T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/63
KARAR NO : 2025/542
DAVA : Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ : 29/01/2025
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile karşı taraf arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde ... tarihli, ... ve .. tarihli, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmeleri akdedildiğini, bu kapsamda ... numaralı sözleşmeye istinaden ... ASANSÖR SAN. A.Ş FİRMASINA AİT 22.08.2022 tarihli proformasına konu 1 ADET ... DURAKLI, HIZ 1,00 M/SN, TEK GİRİŞ, 1000 KG MAKİNE DAİRESİZ ASANSÖR, SEYİR MESAFESİ: 7.3 METRE (KİŞİ SAYISI: 13 KİŞİLİK) SERİ NUMARASI: ...; 1 ADET ... DURAKLI, HIZ 1,00 M/SN, TEK GİRİŞ, 1150 KG MAKİNEDAIRESIZ ASANSÖR, SEYİR MESAFESİ: 16.2 METRE (KİŞİ SAYISI: 15 KİŞİLİK) SERİ NUMARASI: ...; 1 ADET ... DURAKLI, HIZ 1,00 M/SN, TEK GİRİŞ, 1000 KG MAKİNEDAIRESIZ ASANSÖR, SEYİR MESAFESİ: 12.2 METRE (KİŞİ SAYISI: 13 KİŞİLİK) SERİ NUMARASI: 11733792; 2 ADET ... 3000 3 DURAKLI, HIZ 1,00 M/SN, TEK GİRİŞ, 1000 KG MAKİNEDAIRESIZ ASANSÖR, SEYİR MESAFESİ: 8.8 METRE (KİŞİ SAYISI: 13 KİŞİLİK) SERİ NUMARALARI: ... - ... ve ayrıca ... numaralı sözleşmeye istinaden ...TİC. A.Ş firmasına ait 22.12.2023 tarihli proformasına konu ... PANOSU / GİRİŞ 4000A / 2250X2000X890mm, 2-...PANOSU / GİRİŞ 3200A / 2250X2000X800mm, 3-... PANOSU / GİRİŞ 3200A / 2250X2000X800mm, 4-... PANOSU / GİRİŞ 3200A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 3200A / 2250X2000X800mm, 6-... PANOSU / GİRİŞ 160A / 2250X2000X600mm, 7-... PANOSU / GİRİŞ 3200A / 2250X2000X830mm, 8-1020-SUP-U-05 PANOSU / GİRİŞ 160A / 2250X2000X600mm, 9-...PANOSU / GİRİŞ 1000A / 2250X2000X800mm, 10- 1020-MEP-N-02 PANOSU / GİRİŞ 1000A / 2000X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 5000A / 2250X2200X1000mm,...PANOSU / GİRİŞ 500A / 2250X2000X800mm ...PANOSU / GİRİŞ 500A / 2250X2000X800mm 14-1021-SPP-N-01 PANOSU / GİRİŞ 2000A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 25A / 950X500X220mm, ... PANOSU / GİRİŞ 2000A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 250A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 250A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 500A / 2250X2000X800mm,... PANOSU / GİRİŞ 500A / 2250X2000X800mm, ...PANOSU / GİRİŞ 160A / 2250X2000X600mm, ... PANOSU / GİRİŞ 160A / 2250X2000X600mm, 23-1021-SDP-N-02 PANOSU / GİRİŞ 800A / 2250X3600X600mm, ... / GİRİŞ 100A / 650X600X200mm,... PANOSU / GİRİŞ 160A / 2250X2000X600mm, ...PANOSU / GİRİŞ 800A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 100A / 2000X800X220mm, 28-DC-1 PANOSU / GİRİŞ 100A/650X600X220mm, ... PANOSU / GİRİŞ 2000 / 2250X9800X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 160A / 2250X1200X600mm, ... PANOSU / GİRİŞ 80A /2250X2000X600mm, 32-102-MEP-N-01 PANOSU / GİRİŞ 100A / 2000X800X220 mm
nitelikli ekipmanların finansal kiralama yoluyla karşı tarafa kiralandığını, söz konusu sözleşmelere dayalı 30/10/2024 tarihi itibariyle toplam 2.479.740,10-TL+1.060,23-EUR kira borcu ve 30.996,75-TL gecikme faizi borçlarının ödenmemesi nedeniyle karşı tarafın temerrüde düştüğünü ve müvekkili şirketçe karşı tarafa ... 27. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek, borçların 60 gün içerisinde ödenmesi ve ödenmediği takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin 05/11/2024 tarihinde sözleşme adresine, 01/11/2024 tarihinde elektronik tebligat adresine tebliğ edildiğini, ancak 60 günlük sürede borç ödenmediğinden finansal kiralama sözleşmelerinin usule uygun olarak feshedildiğini, bu kapsamda davalı tarafın ise borçlarını ödemediği gibi, söz konusu ekipmanları da müvekkili şirkete teslim etmediğini, müvekkili şirketin ileride telafisi mümkün olmayan zararlara girebileceğini, tüm bu nedenlerle kiralanan ekipmanların ihtiyati tedbir yoluyla taraflarına teslimini talep ederek mahkememizin... değişik iş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı aldıklarını ve söz konusu kararın, ... 31. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile uygulanmak üzere icraya indirildiğini, tüm bu nedenlerle finansal kiralamaya konu malların tüm ekipmanlarıyla birlikte müvekkili şirkete iadesini; aynen teslimde fiili imkansızlık oluştuğu takdirde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, fiili imkansızlığın oluştuğu tarihten itibaren işleyecek akdi faizi ile birlikte ekipmanların değerinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; ... 31. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasının halihazırda kesinleşmediğini, müvekkili firmaya gelen bir tebligatın dahi bulunmamakta olduğunu, bu sebeple yapılan işlemin dahi usulsüz olduğunu, müvekkiline tebliğ edilen herhangi bir ödeme olmadığı gibi, ihtiyati haciz kararının da bulunmamakta olduğunu, haliyle müvekkiline itiraz hakkının da tanınmadığını, müvekkilinin finansal kiralama sözleşmesi kapsamında borcun asli ve ferilerine itiraz ettiğini, ikinci finansal kiralama konusu taşınırların bir kısmının Bursa Şehir Hastanesi şantiye sahasında; taşınırların kalan kısmının ise Aselsan şantiyesinde olduğunu, ancak Sağlık Bakanlığı müvekkili firmanın inşaatı tamamlamasına izin vermediğinden hiçbir hak edişini alamadığını ve müvekkili firmanın mağdur olduğunu, şantiye sahasına girişi izin verilmeyen ve tek tek işçileri çıkartılan müvekkili şirket inşaatı tamamlayamadığı için, bu davayla baş başa kaldığını, Sağlık Bakanlığının usulsüz işlemine karşı da yargı yoluna başvurulduğunu ve tazminat davası sürecinin başlatıldığını, aynı durum Aselsan için de geçerli olduğunu, tüm finansal kiralamaya konu taşınırları müvekkili her ne kadar iade etmek istemişse de, kamu gücü nedeniyle davacı firmaya verilmediğini, müvekkilinin, bu finansal kiralamaya konu olan taşınırlara kamu gücünün el koyması nedeniyle erişiminin bulunmamakta olduğunu, tüm bu nedenlerle ihtiyati haczin ivedilikle kaldırılmasını ve davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dosyası öncelikle 39.278,25-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 2.300.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş olup, davacı vekili 02/07/2025 havale tarihli dilekçesiyle, ekipmanların değerinin 2.400.000,00-TL olduğunu gösterir ekspertiz raporunu mahkememiz dosyasına sunmuş ve aynı tarihte 1.707,75-TL tamamlama harcını mahkememiz veznesine yatırmıştır.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen ... tarihli, .. ve ... tarihli, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmeleri ile ekleri, mahkememizin 2025/115 değişik iş sayılı dosyası, ... 27. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ şerhi, faturalar, teslim ve tesellüm belgeleri, ekspertiz raporu, muavin defterler, cari hesap kayıtları vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... 27. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tescil numarası ile 09/09/2022 tarihinde tescil edilen ... sözleşme numaralı, 05/09/2022 sözleşme tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi ve Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tescil numarası ile 30/10/2023 tarihinde tescil edilen ... sözleşme numaralı 25/10/2023 sözleşme tarihli Finansal Kiralama Sözleşmelerinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"...A.Ş FİRMASINA AİT 22.08.2022 TARİHLİ PROFORMASINA KONU:
-1 ADET ... 3000 2 DURAKLI, HIZ 1,00 M/SN, TEK GİRİŞ, 1000 KG MAKİNE DAİRESİZ ASANSÖR, SEYİR MESAFESİ: 7.3 METRE (KİŞİ SAYISI: 13 KİŞİLİK) SERİ NUMARASI: ...,
-1 ADET ... 3000 3 DURAKLI, HIZ 1,00 M/SN, TEK GİRİŞ, 1150 KG MAKİNEDAIRESIZ ASANSÖR, SEYİR MESAFESİ: 16.2 METRE (KİŞİ SAYISI: 15 KİŞİLİK) SERİ NUMARASI: ...,
-1 ADET ... 3000 3 DURAKLI, HIZ 1,00 M/SN, TEK GİRİŞ, 1000 KG MAKİNEDAIRESIZ ASANSÖR, SEYİR MESAFESİ: 12.2 METRE (KİŞİ SAYISI: 13 KİŞİLİK) SERİ NUMARASI: ...,
-2 ADET ... 3000 3 DURAKLI, HIZ 1,00 M/SN, TEK GİRİŞ, 1000 KG MAKİNEDAIRESIZ ASANSÖR, SEYİR MESAFESİ: 8.8 METRE (KİŞİ SAYISI: 13 KİŞİLİK) SERİ NUMARALARI: ... - ... (Söz no:...),
... TİC. A.Ş FİRMASINA AİT 22.12.2023 TARİHLİ PROFORMASINA KONU:
... PANOSU / GİRİŞ 4000A / 2250X2000X890mm,...PANOSU / GİRİŞ 3200A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 3200A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 3200A / 2250X2000X800mm, ...PANOSU / GİRİŞ 3200A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 160A / 2250X2000X600mm,...PANOSU / GİRİŞ 3200A / 2250X2000X830mm, ...PANOSU / GİRİŞ 160A / 2250X2000X600mm, ... PANOSU / GİRİŞ 1000A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 1000A / 2000X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 5000A / 2250X2200X1000mm, ...PANOSU / GİRİŞ 500A / 2250X2000X800mm ... PANOSU / GİRİŞ 500A / 2250X2000X800mm... PANOSU / GİRİŞ 2000A / 2250X2000X800mm, 15-1021-UPS-N-01 PANOSU / GİRİŞ 25A / 950X500X220mm, ...PANOSU / GİRİŞ 2000A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 250A / 2250X2000X800mm,... PANOSU / GİRİŞ 250A / 2250X2000X800mm, ...PANOSU / GİRİŞ 500A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 500A / 2250X2000X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 160A / 2250X2000X600mm, ...PANOSU / GİRİŞ 160A / 2250X2000X600mm, ... PANOSU / GİRİŞ 800A / 2250X3600X600mm,... PANOSU / GİRİŞ 100A / 650X600X200mm, ... PANOSU / GİRİŞ 160A / 2250X2000X600mm, ... PANOSU / GİRİŞ 800A / 2250X2000X800mm, ...PANOSU / GİRİŞ 100A / 2000X800X220mm, ... PANOSU / GİRİŞ 100A/650X600X220mm,... PANOSU / GİRİŞ 2000 / 2250X9800X800mm, ... PANOSU / GİRİŞ 160A / 2250X1200X600mm, ... PANOSU / GİRİŞ 80A /2250X2000X600mm,... PANOSU / GİRİŞ 100A / 2000X800X220 mm (Söz no:...)" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... D. İş Esas,... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 163.944,00-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 39.278,25-TL peşin harç ve 1.707,75-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 40.986,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 122.958,00-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 40.986,00-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 324.000,00-TL vekâlet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı ve 151,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 766,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.18/09/2025
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır