T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/667
KARAR NO :2025/124
DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:12/11/2024
KARAR TARİHİ:20/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 17.06.2022 tarihli, .. numaralı finansal kiralama ve 20.09.2022 tarihli, ... numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi akdedildiğini, bu doğrultuda 5 adet, ... marka, 2022 model, ... seri numaraları ... olan tek silindirli çorap örgü makinası; 15 adet, ... marka, 2022 model, ... seri numaraları ... olan tek silindirli çorap örgü makinasının, aksesuarı ile finansal kiracıya kullanımı için teslim edildiğini, davalının ise sözleşme gereği hazırlanıp kesinleşen ödeme planına aykırı hareket ettiğini, finansal kiralama taksitlerini ödemede temerrüde düştüğünü, bu nedenle davalıya ... Noterliğinin 06.02.2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, Finansal Kiralama Kanunu’nun 31. maddesi gereğince temerrüde düşülen toplam 416.355,02-TL ve 433,20-EUR kira, kira temerrüt, sigorta ve sigorta temerrüt borçlarının ödenmesi için 60 gün süre verildiğini; aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği, dava ve takip yoluna başvurulacağının bildirildiğini, davalının ise kendisine tebligat yapılmasına rağmen 60 gün içinde ödeme yapmadığını, yükümlülüklerini yerine getirmeyerek sözleşmelerin fesih olmasına neden olduğunu, bu doğrultuda sürekli borç ilişkilerinin sona ermesi dolayısı ile kullandırma ediminin artık sona erdiğinden, kiralamaya konu menkullerin teslim alındığı şekilde geri verilmesi borcunun doğduğunu, müvekkili şirketin ileride telafisi mümkün olmayacak zararlarla karşılaşılması olasılığı nedeniyle tedbir talebinde bulunulduğunu, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası ile sözleşme konusu menkulün taraflarına teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle Finansal Kurumlar Birliğinin 08.09.2023 tarihli, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğinin tespiti ile, sözleşmeye konu, 3 adet, ... marka, ... tipi, 2018 model, ... serli numaralı tarak makınalarının, aksesuarları ile davalı ve/veya 3. kişilerden alınarak müvekkili şirkete iadesi ve tedbir kararının, mahkememizce verilecek hükmün kesinleşmesine kadar devamını talep etmiştir.
Davalı şirket, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava, davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle davalı şirkete kiralanan malların kira bedellerinin davalı şirket tarafından ödenmediğinden bahisle, kiralanan malların aynen iadesi talebine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dosyası öncelikle 427,60-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 20.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 19/11/2024 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava ve finansal kiralama sözleşmelerine konu malların dava tarihi itibariyle rayiç değerlerini gösterir eksper sunması bakımından iki haftalık kesin süre verilmesine ve ön inceleme duruşmasının 21/04/2025 günü saat 11:25'te yapılmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından 25/11/2024 tarihli dilekçesi ekinde iade talebine konu makinelerin güncel değerlerinin 10.350.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunu mahkememiz dosyasına sunmuş, aynı tarihte 176.410,58-TL tamamlama harcını ikmal etmiş ve mahkememizin 26/11/2024 tarihli ara kararı ile, davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdine karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 17.06.2022 tarihli, ... numaralı finansal kiralama ve 20.09.2022 tarihli, ... numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi ve ekleri, ... Noterliğinin 06.02.2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, faturalar, cari hesap özetleri, muavin defter kayıtları, eksper raporu, teslim-tesellüm belgeleri, ödeme planları, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... Noterliğinin 06.02.2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve 60 günlük yasal süreyi müteakip 5 günlük süre içerisinde finansal kiralama konusu malların şirketlerine iadesinin gerektiğinin borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde tescil edilen 17/06/2022 tarih, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile 20/09/2022 tarih ... numaralı Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"-5 ADET ... MARKA 2022 MODEL ... SERİ NO: ... TEK SİLİNDİRLİ ÇORAP ÖRGÜ MAKİNASI,
-15 ADET ... MARKA 2022 MODEL ... SERİNO ... TEK SİLİNDİRLİ ÇORAP ÖRGÜ MAKİNASI, Aksesuarı ile"emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/11/2024 tarih ve ... sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Alınması gerekli 707.008,50-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 176.410,58-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 176.838,18-TL harcın mahsubu ile, bakiye 530.170,32-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 176.838,18-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 699.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı ve 116,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 543,60-TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır