T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/600
KARAR NO : 2025/264
DAVA : Alacak-Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 14/10/2024
KARAR TARİHİ : 24/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan alacak-menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili adi ortaklık ile davalı taraf arasında imzalanan "..." uyarınca ...'nin ilk etabından oluşan 2 blokun "...kapı yapılması, ..." işlerinin yapılması, her türlü malzeme, işçilik, genel gider, yüklenici kârı dahil, mimari ve uygulama projeleri, teknik şartnameler, talimatlar, standartlar ve yönetmelikle uygun olarak yapılması hususunda sözleşme akdedildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince işe başlama tarihinin ise sözleşmenin 8.1.maddesinde düzenlenmiş olduğunu, işe başlama süresinin müvekkili tarafından yer teslimi yapılmasıyla başlanmasının kararlaştırıldığını, yine taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince işin bedelinin 15.000.000,00-TL+KDV olarak belirlendiğini, bu bedelin 10.000.000,00-TL'nin avans, kalan bakiyenin ise hak edişe istinaden yapılmasının kararlaştırıldığını, avans olarak müvekkilinin, davalıya 750.000,00-TL banka hesabına nakit, toplam 9.000.000,00-TL tutarında keşide tarihleri farklı olan müvekkili adi ortaklığın, yine müvekkili ortakları tarafından keşide edilen çeklerle ödendiğini, bahse konu çeklerden toplamının 4.000.000,00-TL tutarındaki çekin bu davanın ikamesine kadar ödenmiş olduğunu, toplamı 5.000.000,00-TL tutarındaki çeklerin ise keşide tarihlerinin henüz gelmediğini, müvekkillerinin sözleşme gereğince tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, yer teslimini yaptığını, avans ödemelerini sözleşme gereğince teslim ettiğini, müvekkillerinin saha ekibi tarafından davalıya işe başlanması hususunda terkinlerde bulunulmuş olsa da, davalı tarafından sözleşmede taahhüt ettiği yükümlülüğünde olan hiçbir işe başlamadığının tespit edildiğini, müvekkilleri tarafından bu durumun davalıya bildirildiğini, davalının ise müvekkillerini oyalamaktan öteye geçmediğini, akabinde telafisi güç zararlar doğmasına sebebiyet vermesinden dolayı sözleşmenin feshi hususunda taraflar arasında görüşmeler yapıldığını ve sözleşmenin feshedildiğini, feshin taraflarca protokole bağlanmış olduğunu, fesih protokolü gereğince davalının almış olduğu 750.000,00-TL nakit, 4.000.000,00-TL tutarındaki ödenmiş çek bedellerini ödemeyi, keşide tarihi gelmemiş toplamı 5.000.000,00-TL tutarındaki 6 adet çeki iade etmeyi kabul ettiğini, davalı tarafından bahse konu çeklerden sadece ...Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 15/11/2024 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli çekin iadesinin yapılmış olduğunu, ancak diğer çeklerin iade edilmediğini, tüm bu nedenlerle öncelikle Keşidecisi ... Şirketi, Lehtarı ... olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 15/10/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli; Keşidecisi ... Şirketi, Lehtarı ... olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 30/12/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli; Keşidecisi ... Şirketi, Lehtarı ... olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 15/10/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli; Keşidecisi ... Şirketi, Lehtarı ... olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 15/11/2024 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli; Keşidecisi ... Şirketi, Lehtarı ... olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 30/12/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli çekler için, müvekkillerinin telafisi mümkün olmayacak zararlarının önlenmesi için öncelikle teminatsız; mümkün olmadığı takdirde %15 teminat mukabilinde çeklerin ödenmemesi yönünde; takibe konulması durumunda takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yapılacak yargılama sonunda söz konusu çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti ile çeklerin iptaline, 4.750.000,00-TL bedelin ticari faizi ile birlikte müvekkillerine iadesine ve davalının icra takibine geçmesi halinde %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; taraflar arasında; ...'nin ilk etabından oluşan 2 blokun "..." işlerinin yapılması, her türlü malzeme, işçilik, genel gider, yüklenici kari dahil, mimari ve uygulama projeleri, teknik şartnameler, talimatlar, standartlar ve yönetmelikle uygun olarak yapılması hususunda akdedilen sözleşme uyarınca sözleşme bedelinin 15.000.000,00-TL + KDV olarak belirlenmiş olup, bunun 10.000.000,00-TL'sinin avans olarak ödenmesinin kararlaştırıldığını, işbu 10.000.000,00-TL'nin ödeme takviminin ise sözleşmede; 15 Haziran 1.000.000,00-TL nakit ödeme, 15 Temmuz 1.000.000,00-TL çek, 15 Ağustos 1.000.000,00-TL çek, 15 Eylül 2.000.000,00-TL çek, 15 Ekim 2.000.000,00-TL çek, 15 Kasım 1.000.000,00-TL çek, 15 Aralık 1.000.000,00-TL çek, 30 Aralık 1.000.000,00-TL çek olarak belirlendiğini, ancak sözleşmede açık olarak belirlenmesine rağmen davacılar tarafından işbu ödeme takvimine uyulmadığını ve avans ödemelerinin tamamlanması beklenmeden haksız bir şekilde müvekkilinin edimlerini ifa etmediği iddiası ile sözleşmenin feshi yoluna gidilmiş olduğunu, sözleşme uyarınca 15 Haziran tarihinde 1.000.000,00-TL nakit ödeme yapılacağı kararlaştırılmış olmasına rağmen davacı tarafların müvekkiline yalnızca 750.000,00-TL tutarında nakit ödeme yapmış olduklarını, daha en başta sözleşmeye aykırı hareket edenin davacı taraflar olduğunu, müvekkilinin, sözleşme sürecinin başında olması nedeniyle bunu tolare etmeye çalışmış olduğunu, ancak çeklerin teslimi aşamasında tekrar sorun yaşandığını, davacılar tarafından müvekkiline verilmesi gereken çeklerin, sözleşmede belirtilen tarihlere uygun bedel ve sürelerde teslim edilmemiş olduğunu, davacı taraflarca müvekkiline; öncelikle 04/06/2024 tarihinde, 15/07/2024 tarihli 500.000,00-TL bedelli çek, 15/08/2024 tarihli 500.000,00-TL bedelli çek ve 15/09/2024 tarihli 1.000.000,00-TL bedelli çek verildiğini, bu çeklerin sözleşmede belirlenen bedel ve tarihlere karşılık gelmemekte olup, belirlenen avans tutarının %25'ine tekabül etmekte olduğundan müvekkilinin kalan bakiyelerin ödenmesini talep ettiğini, bunun üzerine bu sefer müvekkiline; 13/06/2024 tarihinde; 15/07/2024 tarihli 500.000,00-TL bedelli çek, 15/08/2024 tarihli 500.000,00-TL bedelli çek, 15/09/2024 tarihli 1.000.000,00-TL bedelli çek, 15/10/2024 tarihli 1.000.000,00-TL bedelli çek, 15/11/2024 tarihli 500.000,00-TL bedelli çek, 30/12/2024 tarihli 1.000.000,00-TL bedelli çek verildiğini, müvekkilinin daha sözleşmenin başında nakit ödemeyi eksik yapan davacı taraflara iyi niyetle yaklaşmasına karşın, çek ile yapılacak avans ödemelerinin de sözleşmede yer alan tutarın çok daha altında tutarlar ile yapılması neticesinde müvekkilinin güveninin sarsılmış olduğunu, müvekkilinin götürü bedel üzerinden anlaştığından, avans ödemelerini çekler de dahil ancak sözleşmede belirlenenin yarısı tutarında aldığından işe başlamak için gerekli alımları ve sair hazırlıkları gerçekleştirme imkanına sahip olmadığını, zira elinde bu işlemleri yapmak için yeterli miktarda ne nakit bir para ne de ödeme aracı olarak çek bulunmamakta olduğunu, müvekkilinin projeyi sözleşmede belirlenen hususlara göre şekillendirmiş, ancak ödemeler sözleşmeye uygun şekilde yapılmayınca iş planı davacıların işbu kusurlu hareketleri nedeni ile kaçınılmaz olarak aksamış olduğunu, bu hususun davacılara da bilahare açıklandığını, yaklaşık bir ay sonra 09/07/2024 tarihinde davacılar tarafından müvekkiline; 15/10/2024 tarihli 1.000.000,00-TL tutarlı çek, 15/11/2024 tarihli 500.000,00-TL tutarlı çek, 30/12/2024 tarihli 1.000.000,00-TL tutarlı çekler verildiğini, yani ancak müvekkilinin bir ay sonundaki çabaları ile davacıların sözleşmede taahhüt edilen avans miktarını müvekkiline teslim etmiş olduklarını, müvekkilinin avans ödemelerini alması ile davacıların projesine başladıklarını, ancak bu sefer de davacıların, kendi kusurlu eylemleri ile avans ödemelerini sözleşmede belirtilen şekilde yapmamaları nedeniyle gecikme yaşanmasına rağmen müvekkilini işi projenin olağan seyrine uymayacak bir hızda tamamlaması için sıkıştırmaya başladıklarını, sözleşmede, işin, iş yeri teslim tarihinden itibaren 120 günde tamamlanacağının yazmakta olduğunu, ancak ne sözleşmede ne fesih protokolünde iş yerinin teslim tarihi bulunmadığı gibi en erken avans ödemelerinin sözleşmeye uygun şekilde tamamen teslim edildiği tarihte müvekkilinin işe başlama yükümlülüğü doğacağından, müvekkilinin işi bitirmek için tüm çeklerin verildiği 09/07/2024 tarihinden itibaren 120 günlük süresi bulunmakta olduğunu, bunun da geçici kabule hazır etme tarihinin 09/11/2024 tarihi olduğunu göstermekte olduğunu, ancak fesih protokolüne bakıldığında bu protokolün henüz sözleşmede belirlenen iş tamamlama süresi dolmadan 30/09/2024 tarihinde imzalandığını, müvekkilinin, davacı tarafların iş teslimi konusunda sürekli baskı yapması neticesinde esasen işi bitirmek için daha bir aydan fazla süresi bulunmasına rağmen protokol tarihinde hukuki destek de almadığından sonuçlarını öngörme imkanı olmadan protokolü imzalamak durumunda kaldığını, dolayısıyla sözleşmenin feshinin haksız bir şekilde yapılmış olup, müvekkilinin hukuki bilgisizliğinden de faydalanılarak, esasen işin başında sözleşmeye aykırı davranarak sözleşmede yer alan avans bedellerini buradaki takvim ve tutarlara uygun şekilde ödemeyen davacıların kusurlu eylemleri nedeniyle yaşanan gecikmenin sonuçlarından müvekkilinin sorumlu tutulmaya çalışılmakta olduğunu, müvekkilinin bu aşamadan sonra davacı tarafa, 20/12/2024 tarihli 1.000.000,00-TL bedelli çek, 20/01/2025 tarihli 1.000.000,00-TL bedelli çek, 20/02/2025 tarihli 1.000.000,00-TL bedelli çek olmak üzere toplamda 3.000.000,00-TL bedelli çekleri verdiğini, ayrıca müvekkilinin 1.500.000,00-TL değerindeki imalat makinesini de davacıların şantiyesinde rehin olarak bırakmak durumunda kalmış olup, davacıların bu makineyi müvekkiline geri vermediklerini, öte yandan davacı tarafın müvekkilinin bir adedi 150.000,00-TL değerinde olan toplamda 300.000,00-TL değerinde iki adet konteynerini de şantiyesinde rehin olarak tutmakta, geri vermemekte olduğunu, yine müvekkili tarafından davacıların işi için alınan 400.000,00-TL değerinde 500 boy 40x30x2mm galvanizli çelik profillerin de davacıya teslim edilmiş olduğunu, sonuç olarak; müvekkilinin davacıya 3.000.000,00-TL'si çek ve 2.200.000,00-TL'si ise mal karşılığı olarak toplamda 5.200.000,00-TL ödeme yapmış durumda olduğunu, müvekkilinin 15/11/2024 tarihli 500.000,00-TL bedelli 4942 Seri Nolu çeki ise davacılara iade etmiş olduğunu, davacı tarafından 5.000.000,00-TL tutarındaki çekin iadesi ve borçlu olunmadığının tespiti ve 4.750.000,-TL ödemenin iadesi talebi ile dava ikame edilmiş ise de yukarıdaki açıklamalardan anlaşıldığı üzere; müvekkilinin davacıya 3.000.000,00-TL çek vermiş olup, ayrıca davacı tarafların müvekkiline ait 2.200.000,00-TL değerinde malı da işbu uyuşmazlığa karşılık elinde bulundurduğundan, davacının müvekkilden hiç bir alacağı bulunmamakta olduğunu, işbu uyuşmazlığın ortaya çıkmasında asli kusurlu tarafın, avans ödemelerini sözleşmeye uygun şekilde yapmayarak müvekkilini bekleten ve geciktiren, ödemeleri yaptıktan sonra ise müvekkilini işi sözleşmede belirlenen süreden önce teslim etmesi için sıkıştırarak sonunda fesih protokolü imzalatan davacı taraf olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesi gereğince davalı tarafın taahhüt ettiği işleri yapmaması neticesinde yine taraflar arasında akdedilen fesih protokolü gereğince davalının, kendisine yapılan avans ödemelerini ve çeklerin iadesini gerçekleştirmediğinden bahisle, söz konusu çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti ve davalıya ödenen 4.750.000,00-TL bedelin ticari faizi ile istirdatı istemlerine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce, ... Kapaklı... İşleri Sözleşmesi, 30/09/2024 tarihli Ek Protokol, ödeme dekontu, çek görselleri, çek teslim tutanakları vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte değerlendirilmiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; davacı adi ortaklık ile davalı taraf arasında "..." uyarınca ...Sanayi Merkezi Projesi'nin ilk etabından oluşan 2 blokun "Alüminyum pencere ve Alüminyum kapı yapılması, Kompozit Panel Cephe Kaplama" işlerinin yapılması, her türlü malzeme, işçilik, genel gider, yüklenici kârı dahil, mimari ve uygulama projeleri, teknik şartnameler, talimatlar, standartlar ve yönetmelikle uygun olarak yapılması hususunda sözleşme imzalandığı, sözleşme ile yapılacak işler, ödeme zamanı, ödeme şekli, işe başlama tarihi ve benzeri hususların ayrıntılı olarak düzenlendiği, sonrasında yine taraflar arasında 30/09/2024 tarihli "Ek Protokol" imzalanarak, taraflar arasındaki "... İşleri Sözleşmesi"nin karşılıklı olarak feshedildiği ve davacı tarafça, davalıya nakit olarak ödenen paralar ile verilen çeklerin iadesi hususunda anlaşmaya varıldığı anlaşılmıştır. Davacı taraf, 30/09/2024 tarihli ek protokol ile, anlaşmaya varılmasına rağmen, davalı tarafça, kendisine nakit olarak ödenen para ile, tahsil edilen çek bedellerinin ödenmediğini, ayrıca vadesi henüz gelmemiş çeklerden bir tanesi dışındaki çeklerin iade edilmediği belirterek eldeki davayı açmış bulunmaktadır. Taraflar arasındaki "...Sözleşmesi"nin, 30/09/2024 tarihli "Ek Protokol" ile karşılıklı olarak feshedildiği sabittir. Davacı tarafça, "... İşleri Sözleşmesi" gereğince davalıya nakit ödemeler yapılmış, aynı zamanda bir takım çekler verilmiştir. 30/09/2024 tarihli fesih protokolü 5. maddesi ile, davalı taraf, nakit olarak almış olduğu 750.000,00-TL ile verilen çeklerden tahsil ettiği 4.000.000,00-TL'yi davacıya derhal ve nakden ödeyeceğini kabul etmiş, 6. maddesi ile de, toplam 5.000.000,00-TL bedelli 6 adet vadesi gelmemiş çekleri davacıya derhal iade edeceğini kabul etmiştir. Dosya kapsamına sunulan beyanlar ve deliller dikkate alındığında, davalı tarafın, sadece vadesi henüz gelmemiş ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 15/11/2024 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli çeki davacı tarafa iade ettiği, nakit olarak ödemeyi kabul ettiği 4.750.000,00-TL parayı davacı tarafa ödemediği gibi iade etmeyi kabul ettiği ve dava konusu yapılan 5 adet çeki de davacı tarafa iade etmediği anlaşılmıştır. Davalı taraf limited şirket statüsünde bir şirket olup, hukuki bilgisizliğinden yararlanılarak söz konusu fesih protokolünün yapıldığı gibi bir iddiayı ileri süremeyecektir. Bu hususlar dikkate alınarak, davacı tarafın, açtığı davada haklı olduğu sonucuna varılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça, alacak talebiyle açılan davanın KABULÜ ile, 4.750.000,00-TL alacağın dava tarihi 14/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-Davacı tarafça menfi tespit talebiyle açılan davanın KABULÜ ile, davacı tarafın, keşidecisi ... Şirketi, Lehtarı ... olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 15/10/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli; Keşidecisi ... Şirketi, Lehtarı ... olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 30/12/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli; keşidecisi ... Şirketi, Lehtarı ... olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 15/10/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli; Keşidecisi ... Şirketi, Lehtarı ... olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 15/11/2024 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli; keşidecisi ... Şirketi, Lehtarı ... olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 30/12/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli çekler nedeniyle davalı tarafa borçlu olmadığının TESPİTİNE,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 631.867,50-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 157.966,88-TL harcın mahsubu ile bakiye 473.900,62-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından peşin olarak yatırılan 157.966,88-TL harcın davalı taraftan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacı taraf davada kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 677.000,00-TL vekâlet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 1.169,40-TL istinaf başvuru harcı, 617,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 2.214,00-TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'a 3.800,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği ve ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/04/2025
Başkan
¸
Üye
¸
Üye
¸
Katip
¸