İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/385 Esas 2025/126 Karar

T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/385
KARAR NO :2025/126

DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:04/07/2024
KARAR TARİHİ:20/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliği tarafından tescillenen 20.06.2017 tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, finansal kiralama sözleşmesi kapsamında 1 adet, 2020 model, ... şasi numaralı, ... plakalı, ... marka, elektrikli forklift; 1 adet, 2021 model, ... şasi numaralı, ... plakalı, ... marka, elektrikli forklift; 1 adet, 2021 model, ... şasi numaralı, ... plakalı, ... marka, elektrikli forkliftin davalı şirkete finansal kiralama yoluyla kiralanarak teslim edildiğini, davalı şirketin, finansal kiralama sözleşmesinden doğan kira bedelleri toplamını vadesinde ödemediğinden temerrüde düştüğünü ve bu nedenle davalı tarafa .... Noterliğinin 20.12.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarname ile vadesi gelmiş tüm borçların temerrüt faizleriyle birlikte yasal sürede ödenmesini; ödemelerin 60 günlük yasal sürede yapılmadığı takdirde takdirde sözleşmenin 60 günlük süre sonunda fesih olacağı, sözleşmenin fesholması halinde de vadesi gelmemiş borçların da muaccel olacağı, bu nedenle 60'ncı günü takip eden 3 gün içinde sözleşme konusu malların müvekkili şirkete teslim edilmesi ve tüm borçların bu süre içinde ödenmesinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen 60+3 günlük yasal sürede müvekkili şirkete olan borçların ödenmediğini, finansal kiralama sözleşmesinin fesih olduğunu, taraflarınca söz konusu malların taraflarına ihtiyati tedbir yoluyla teslim edilmesinin talep edildiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/06/2024 tarihli ve ... değişik iş numaralı kararı ile kiralamaya konu malların ihtiyati tedbirle müvekkili şirkete teslimine karar verildiğini, tüm bu nedenlerle finansal kiralama sözleşmesinin feshinin tespitini, kiralamaya konu makinelerin müvekkili şirkete alındığı şekilde iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, mahkememiz kararı kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davacı arasında finansal kiralama sözleşmesi olduğu ve söz konusu bu sözleşme kapsamında müvekkili şirkete kiralanan makinelerin mevcut olduğunun doğru olduğunu, müvekkili şirketin bu sözleşme kapsamında bulunan makineleri üretim maksatlı kullanmakta olduğunu, müvekkili şirket hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası kapsamında konkordato kararı verildiğini, müvekkili şirkete ise bu kapsamda 27/03/2023 tarihi itibariyle 1 yıllık kesin mühlet tanındığını, söz konusu kesin mühlettin uzatım kararı verildiğini, kısacası müvekkili şirketi halen kesin mühlet içerisinde yer almakta olduğunu, söz konusu bu kararlar ışında müvekkili şirkete konkordato komiserleri atandığını ve müvekkili şirketin tüm faaliyetlerinin bu komiserler tarafından verilen icazet ve görüş ışığında ilerlemekte olduğunu, müvekkili şirketin, davacının ödemelerini de yine aynen konkordato komiserlerinin icazetleri ışığında yapabilmekte bu anlamda yaşanabilir bilumum gecikmelerin yine konkordato sebepli olmakta olduğunu, ayrıca müvekkili şirketin, komiserlerden onay aldıkça davacı şirkete ödemelerini yapmakta ılduğunu, öyle ki davacı her ne kadar .... Noterliğinin 20/12/2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarı ile çekilen ihtar akabinde müvekkili şirketin ödeme yapmadığını belirtmişse de, ekte sunulu ödeme dekontlarından, müvekkili şirketin konkordato sınırları içerisinde istikrarlı olarak söz konusu ihtarnameden sonra dahi davacı tarafa ödeme yaptığının görülebileceğini, söz konusu makinelerin iadesine karar verilmesi durumunda, müvekkili şirketin üretiminin aksayacağını ve konkordato sürecine aykırılığa sebebiyet verileceğini, bu aksaklığın yaşanması durumunda ise müvekkili şirketin iflasa sürüklenmesinin kaçınılmaz olduğunu, söz konusu mücbir sebebin dikkate alınması gerektiğini, davacı şirketin konkordato komiserine başvuruda bulunup alacaklılar toplantısına katılarak süreci yönetebilmesi ve ödemelerini alabilmesi mümkün iken, huzurdaki davayı açmasının kötü niyetli olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Dava, davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmeleri nedeniyle davalı şirkete kiralanan malların kira bedellerinin davalı şirket tarafından ödenmediğinden bahisle, kiralanan malların aynen iadesi talebine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dosyası öncelikle 23.957,18-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 1.402,850,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 26/11/2024 tarihli ön inceleme celsesinde; "Dosya kapsamına davacı vekili tarafından eksper raporu sunulmadığı, bu kapsamda mahkememizce proforma faturaların dava tarihindeki merkez bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanan değerleri itibari ile dava konusu emtiaların dava tarihi itibari ile değerinin 4.456.212,88 TL olduğu, bu bedel üzerinden 76.100,98 TL peşin harç alınması gerektiği, ancak davacı tarafça yatırılan peşin harcın 23.957,18 TL olduğu anlaşılmakla; Davacı vekiline, eksik kalan 52.143,80 TL harcı yatırması bakımından 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde Harçlar Kanununun ilgili ve HMK'nun 150. Maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtarına" ve duruşmanın 18/03/2025 günü saat 11:15'e bırakılmasına karar verildiği, davacı vekili tarafından 27/11/2024 tarihli dilekçesi mukabilinde aynı gün 52.143,80-TL tamamlama harcının ikmal edilmiş olduğu ve mahkememizin 29/11/2024 tarihli ara kararı ile, davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdine karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 20.06.2017 tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve ekleri, .... Noterliğinin 20.12.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ şerhleri, faturalar, cari hesap özetleri, muavin defterler, eksper raporu, teslim-tesellüm belgeleri, ödeme planları, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete .... Noterliğinin 20.12.2023 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve 60 günlük yasal süreyi müteakip 5 günlük süre içerisinde finansal kiralama konusu malların şirketlerine iadesinin gerektiğinin borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Davalı tarafça her ne kadar kiracı şirket hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası kapsamında mühlet kararı verildiği ve bu nedenle kiralanan malın telsimi yönünde karar verilmesinin konkordato müessesinin ruhuna aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de, finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının bir icra takip işlemi olmaması, mühlet içinde normal bir istirdat davasının her durumda mümkün bulunması, konkordato davasının görüldüğü mahkeme tarafından finansal kiralama konusu mallarla ilgili bir tedbir kararı verilmemiş olması, hatta ihtiyati haciz kararının fiilen uygulanmamak koşuluyla mahkemece verilmesinin dahi mümkün olması ve finansal kiralamaya konu malın iadesi davası açılması ve görülmesini engelleyen açık bir yasal düzenlemenin de mevcut olmaması karşısında, kesin mühlet içinde finansal kiralamaya konu malın iadesi davası açılmasında ve yargılama yapılıp karar verilmesinde bir engel bulunmaması dikkate alınarak davalı tarafın bu yöndeki itirazlarına itibar edilmemiştir. Tüm bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde tescil edilen 20/06/2017 tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"-1 ADET, 2020 MODEL, ... ŞASİ NOLU, ..PLAKALI, ... MARKA, ELEKTRİKLİ FORKLİFT,
-1 ADET, 2021 MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... PLAKALI, ... MARKA, ELEKTRİKLİ FORKLİFT,
-1 ADET, 2021 MODEL, ... ŞASİ NOLU, ... PLAKALI, ... MARKA, ELEKTRİKLİ FORKLİFT"emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/06/2024 tarih ve ... D. İş Esas, ... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Alınması gerekli 304.403,90-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 23.957,18-TL peşin harç ve 52.143,80-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 76.100,98‬‬-TL harcın mahsubu ile, bakiye 228.302,92‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 76.100,98‬‬-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 498.810,64-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı ve 422,5‬0-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 850,1‬0-TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2025

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır

Full & Egal Universal Law Academy