T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/208
KARAR NO:2024/888
DAVA:Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ:20/03/2024
KARAR TARİHİ:05/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan maddi tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkil şirket ile davalılar arasında imzalanan .... Noterliğinin 12/02/2014 tarihli ve ... yevmiye numarasıyla onaylanan Hava Aracı Alım Ve Satım Sözleşmesindeki yükümlülüklerininin davalılar tarafından sebepsiz yere ve tamamen kusurlu davranışlarıyla yerine getirilmediğini, bu sözleşmedeki satış bedeliyle ödenmesi kararlaştırılan müvekkili şirketin borcunun zamanında ödenmemesi ve hava aracının zorunlu olarak ... Şirketi dışında başka bir alıcıya daha düşük bir bedelle satılması sonucu iki satış bedeli arasındaki fark dolayısıyla müvekkili şirketinin uğradığı zarar tutarı olarak 750.000,00-USD'nin dava tarihinden, itibaren devlet bankalarının USD cinsinden 1 yıllık mevduata ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte; davalıların sözleşmedeki edimlerini tamamen yerine getirmemeleri nedeniyle müvekkili şirketinin ödemek zorunda kaldığı bakım destek anlaşması sigorta bedeli, uçak sigorta gideri, zorunlu uçak abonelik bedeli ve uçak bakım gideri olarak 250.000,00-USD'nin dava tarihinden itibaren, devlet bankalarının USD cinsinden 1 yıllık mevduata ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ortaklığı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin finansör konumunda olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeye üçüncü kişi katılan olarak imza atmış ise de, zarardan ve olası fesihten doğan zararları tekeffül ettiğine, diğer davalıya kefil olduğuna dair herhangi bir sözleşme hükmünün bulunmamakta olduğunu, her ne kadar alıcı gibi görünse de, fiilen alıcıya finans sağlayan üçüncü kişi olduğunu, alıcının dönmesinde leasing firmasının herhangi bir kusuru ya da dahili de olmadığına göre, bu davalıya husumet tevcih edilemeyeceğini, dolayısıyla müvekkili şirketin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, söz konusu sözleşme üzerinden 10 yıl geçtikten sonra davanın ikame edilmiş olduğunu, bu sebeple davanın zaman aşımına uğramış olduğunu, müvekkili şirketin finansman dışında herhangi bir işlevinin bulunmamakta olduğunu, finansal kiracının aksi yöndeki talebi ile sözleşmenin müvekkili şirket yönünden temeli ortadan kalkmış bulunduğu gözetilmeksizin, müvekkili şirketten talepte bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporlarının da beyanlarını destekler nitelikte olduğunu, davacının iddialarının aksine, müvekkili şirketin söz konusu sözleşmeye konu emtiayı finansal kiracının almakta vazgeçmesi halinde, kendi adına almaya yasal olarak da imkanının bulunmadığını, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, sözleşmenin feshi için izlenmesi gereken usullere uyulmadığını, davacının delillerinde görüldüğü üzere ihtarnameler ile uğranılan zararların diğer davalıdan istenmesine rağmen, uzun bir süre sonra ve hatta uçağın 3. kişiye satılmasından sonra müvekkili şirketi de davaya dahil etme kaygısıyla ihtarnameler keşide edildiğini, diğer davalı finansal kiracının maili sonrasında davacının bir ifa iradesinin dahi bulunmamakta olduğunu, sözleşmenin iptal edilmiş olmasından kaynaklanan sorumluluğun diğer davalı finansal kiracıya ait olduğunun, finansal kiracı tarafından gönderilen ve cevap dilekçelerine ek olarak sunmuş oldukları yazıdan da açıkça anlaşılmakta olduğunu, davacının taleplerinin fazlalılığı gözetildiğinde, sözleşmenin gerçekleşmeyeceğinin anlaşıldığı makul bir süre için talepte bulunması gerekir iken, uzunca bir süre için talepte bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...Şirketi vekili cevap dilekçesi ile; davaya konu tazminat talebinin, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı ve halihazırda istinaf incelemesine devam olunan dosyadaki uyuşmazlık hakkında olduğunu, bu anlamda derdestlik dava şartına aykırılığın söz konusu olduğunu, söz konusu dosyada ıslah ya da talep arttırımı da yapılmadığını, dolayısıyla davacı tarafın, bu davayı ikame etmesinde hukuki yararının bulunmamakta olduğunu, derdestlik ve hukuki yarar yokluğu yönündeki itirazları saklı kalmakla birlikte, mahkememizin aksi kanaatte olması durumunda.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyanın bekletici mesele yapılmasının gerekmekte olduğunu, söz konusu taleplerin, 10 yıllık zaman aşımına uğradığını, finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğunu, dolayısıyla diğer davalının somut uyuşmazlığa konu hava aracının maliki ve tazminat taleplerinin yegane sorumlusu olduğunu, müvekkili şirketin sözleşme kapsamında tek sorumluluğunun, ... Ortaklığına kira bedellerinin ödenmesi olduğunu, usule ilişkin itirazları baki olmak kaydıyla, dava dayanağı sözleşmenin müvekkili şirket tarafından haklı sebeple sona erdirildiğini, davacı tarafın taleplerinin kötü niyetli olduğunu, tacir sıfatını haiz davacının, tercih hakkını menfi zarar kalemleri yönünden kullandığını, bu durumda davacının, dava konusu talepleri içerisinde yer alan müspet zararlarının tazminine ilişkin taleplerinin nazara alınmasının mümkün olmadığını, davacının elverişli, kaçırılan herhangi bir fırsatı bulunmadığından menfi bir zararı bulunmamakta olduğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili şirketin alıcı olarak sözleşmede yer almaması nedeniyle husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini, dava şartı yokluğundan davanın reddini ve aksi durumda ise davanın esastan reddini; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.
Dava, satıcı davacı şirket, alıcı ... Ortaklığı ve finansal kiracı ...şirketi arasında akdedilen hava aracı alım ve satım sözleşmesine istinaden, davalıların yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklı hava aracının daha düşük bedelle satılmasına dayalı olarak, uğranılan maddi zararın tazmini istemine ilişkin bulunmaktadır.
Eldeki dosya, öncelikle .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sırasına tevzi edilmiş olup, mahkemenin 29/03/2024 tarihli, ... sayılı sayılı kararıyla dava dosyasının konusu itibariyle İstanbul 6., 7., 8., ve 9. Asliye Ticaret Finans İhtisas Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiş olup, mahkememize tevzi edilen dosya mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilerek yargılamaya mahkememizce devam olunmuştur.
Mahkememizce.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının bir sureti dosyamız arasına alınarak, dosya kapsamına sunulan beyan ve belgeler ile birlikte değerlendirilmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...(kaldırma kararı öncesi ...) esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davanın hava aracı alım ve satım sözleşmesine dayalı maddi tazminat davası olduğu, davacısının dosyamız davacısı, davalılarının ise dosyamız davalıları olduğu, dava konusu sözleşme ve dava konusunun mahkememiz dosyasındakiler ile aynı olduğu anlaşılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun birleştirmeye yönelik 166. maddesinde; "(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar. (2) Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır. (3) Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir. (4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır. (5) İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir. Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava dosyası ile.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...(kaldırma kararı öncesi ...) esas sayılı dosyasının konusunun hava aracı alım ve satım sözleşmesine dayalı olarak zararların tazmini olduğu, usul ekonomisi açısından yargılamanın birlikte yürütülmesinin önemli olması ve biri için verilecek hükmün diğeri içinde önem taşıması nedeniyle aralarında bağlantı bulunduğu kabul edilmiştir. Bu nedenle HMK'nın 166/1. maddesi gereğince tarafları ile dava konusu itibarıyla ve aralarındaki hukuki-fiili irtibat nedeniyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememiz dava dosyasının, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Yargılamanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine,
3-Mahkememiz esasının bu şekilde kapatılmasına,
4-Birleştirme kararının, öncelikle adı geçen mahkemeye HMK'nın 166/3. maddesi uyarınca bildirilmesine,
5-Yapılan yargılama giderleri, harç ve ücreti vekalet konusunun esas hüküm ile birlikte birleşen mahkemece karara bağlanmasına,
Dair, davacı vekili ile davalılar vekillerinin yüzüne karşı, 6100 Sayılı HMK'nun 168/1. maddesi gereğince, esas hükümle birlikte istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/12/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır