karar verilmiştir.
2004 sayılı İcra İflas Kanunu 67/2. maddesi icra inkâr tazminatını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, borçlu itirazında haksız görülürse davacı tarafından açıkça talep edilmiş olması şartıyla icra inkâr tazminatına hükmedilecektir. Borçlunun itirazında haklı veya haksız olması ise alacağın likit(belirli) olup olmamasına bağlıdır. Eğer alacak likit(belirli) ise borçlu itirazında haksızdır; alacak likit(belirli) değilse borçlu itirazında haklıdır. Borçlunun inkâr tazminatına mahküm edilebilmesi için onun ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olması şart değildir. İtirazının haksızlığına karar verilen borçlu, iyi niyetle itiraz etmiş olsa bile, icra inkâr tazminatına mahküm edilecektir. Eldeki dosyada, davacı alacaklı şirket tarafından taraflar arasındaki ödeme hizmetleri sözleşmesine dayalı alacak isteminde bulunulmuş, aynı zamanda borcun ödenmesi için davalıya bildirimde de bulunulmuştur. Bu durumda davalı/borçlu alacağın miktarını bilmektedir, yani icra takibi başlatıldığı sırada ne kadar bir borç miktarını alacaklıya vermesi gerektiğini bilmektedir. Bu itibarla alacak likit(belirli) bulunmaktadır. Bu nedenle kabul edilen alacak miktarı üzerinden davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin de kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça davalı hakkında açılan davanın KABULÜ ile, davalı borçlunun.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA,
2-2004 Sayılı İİK'nun 67/2. maddesi gereğince kabul edilen alacak miktarı üzerinden % 20 oranında belirlenen 1.883.750,77-TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 643.395,07-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 113.755,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 529.640,07-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından peşin olarak yatırılan 113.755,00-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'a 3.600,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği ve ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 680.375,08-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 37.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 1.142,00-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 39.069,60-TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/05/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır