T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/303 Esas
KARAR NO : 2025/136 Karar
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 02/11/2023
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı firmadan 1 adet iş makinası aldığı, borcunun bir kısmını ödeyemediği, davalının müvekkili hakkında ... 29. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile 159.039 Euro yıllık %20 faiz ile takip başlattığı, dava tarihi itibariyle toplam borcunun 1.419.250,89 TL olduğu, müvekkilinin 6 taksitini ödediği halde davalı şirketin alacağın tamamı üzerinden takip başlattığı, takipte % 20 sabit faiz talep ettiği, TCMB'nin senetlere uygulanacak faiz oranına açıkça aykırı faiz talep ettiği, kiralama sözleşmesi kapsamında müvekkilinin 3. şahıslara kiralama hakkı bulunmadığının açık olduğu, sözleşmeyi dikkate almadan haricen 3. kişilere kiraya verdiği, bununla ilgilide hem müvekkilinin hemde müvekkilinin kiraya verdiği kişiler kiralanan iş makinasını kaçırdığı, ancak müvekkilinin iş makinesinin yerini davalıya ihbar ettiği ve davalı firmanın iş makinesini alıp satmış olduğu ve hiçbir alacağı kalmadığı halde müvekkiline karşı haksız ve kötü niyetli şekilde takip başlattığı, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 04.07.2017 Tarih ...E.... K. Sayılı Ek kararı ile cezalandırıldıkları, müvekkili adına ... 53. Asliye Ceza Mahkemesinin 30.11.2016 tarih ...E. ... K. Sayılı Gerekçeli Karar ve İfadesinde de iş makinesinin yerini söylediğini davalıların iş makinesini tekrar iade aldıklarından beraatine karar verildiği, İcra Dosyasından dava tarihi itibariyle kapak hesabı alınarak davalının iş makinesini iade almış olmasına rağmen ve yine müvekkilinin ödemiş olduğu taksitler düşülmeden takip başlatıldığı, ayrıca TCMB tebliğlerine aykırı faiz işletildiği konusunda uzman bir bilirkişiden rapor alınarak dava tarihi itibariyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği görüldü.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu alacaklar yönünden arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği, taraflar arasında imzalanılan sözleşmenin 49. maddesi doğrultusunda uyuşmazlık konusunda İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu, davacı iş bu davayı ikame ederken 5.000,00 TL üzerinden kısmi dava olarak açtığını beyan ettiği, Menfi tespit davaları kısmi dava olarak açılamayacağından davacıların öncelikle dava esas değeri açık ve net belirtmeleri ve bu miktar üzerinden HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca davacıya eksik harcı tamamlaması için süre verilmesi ve süresi içerisinde eksik harcın tamamlanmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği, yapılan tüm işlemlerin usulüne uygun olarak yapıldığı, sözleşmenin feshi ile birlikte tüm borcun muaccel hale geldiği, davacı sözleşme konusu ekipmanı teslim etmekle borcunun sona ermediği, ekipmanın satış bedeli borcu karşılamaya yetmediğinden halen davacının borcunun devam ettiği, davacı tarafından beyan ve tahhüt edilen faiz oranından daha düşük faiz oranına göre yapılan hesaplamanın fahiş olmadığı, taraflarca akdedilen sözleşmede belirlenen temerrüt faizi oranı uygulandığı, taraflar arasında imzalanılan sözleşmenin 46. maddesi kapsamında müvekkili şirkete ait ticari defter ve kayıtlar kesin delil niteliğinde olduğu belirtilmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, ... 29. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile davacı borçlunun davalı şirkete borçlu olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/04/2024 gün ve ... Esas, ... Karar sayılı yetkisizlik kararı sonucu mahkememize tevzi edildiği görülmüştür.
Davacı yanca, taraflar arasında akdolunan Faktoring Sözleşmesi, ödeme dekontları ile arabuluculuk son tutanağı ibraz olunmuş; ... 29. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı takip dosyası celbedilmiştir.
... 29. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davalı ... A.Ş. (eski unvanı ...A.Ş.) tarafından davacı ve dava dışı şirket aleyhinde toplam 159.673,52-TL alacak talebinde bulunulduğu, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Öncelikli olarak, dava şartları, ilk itirazlar ve süreler yönünden değerlendirme yapılmıştır.
Davalı tarafından zorunlu arabuluculuk başvuru şartı yerine getirilmediği yönünde itirazda bulunulmuş ise de, dosya arasında bulunan 19/10/2023 tarihli arabuluculuk anlaşamama tutanağı dikkate alınarak itirazının reddin karar verilmiştir.
Davacının takibe dayanak borca herhangi bir itirazının olmadığını, ödediği taksitler mahsup edilmeden ve faiz oranının yanlış belirlenerek kendisinden fazla tahsilat yapılmaya çalışıldığını beyan ettiği, uyuşmazlığa konu borcun bu hali ile bilirkişi incelemesi de yapılarak yargılama soncu ortaya çıkabileceğinin anlaşılması nedeniyle davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki yararı bulunduğundan davalının bu yöndeki itirazı yerinde görülmemiştir. "Mahkememizce ön inceleme tutanağında ise dosya kapsamına uygun olamayacak şekilde bu yöndeki itirazın kısmi dava açılabileceği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir."
İddia, savunma ve toplanan tüm deliller kapsamına göre davacının takip ve dava tarihi itibariyle davalı şirkete borçlu olup olmadığı ile borçlu ise asıl alacak ve asıl alacağa işleyecek faiz miktarının tespiti bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi 14/08/2024 tarihli raporunun sonuç kısmında; dava dışı ... Ltd. Şti. ile davalı şirket arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ... tescil numarası ile tescilli ...tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedilmiş olduğu, sözleşmenin davacı ... tarafından müteselsil kefil sıfatı ile kefalet miktarı 186.192,00 EUR olarak 18.11.2015 tarihinde imzalanmış olduğu, Kiralamanın konusunu; “1 adet 2015 model ... marka ...tipi PALETLİ EKSKAVATÖR” oluşturduğu, dava konusu icra takibinde; davalı şirket tarafından 04.11.2016 tarihinde ... 29. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile dava dışı Kiracı şirket ve davacı ... hakkında; 159.039,00 EUR Bono, 157,28 EUR İşlemiş Faiz (%20) ve 477,24 EUR %0,3 Komisyon olmak üzere toplam 159.673,52 EUR üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapılmış olduğu, Takip dayanağı olarak; “24.11.2015 tanzim tarihli; 41 adet 12.09.2016-10.01.2020 vadeli 3.879.- EUR bono (Toplam 159.039.- EUR bono)” gösterilmiş olduğu, ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. sayılı Malın İadesi davasında ... K. sayılı 18.10.2017 tarihli Kararı ile; sözleşme konusu ekipmanın davalıdan alınıp davacıya aynen iadesine karar verilmiş olduğu, Kararın 06.12.2017 tarihinde kesinleşmiş olduğu, FKS'ye konu, kiracıdan iade alınan 2015 model ... marka ... tipi PALETLİ EKSKAVATÖR ün, davalı finansal kiralama şirketi tarafından tanzim
edilen ... tarihli ... no.lu 93.518,52 EUR + KDV = 101.000,00 EUR bedelli fatura ile ... Ltd. Şti. ne peşin satış yapılmış olduğu, davalı şirketin ticari defter kayıtlarında; 17.06.2016 ihtarname tarihi itibarıyla kiracı şirketin temerrüt faizi hariç 8.711.- EUR kira borcu ve 310,84 TL masraf borcunun bulunduğu, ihtarnamede verilen kanuni süre içerisinde kiracı tarafından 22.07.2016 tarihinde 1.000.- EUR ve 10.08.2016 tarihinde 3.900.- EUR olmak üzere toplam 4.900.- EUR kısmi ödeme yapılmış olduğu, 08.07.2016 tarihinde 3.879.- EUR ve 08.08.2016 tarihinde 3.879.- EUR kira tahakkuku bulunduğu, yasal süre sonu olan 21.08.2016 tarihi itibarıyla halen temerrüt faizi hariç 11.569.- EUR Kira borcu ve 8.678,51 TL Masraf borcu bulunduğu tespit edildiği, ihtarnamede talep edilen borçların tamamının ödenmemiş olması sebebiyle sözleşmenin davalı şirket tarafından feshedilmiş olduğu, dava konusu icra takip tarihi olan 04.11.2016 tarihi itibarıyla davacı kiracının temerrüt faizi hariç 18.327,00 EUR faturalanmış kira borcu ile 151.488,66 EUR faturalanmamış kira anapara borcu olmak üzere toplam 169.815,66 EUR kira, 9.645,58 TL masraf borcunun bulunduğu, kiracıdan iade alınan ekipmanın takip tarihinden sonra davalı şirket tarafından 15.05.2017 tarihinde 93.518,52 EUR + KDV bedel ile satışı yapılmış olduğu, 93.518,52 EUR satış bedelinin kiracı şirketin borçlarından mahsup edilmiş olduğu, rapor içerisinde yapılan inceleme ve hesaplamalar neticesinde, davacının davalı şirkete; 04.11.2016 takip tarihi itibarıyla; 169.815,66 EUR kira borcu bulunduğu ve 3.701,28 EUR temerrüt faizi hesaplandığı, buna göre toplam 173.516,94 EUR borçlu durumda olduğu, 15.05.2017 ekipman satış tarihi itibarıyla; 76.297,14 EUR kira borcu bulunduğu ve 21.814,95 EUR temerrüt faizi hesaplandığı, buna göre toplam 98.112,09 EUR borçlu durumda olduğu, 02.11.2023 dava tarihi itibarıyla 76.297,14 EUR kira borcu bulunduğu ve 121.933,75 EUR temerrüt faizi hesaplandığı, buna göre toplam 198.230,89 EUR borçlu durumda olduğu şeklinde görüşlerini bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, mahkememizin 04/12/2024 tarihli celsesinin 1 no.lu ara kararı uyarınca davacı vekilinin faize yönelik itirazlarının değerlendirilmesi noktasında ek rapor tanzimi bakımından dosyanın günsüz olarak bilirkişilere tevdiine karar verilmiş, dosya ek rapor tanzim edilmek üzere bilirkişiye tevzi edilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi tarafından sunulan 12/12/2024 tarihli ek raporun sonuç kısmında; taraflar arasında akdedilen sözleşmede temerrüt faizi oranının TL'de TCMB tarafından avans işlemlerinde uygulanmak üzere ilan ettiği en yüksek faiz oranının 3 katı olduğu, yabancı parada %20 faiz oranı ile hesaplama yapılacağının kararlaştırıldığı ve dava konusu icra takibinde asıl alacak miktarına %20 faiz oranı talep edilmiş olduğunun kök raporda tespit edildiğini, davalı şirketin finansal kiralama alacaklarına %20 faiz oranı ile hesaplanan temerrüt faizi hesaplarının yapıldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile finansal kiralama alacaklarına uygulanacak %20 faiz oranının net bir şekilde belirlendiğini, bu nedenle davacının faize yönelik itirazının yerinde olmadığı şeklinde görüşlerini bildirmiştir. Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava dışı... Ltd. Şti. ile davalı şirket arasında finansal Kurumlar Birliği nezdinde... tarih ... tescil numarası ile tescilli ...tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin davacı ... tarafından müteselsil kefil sıfatı ile kefalet miktarı 186.192,00 Euro olarak 18/11/2015 tarihinde imzalanmış olduğu, kiralama konusunun 1 adet 2015 model ... marka ... tipi Paletli Ekskavatör olduğu, kiralamadan kaynaklı borçların ödenmemesi üzerine davalı şirket tarafından keşide ... 1. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı İhtarnamesi ile kiracı şirkete ve davacı kefile; 8.711.00 Euro Kira, 298,02 Euro kira temerrüt faizi ve masraf borçlarının 60 gün içerisinde ödenmesi, ödenmediği takdirde sözleşmenin feshedilmiş olacağı, sözleşmeye konu ekipmanın 60 günlük yasal sürenin sonundan itibaren 3 gün içerisinde şirket merkezi adresine teslim edilmesi gerektiği, belirtilen alacaklar dışında toplam 170.726,50 EUR finansal kira alacağı bulunduğunun ihtar edildiği, ihtarnamenin dava dışı kiracı şirkete ve davacı kefile 22/06/2016 tarihinde tebliğ edilmiş olmakla 60 günlük yasal sürenin 21/08/2016 tarihinde dolduğu, ihtarname ile belirtilen borçların ödenmemesi üzerine davalı şirket tarafından ... 29. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile ile dava dışı kiracı şirket ve davacı Engin Özdemir hakkında 159.039,00 EUR Bono takip dayanağı gösterilmek suretiyle kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, asıl alacak miktarına tahsilde takip tarihinden itibaren yıllık %20 faizi ile birlikte borcun tahsili talep edildiği, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalarda 04/11/2016 icra takip tarihi itibarıyla davacı kiracının temerrüt faizi hariç; 18.327,00 Euro faturalanmış kira borcu ile 151.488,66 Euro faturalanmamış kira anapara borcu olmak üzere Toplam 169.815,66 Euro kira ve 9.645,58 TL masraf borcunun bulunduğunun tespit edildiği, takip tarihinden sonra, kiracıdan iade alınan ekipmanın 15/05/2017 tarihinde 93.518,52 Euro + KDV bedel ile satışının yapılmış olduğu, 93.518,52 EUR satış bedelinin kiracı şirketin borçlarından mahsup edilmiş olduğu dikkate alındığında 15/05/2017 satış tarihi itibarıyla davacının borcunun hesaplanması gerektiği, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada davacı kiracının satış tarihi itibarı ile 76.297,14 Euro kira alacağı bulunduğu ve bu alacak miktarına dava tarihi itibarıyla toplam 121.933,75 EUR temerrüt faizi talep edilebileceği, takiple talep edilen faiz oranının taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ek-1 Özel Şartlar bölümünde; temerrüt faizi oranının Türk Lirasında TCMB tarafından avans işlemlerinde uygulanmak üzere ilan ettiği en yüksek faiz oranının 3 katı olduğu, Yabancı Parada %20 faiz oranı ile hesaplama yapılacağının kararlaştırıldığı görülmekte olup, dava konusu icra takibinde asıl alacak miktarına %20 faiz oranı talep edildiği, davacının sözleşme ile belirlenen faiz oranına göre başlatılan icra takibi neticesinde takip tarihi itibarı ile davalıya 169.815,66 Euro Kira ve 3.701,28 Euro Temerrüt Faizi olmak üzere Toplam 173.516,94 Euro borçlu durumda olduğunun bilirkişi tarafından hesaplandığı, hesaplamanın icra takibine uygun olduğu, her ne kadar davacı tarafından; icra takibinin kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile başlatıldığı, bu senetlere ilişkin başlatılan icra takibinde talep edilebilecek faiz oranının çok üstünde faiz talep edildiği yönünde beyanı varsa da kambiyo senetlerinin taraflar arasında imzalanan sözleşme ile davacı tarafından imza edilerek davalı şirkete teslim edildiği, ödenmemesi halinde sonuçlarının nasıl olacağının ve neye tabi olacaklarının sözleşmede açıkça kararlaştırıldığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 269,85 TL harçtan mahsubu ile eksik yatırılan 345,55 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tesisine YER OLMADIĞINA,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.26/02/2025
Katip Hakim
¸
¸