T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/280
KARAR NO: 2025/459
DAVA: Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ: 21/04/2025
KARAR TARİHİ: 03/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile kiracı davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliğinde ... numarası ile tescil edilen, ... sözleşme ve tescil tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu sözleşme kapsamında davalı kiracıya satıcısı ... Şirketi olan, bir adet ... marka, ... model, ... seri numaralı, ... motor numaralı, ... tip, ... plakalı palaetli ekskavatör(tüm aksesuar ve ekipmanları ile birlikte)'ün teslim edildiğini, davalı kiracı tarafından, taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesine göre vadesi gelen kira borçlarının ödenmediğini, bu sebeple müvekkili şirket tarafından ... 48. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile muhatap kiracıya hitaben, finansal kiralama sözleşmesi gereğince 24/01/2025 tarihi itibariyle vadesi gelen ve ödenmeyen borçlarının 60 gün içerisinde ödenmesi; aksi halde taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ihtar edildiğini, sözleşme borçlarının tamamen ödenmemesi halinde sözleşmenin işbu ihtarname ile feshedilmiş olacağı, vadesi gelmemiş borçların muaccel hale dönüşeceği, sözleşme konusu kiralananların 3 gün içerisinde müvekkili şirkete iade ile teslim edilmesi gerektiği, teslim edilmemesi halinde yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin 29/01/2025 tarihinde muhataba tebliğ edildiğini, davalıya verilen 60 günlük mehil dolmasına rağmen, ihtarnamenin tebliğinden bugüne kadar davalı tarafın, yapılan bütün uyarılara rağmen kira borcunu halen kapatmadığını ve malların teslimini de bugüne kadar gerçekleşmediğini, söz konusu ekipman taraflarına teslim edilmediğinden, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı alındığını, tüm bu nedenlerle karşı tarafın sunacağı delillere karşı delil gösterme hakları saklı kalmak kaydıyla, satıcısı ... Şirketi olan, bir adet ... marka, ... model, ... seri numaralı, ... motor numaralı, ... tip,... plakalı palaetli ekskavatör(tüm aksesuar ve ekipmanları ile birlikte)ün taraflarına aynen teslimini ve ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.
Davalı vekili 26/05/2025 havale tarihli dilekçesi ile; dava tarihinin 21/04/2025 tarihli olduğunu, dava konusu ihtarnamenin ise 24/01/2025 tarihli olduğunu, müvekkili şirketin ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasında konkordato talep ettiğini ve mahkemenin 24.12.2024 tarihinden başlamak üzere müvekkili şirkete mühlet verdiğini, müvekkili şirketin geçici mühlet kararının devam etmekte olduğunu, yani davacı tarafın geçici mühlet kararından sonra ihtarname çektiğini ve dava açtığını, ancak davacı tarafın haksız olduğunu, çünkü herhangi bir temerrüdün söz konusu olmadığını, çekilen kat ihtarnamesinin sonuç doğurmamakta olduğunu, bunu yanında ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosya kapsamında finansal kiralama konusu malın müvekkili şirkete iade edilmesine ve tedbirin konkordato boyunca devamına karar verildiğini, ancak mahkememizce davacı tarafa tedbiren tasarruf yetkisi verildiğini, bu tedbirin tüm alacaklıları etkilemekte olduğunu, çünkü konkordato kurumunun kolektif bir kurum olduğunu, mahkememizce verilen tedbir kararı gereğince müvekkilinin ticari faaliyetine devam edememekte olduğunu, bu sebeple ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilen kararın da dikkate alınması gerektiğini, tüm bu nedenlerle her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle tedbir kararının kaldırılmasını ve neticeten davanın reddini talep etmiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dosyası öncelikle 17.077,50-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 1.000.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 24/04/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava ve finansal kiralama sözleşmelerine konu malların dava tarihi itibariyle rayiç değerlerini gösterir eksper raporunu ve davalı ile olan cari hesap kayıtlarını sunması bakımından iki haftalık süre verilmesine ve ön inceleme duruşmasının 21/10/2025 günü saat 09:50'de yapılmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından 07/05/2025 tarihli tasarruf yetkisi talebini de içerir dilekçesi ekinde iade talebine konu makinelerin güncel değerlerinin 4.385.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporu mahkememiz dosyasına sunulmuş, aynı tarihte 57.807,34-TL tamamlama harcı ikmal edilmiş ve mahkememizin 07/05/2025 tarihli ara kararı ile, davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdiine karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kurumlar Birliğinde ... numarası ile tescil edilen, ...sözleşme ve tescil tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, faturalar, ödeme planları, ruhsat, teslim ve tesellüm belgeleri, cari hesap kayıtları, muavin defterler, iş makinesi değerleme raporu, ... 48. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ şerhi, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyası kapsamındaki haciz tutanağı vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... 48. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malın iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malı verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, borçlu hakkında konkordato mühleti verilmiş olmasının finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının açılmasına,
yürütülmesine ve neticede karar verilmesine engel teşkil etmemesi hususu da göz önünde bulundurularak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen .. tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu; "Satıcısı ...A.Ş. olan; "BİR ADET ... MARKA, ... MODEL, ... SERİ NUMARALI, ... MOTOR NO'LU, ... TİPİNDE ... PLAKALI PALETLİ EKSKAVATÖR (TÜM AKSESUAR VE EKİPMANLARI İLE BİRLİKTE)" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/04/2025 tarih ve ...D. İş Esas, ... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 299.539,35-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 17.077,50-TL peşin harç ve 57.807,34-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 74.884,84-TL harcın mahsubu ile bakiye 224.654,51-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 74.884,84-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 494.800,00-TL vekâlet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı ve 105,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 720,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/07/2025
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır