T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/733
KARAR NO : 2026/379
DAVA : Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Alacak)
DAVA TARİHİ : 06/12/2024
KARAR TARİHİ : 18/05/2026
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE İSTEM :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile dava dışı ...Tic.Ltd.Şti arasında ... ihale numaralı, 356 işçi ile kayıtlı ve kayıtsız mektup gönderilerinin dağıtımı hizmet alımına ilişkin sözleşme ile ... tarihleri arasında geçerli 210 işçi ile kayıtlı ve kayıtsız mektup gönderilerinin dağıtımı hizmet alımına ilişkin sözleşme imzalandığını, dava dışı ... A.Ş tarafından sözleşme uyarınca ... Şubesi tarafından düzenlenen 30/01/2014 tarihli, 410.000-TL bedelli ve 31/12/2013 tarihli, 23.760-TL bedelli teminat mektubunun teslim edildiğini, anılı hizmet sözleşmeleri kapsamında çalışan işçiler tarafından işçilik alacaklarının ödenmesi talebiyle müvekkili şirket aleyhine açılan davalar üzerine müvekkilince işçilere işçilik alacaklarının ödenmek zorunda kaldığını, müvekkilince ödenen tutarların dava dışı şirket tarafından verilen teminat mektuplarının çok üzerinde olduğunu, bahsi geçen dava dışı işçilere ödenen zararlardan dava dışı ... firmasının sorumlu olduğunu, sözleşmeler kapsamında dava dışı ... firmasınca ödenmesi gereken işçilik alacakları ve arabuluculuk masrafları müvekkili tarafından tahsil edilemediğinden dava konusu teminat mektuplarının nakde çevrilmesi gerektiğini, davalı banka, dava dışı ... şirketine teminat mektubu vermekle mektup tutarı kadar rizikoyu üstlenmiş olduğunu, bu nedenle bankaya teminat mektuplarının nakde çevrilmesi talebiyle başvurulması halinde bankanın bu talebi reddetme hakkı bulunmadığını, bu nedenle davalı bankanın teminat mektuplarını nakde çevirmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalı ... T.A.Ş. tarafından müvekkil şirket ... Şirketi'nden ihale alan yüklenici firma ...Tic. Ltd. Şti. lehine verilen 30.01.2014 tarih ve ... nolu 400.166,39 TL (kalan) bedelli teminat mektubunun ve 31.12.2013 tarih ve ... nolu 23.760,00 TL bedelli teminat mektubunun nakden paraya çevrilmesi suretiyle ve bankadan ilk talepte bulunulan 17/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili banka tarafından dava konusu teminat mektuplarının düzenlenerek davacı şirkete verildiğini, davacı tarafından teminat mektubu ile garanti edilmeyen borcun tazminin talep edildiğini, 30/11/2014 tarih ve ... nolu teminat mektubundan SGK prim borcu nedeniyle 9.833,61 TL kısmı tazmin talebinin müvekkili banka tarafından yerine getirildiğini, davacı tarafça dava dışı üçüncü kişilere ödenen işçilik alacakları işbu davaya konu teminat mektuplarının kapsamı dışında kaldığını, davacının, teminat mektubu lehtarının mektup konusu işten kaynaklanan bir borcu bulunduğuna ve riskin gerçekleştiğine dair bir iddiası da bulunmadığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını belirtererek; hukuka ve usule aykırı açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, yazı cevabı içerikleri, hizmet alımı sözleşmesi ve teknik şartname, teminat mektuplarının nakde çevrilmesi talebi ille ilgili yapılan başvuru banka yazı cevapları, ... 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosya Uyap mündericatı, Mahkememizin ... Esas sayılı dosya Uyap mündericatı, teminat mektubu örnekleri, arabuluculuk tutanağı ve tüm dosya kapsamı...
GEREKÇE :
Dava; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 128. Maddesi kapsamında verilen teminat mektuplarının nakde çevrilmesi talebidir.
Davacının iddiasının, davalı bankada bulunan ve kendi adına dava dışı ...Tic.Ltd.Şti tarafından aralarındaki sözleşmeye istinaden verilen iki adet teminat mektubunun davalı bankaya başvurulmasına rağmen nakde çevrilmediği ve davalının bu eyleminin mevzuata aykırı olmakla teminat mektuplarının nakde çevrilmesi gerektiği şeklinde olduğu,
Davalının savunmasının ise, teminat mektubunun nakde çevrilmesi şartlarının oluşmadığı ve davacının alacağını ispat edemediği şeklinde olmakla;
Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Hususunun; Teminat mektuplarının nakde çevrilme şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Davalının zamanaşımı itirazı bakımından yapılan incelemede, Dava konusu 31.12.2013 ve 30.01.2014 tarihli her iki teminat mektubunun da süresinin bulunmadığı, davacının 2017 ve 2019 yıllarında davalıya başvurduğu ve sözleşmeden kaynaklı alacak nedeni ile zamanaşımı süresi olan 10 yıllık sürenin dava tarihi itibari ile dolmadığı anlaşılmakla davalının bu kapsamdaki itirazlarına itibar edilmemiştir.
... T.A.Ş. ... Şubesi tarafından lehtarı ...A.Ş., muhatabı davacı ... olan 31.12.2013 tarihli, ... numaralı 23.760,00 TL bedelli teminat mektubunda "Kesin teminat tutarı 23.760,00 yi ... garanti ettiğinden yüklenici; taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediğinde protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ... Ltd. Şti. ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize nakden ve tamamen talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faizi ile birlikte ödeyeceğimizi" ibaresi bulunduğu görülmektedir.
... T.A.Ş. ... Şubesi tarafından lehtarı ...A.Ş., muhatabı davacı ... olan 30.01.2014 tarihli, ... numaralı 410.000,00 TL bedelli teminat mektubunda "Kesin teminat tutarı 410.000,00 TL'yi ... garanti ettiğinden yüklenici; taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediğinde protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ... Ltd. Şti. ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize nakden ve tamamen talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faizi ile birlikte ödeyeceğimizi" ibaresi bulunduğu görülmektedir.
Somut Olayda; davacı tarafından banka teminat mektubunun para çevrilmesi istemi ile dava açılmıştır. Dava dışı lehtar ile davacı muhatap arasındaki hizmet alımı kapsamında ihale nedeniyle dava konusu edilen ... Şubesince düzenlenen 31.12.2013 tarihli, ... numaralı 23.760,00 TL bedelli ve 30.01.2014 tarihli, ... numaralı 410.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının davacıya verildiği, muhatap olan davacının tazmin istemi ile davalı bankaya başvurduğu fakat davalı bankanın muhatabın istemini reddettiği anlaşılmaktadır.
Banka teminat mektupları garanti akdi niteliğindedir. Bunun doğal sonucu teminat mektubu veren banka asıl borcu yüklenmiş olur. Banka teminat mektubu ilk talepte kaydını içermekte olup, muhatap bankadan ödeme talebinde bulunduğunda, banka sadece şekli manada bir inceleme yapabilecek olup, riskin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda esasa dair inceleme yapamayacağı gibi teminat mektubu lehtarı ile muhatabı arasındaki sözleşmenin ifa edilip edilmediği ya da gerektiği şekilde ifa edilip edilmediği gibi sözleşmenin taraflarınca ileri sürülebilecek def'i ve itirazları ileri sürerek ödeme yapmaktan kaçınamaz. Banka, muhataba karşı asıl borçlu olan lehtarın borcunu taahhüt etmektedir. Banka teminat mektubu ile belirli ve bağımsız bir risk garanti edilmiş ise, bu risk gerçekleşir ise gerçekleştiği ölçüde banka sorumlu olacaktır. Bankanın borcu sebebe bağlı olup, soyut bir borç taahhüdü değildir. Teminat mektubu kıymetli bir evrak niteliğinde belge de değildir. Teminat mektubunun içeriğinden açıkça anlaşıldığı üzere münhasır kılınmış herhangi bir riziko söz konusu değildir. Muhatabın talebi halinde, lehtar ile muhatap arasındaki çekişme sorgulanmaksızın garanti edilen tutarın ödeneceği kabul edilmiştir. Ayrıca davalı bankanın davacının taleplerine ret yazılarında belirttiğinin aksine teminat mektubunda idare ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında çıkabilecek tüm uyuşmazlıkları kapsamakta olup, davalı bankanın esastan inceleme yapması mümkün olmaması karşısında davalının teminat mektuplarının nakde çevrilmemesi yönündeki itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılarak taleple bağlılık ilkesi uyarınca davacının talep ettiği miktar üzerinden davasının kabulüne karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
(Bkz emsal mahiyette Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin... Esas ... Karar sayılı 26/06/2019 tarihli kararı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 15/04/2019 tarih ...E. ...K. sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ...Karar sayılı 18/01/2023 tarihli kararı ve diğerleri...)
HÜKÜM :
Davanın KABULÜNE,
30/01/2014 tarihli 410.000,00 TL bedelli teminat mektubunun taleple bağlı kalınarak 400.166,39 TL bedelinin 17/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
31/12/201331/12/2013 tarihli 23.760,00 TL bedelli teminat mektubunun bedelinin tamamı olan 23.760,00 TL'nin 17/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 28.958,41-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 7.239,61-TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 21.718,80- TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından peşin yatırılan 7.239,61-TL harç parasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan başvurma harcı, 427,60- TL, posta gideri 481,00 TL olmak üzere toplam 908,60-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 67.828,22-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe çıkartılmasına,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18.05.2026
KATİP
e-imzalıdır
HAKİM
e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy