T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/282 Esas
KARAR NO : 2025/348
DAVA : Menfi Tespit ve İstirdat
DAVA TARİHİ : 25/04/2024
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan menfi tespit ve İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...Bankası'na ait 65.000,00 TL bedelli ... keşide tarihli ... nolu çek nedeniyle ... 2. İcra Ceza Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası...K. Sayılı ilamı karşılıksız çek keşide etme suçundan müvekkili şirketin cezalandırılmasına karar verildiğini, ancak ... 2.İcra Ceza Mahkemesi... E. Dosyasında hükme esas almış olduğu çekin çalıntı bir çek olduğu ortaya çıktığını, müvekkilinin yoğun ticari hayatı olan bir şirket olduğunu, yargılama sırasında davaya konu olan çekin çalıntı bir çek olduğu fark edilemediğinden hüküm karşılıksız çek keşide etme suçu üzerinden kurulduğunu, ancak söz konusu çek çalıntı olduğunu ve üzerindeki imza müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinden alınacak olan imza örnekleri ile çek üzerindeki imza karşılaştırılarak bilirkişi incelemesi neticesinde imzanın müvekkiline ait olmadığı açıkça ortaya çıkacağını, ortaya çıkan bu yeni delil neticesinde müvekkilinin hak kaybı yaşamaması için ... 2. İcra Ceza Mahkemesi ...E. Sayılı dosyası ...K. Sayılı dosyasında yargılamanın yenilenmesini talep ettiklerini, müvekkili şirket yetkilisinin sonradan tespit edebildiği çalıntı çekler ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturma ... Cumhuriyet Başsavcılığı... soruşturma numaralı dosyasında halen devam ettiğini, şikayet dilekçesi işbu dilekçe ekinde sunulduğunu, yeni delil olarak ortaya çıkan bu çalıntı çek yargılamanın sonucunu değiştirecek nitelikte olduğunu, verilen kararın eksik inceleme neticesinde verildiği kanaatinde olduklarını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma sayılı dosyası celp edilmeden doğrudan "Şartları oluşmayan yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine," karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ...Soruşturma sayılı dosyası ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma Numaralı Dosyası ile birleştirildiğini ve bu dosya üzerinden soruşturma işlemleri devam ettiğini, ... 2. İcra Ceza Mahkemesi ...E. ...K. Sayılı ilamı infaza verildiğinden müvekkili şirket yetkilileri şikayetten feragat edilmesi karşılığında 21/07/2023 tarihinde 85.000,00 TL ödeme yapılmak durumunda bırakıldığını, yapılan bu ödeme haksız yere yapılmış bir ödeme olduğunu, mahkemece yapılacak olan bilirkişi incelemesinde çekte yer alan imzanın müvekkili şirkete ait olmadığı ortaya çıkacağını, müvekkilinin bahsi geçen şekilde bir borcu bulunmadığı halde ödediği miktar ile davalı alacaklının haksız kazanç elde ettiğini, bu durumun tespit edilerek müvekkilinin haksız yere uğradığı zararın giderilebilmesi için Mahkemede, iş bu istirdat davasının ikame edilmesi zorunluluğu doğduğunu, müvekkili şirketin ... Bankası'na ait 65.000,00 TL bedelli ... keşide tarihli ... no'lu çek nedeniyle Davalı Alacaklıya Borçlu Bulunmadığının tespitine, ... 36. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasına konu takibin bu şekilde iptaline, müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 85.000,00 TL’nin ödeme tarihi olan 21/07/2023 Tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile davalı taraftan istirdadına ve her türlü yargılama harç ve masrafları ile ücret-i vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının hiçbir itiraz etmeden borcu ödediğini, müvekkili şirketin çekin iyi niyetli ve meşru hamili olduğunu, davaya konu çek müvekkili şirkete müşterisi... Limited Şirketi tarafından devredildiğini, müvekkili şirketin bir faktoring şirketi olup, faktoring işlemleri neticesinde çek devraldığını, davaya konu çekin, ciro silsilesinden de görüleceği üzere müvekkili şirketten önce ciranta olarak bulunan ... Limited Şirketi den faktoring işlemi neticesinde devralındığını, davanın reddine, lehlerine tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Uyuşmazlığa konu takip dosyası, takip dayanağı çek aslı, mukayeseye esas belge asılları ve bildirilen soruşturma dosyalarına ilişkin kayıtlar getirtilmiştir.
Alacağı temlik eden davacı ... vekili 14/01/2025 tarihli dilekçe ile ... 5. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu devir ile dava konusu alacakları alacağı temlik alan ...'ya devrettiklerine, buna ilişkin alacağın devri ve vekaletname asıllarını dosyaya ibraz ettiği, uyap kayıtlarınını bu şekilde düzeltildiği görülmüştür.
... 36. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalı tarafından alacağı temlik eden davacı şirket ve dava dışı .... Ltd. Şti. aleyhine toplam 69.930,46 TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, dayanak belgenin alacağı temlik eden davacı şirket tarafından dava dışı ...Ltd. Şti. adına düzenlenmiş ... Şubesine ait 02/08/2019 vade tarihli ve 65.000-TL bedelli çek olduğu görülmüştür.
... Cumhuriyet Başsavcılığının ...sayılı soruşturma dosyasının halen derdest olduğu, daimi aramaya alınma işlemleri yapıldığı anlaşılmıştır.
Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır. Eldeki dava da, sahtelik (imza inkarı ) nedenine dayalı olarak açılmış bir menfi tespit davasıdır.
Bir senette yer alan yazının veya imzanın inkâr edilmesi durumunda, 6100 sayılı HMK’nın 208. maddesinin birinci ve üçüncü fıkrası anlamında bir “sahtelik iddiası” söz konusu olur. 6100 sayılı HMK’nın 208.maddesine ilişkin gerekçede bu husus “Maddenin kenar başlığında “Yazı veya imza inkârı” ibaresi birlikte kullanılmıştır. Her iki husus uygulamada sahtelik iddiası olarak adlandırılan durumu ifade etmektedir” şeklinde belirtilmiştir (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Korkmaz H.T.: Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt II, İstanbul 2017, s. 1792)
Mahkememizde görülüp karara bağlanan dava, sahtelik (imza inkarı) nedenine dayalı olarak açılmış olup, böyle bir durumda öncelikle sahtecilik iddiasının irdelenmesi, dava ve takip konusu çekteki imzaların davacı şirket yetkililerine ait olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Davaya konu çekin tanzim tarihinde davacı şirketi ... ve ...'ın münferit imzaları ile temsil ettiği ticaret sicil kayıtlarından anlaşılmıştır.
Dava konusu çek aslı, davacı şirket yetkisinin çekin keşide tarihinden önce kullanmış olduğu imzaları içerir mukayeseye esas belge asılları celbedilmiş, imza örnekleri alınmış, uyuşmazlık teknik çözümü gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi ...08/04/2025 tarihli raporunda özetle; inceleme konusu ... Şubesinin Keşide yeri ..., keşide tarihi 02.08.2019 olan, ... Ltd. Şti. emrine düzenlenmiş, 65.000TL bedelli, ... nolu, ... Şti. Yetkilisine atfen atılmış imzayı içeren çekin ön yüzündeki keşideci imzasının karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla ve grafolojik tanı unsurları bakımından aralarında saptanan farklılıklara nazaran alacağı temlik eden davacı şirket yetkilileri ...ve ...'ın eli ürünü olmadığı yönünde kanaatine varıldığını belirtmiştir.
Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizce görülüp karara bağlanan davada, alacağı temlik eden davacı şirket yanın aleyhine başlatılan icra takibi ile takip dayanağı çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini ve ödenen bedelin istirdatını talep ettiği, uyuşmazlığın takibe konu çekin ön yüzünde atılı bulunan imzanın, şirket yetkilisi ... ve ...'ın eli ürünü olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Dosyamız arasına getirtilen çek aslı, mezkur şirket yetkililerinin imza örnekleri ve mukayeseye esas imzalarının bulunduğu belge asılları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan raporda dava ve takip konusu çekin ön yüzünde atılı bulunan imzanın, ...i ve ...isimli şahısların dava dosyası içerisindeki mevcut mukayeseye esas imzalarına kıyasla aralarında farklılıkların bulunduğunun tespit edilmiş olması sebebiyle ... ve ...isimli şahısların eli mahsulü olmadığı tespit edilmiştir. Raporun teknik, ayrıntılı ve gerekçeli olduğunun anlaşılması nedeniyle hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Bu haliyle de, davaya konu çekteki davacı şirket kaşesi üzerine atılı bulunan imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı kabul edilmiş, sahtelik iddiası mutlak defilerden olmakla herkese karşı ileri sürülebileceğinden alacağı temlik eden davacı şirketin davalıya borçlu olmadığı anlaşılarak davalı şirkete ödenen bedelin davalıdan istirdatı ile ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte alacağı temlik alan davacıya ödenmesine dair davanın kabulüne, davanın kabulüne karar verildiğinden şartları oluşmaması nedeniyle davalının tazminat istemlerinin reddine karar verilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; ... Bankası T.A.O.'na ait ... çek nolu, ... keşide tarihli ve 65.000,00 TL bedelli çek nedeniyle alacağı temlik eden davacı şirketin, davalı şirkete borçlu olmadığı anlaşıldığından çek nedeniyle davalı şirkete ödenen 85.000,00 TL'nin 21/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak alacağı temlik alan davacı ...'ya VERİLMESİNE,
2-Davalının tazminat istemlerinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 5.806,35-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 1.451,59-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 4.354,76-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 4.354,76-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacının yaptığı ilk masraf 427,60 TL, bilirkişi ücreti 6.500,00 TL, posta gideri 1.350,15 TL olmak üzere toplam 8.277,75 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı, Alacağı Temlik Alan Davacı ... vekilinin yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.28/05/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır
***Bu evrak, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır