T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/585
KARAR NO :2025/356
DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:08/10/2024
KARAR TARİHİ:29/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 23.09.2022 tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen 17.09.2022 tarihli ve ...-R2 sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu sözleşme kapsamında davalı kiracıya 1 adet, ... ... marka, 2022 model yılı, ... model tipli, 918 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2022 model yılı, ... model tipli, 919 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2022 model yılı, ... model tipli, 920 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2022 model yılı, ... model tipli, 921 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2022 model yılı, ... model tipli, 922 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, ... seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, ... seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1124 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1125 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1126 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1127 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1128 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 ADET, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1129 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1130 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1131 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1132 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesinin teslim edildiğini, davalı kiracının, sözleşmenin genel şartlarına göre belirlenen ve kiracı tarafa noter marifetiyle tebliğ edilen ödeme planına göre kira borçlarını vadelerinde ödemediğinden temerrüde düştüğünü ve bu nedenle müvekkili şirket tarafından 6361 sayılı kanunun 31. maddesi gereğince temmuz 2024 kiraları için 60 gün ödeme önelli ... 1. Noterliğinin 16/07/2024 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderildiğini, söz konusu ihtarnamenin davalının UETS hesabına 18.07.2024 tarihinde teslim edilmiş olduğunu elektronik tebligattan kaynaklı 5 günlük süre de eklendiğinde, söz konusu ihtarnamenin yasal olarak 23.07.2024 tarihinde tebliğ olduğunu, anılan ihtarnamede kiracıya söz konusu kira borçlarının 60 gün içinde ödenmemesi halinde Finansal Kiralama Kanunu’nun 31. maddesi uyarınca finansal kiralama sözleşmesinin fesih edilmiş olacağı, kiralananların 3 gün içerisinde müvekkili şirkete iade ile teslim edilmesi gerektiği, teslim edilmemesi halinde yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiğini, buna karşın kiracı tarafından ihtarnameye konu kira bedellerini 60 günlük süre içerisinde ödemeyerek sözleşmenin feshine sebebiyet verdiği gibi, kiralananları da müvekkili şirkete iade etmediğini, bu durumda sözleşmenin 45. maddesine istinaden ve HMK'nın 193. maddesi kapsamında müvekkili kayıtları kayıtları mukabilinde sözleşmenin münfesih olduğunu, davalı tarafın malları rızaen teslim etmediği gibi, kiralananı saklama ve kaçırma girişimlerinde bulunduğundan, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından, kiralanan malların müvekkili şirkete teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı alındığını, tüm bu nedenlerle finansal kiralamaya konu 1 adet, ... ... marka, 2022 model yılı, ... model tipli, 918 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2022 model yılı, ... model tipli,...seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2022 model yılı, ... model tipli, ...seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2022 model yılı, ... model tipli, 921 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2022 model yılı, ... model tipli, ...seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, ... seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, ... seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1124 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1125 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1126 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1127 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1128 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 ADET, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1129 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1130 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1131 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesi; 1 adet, ... ... marka, 2023 model yılı, ... model tipli, 1132 seri numaralı, ...: 14G elektronik düz örgü makinesinin müvekkili şirkete iadesine ve ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, davanın haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dosyası öncelikle 1.707,75-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 100.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 17/10/2024 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, iade talebine konu malların güncel değerlerine yönelik ekspertiz raporlarını dosyaya sunmak ve tespit edilen değer üzerinden, bunun mümkün olmaması halinde proforma fatura üzerinden eksik harcı ikmal etmek üzere 1 aylık kesin süre verilmesine ve ön inceleme duruşmasının 10/03/2025 günü saat 11:30'da yapılmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından 15/11/2024 havale tarihli beyan dilekçesi ile iade talebine konu makinelerin güncel değerlerinin 9.006.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunu mahkememiz dosyasına sunulduğu beyan edilmiş, aynı tarihte 152.092,22-TL tamamlama harcını ikmal etmiş ve mahkememizin 06/02/2025 tarihli ara kararı ile, davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdine karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 23.09.2022 tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen 17.09.2022 tarihli ve ...-R2 sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, ... 1. Noterliğinin 16.07.2024 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbata ve şerhi, faturalar, ödeme planları, teslim ve tesellüm belgeleri, cari hesap kayıtları, muavin defterler, ekspertiz raporu, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 04/04/2025 havale tarihli rapor ile; davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre davalı kiracının temerrüt
faizi hariç 16/07/2025 ihtarname tarihi itibariyle 7.628,03-EUR kira borcu bulunduğu, ihtarnamede verilmiş olan kanuni süre içerisinde davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, davalının kanuni süre sonu olan 21/09/2024 tarihi itibariyle halen temerrüt faizi hariç 22.902,49-EUR borçlu durumda olduğu, buna göre davacı şirketin, finansal kiralama sözleşmesinin 10.2 maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 31. maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 10.4 maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 33. maddesi gereğince, finansal kiralama konusu ekipmanların davalı şirket tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu tespit edilmiştir
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... 1. Noterliğinin 16.07.2024 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malların mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malları iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu durumun, dosya kapsamında rapor temin edilen finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenen 04/04/2025 havale tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşıldığından, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna da itibar edilerek, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 23/09/2022 tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen 17/09/2022 tarihli ...-R2 sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"-1 ADET, ... ... MARKA, 2022 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2022 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2022 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2022 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2022 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2023 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2023 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2023 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2023 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2023 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2023 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2023 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2023 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2023 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2023 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI,
-1 ADET, ... ... MARKA, 2023 MODEL YILI, ... MODEL TİPLİ, ... SERİ NUMARALI, ...: 14G ELEKTRONİK DÜZ ÖRGÜ MAKİNASI
" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/10/2024 tarih ve ... D. İş Esas, ... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615.199,86-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 1.707,75-TL peşin harç ve 152.092,22-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 153.799,97-TL harcın mahsubu ile bakiye 461.399,89-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 153.799,97-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 672.120,00-TL vekâlet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 7.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 146,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 8.073,60-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/05/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır