T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/469
KARAR NO: 2025/467
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 15/08/2024
KARAR TARİHİ: 07/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirkete ait ...bank ... Şirketi ... Şubesi'nin ... numaralı, 15/06/2021 keşide tarihli ve 733.150,00-TL bedelli çekin, davalı ...Şirketinin lehine keşide ediliğini, ciro yoluyla diğer davalıların eline geçmiş ve en son hamil olan faktoring şirketi tarafından karşılıksızdır işlemi yapıldığını, davalı şirket yetkilisi olan ... hakkında ... 16. İcra Ceza Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasıyla karşılıksız çek keşide etmek suçundan şikayetçi olunduğunu, söz konusu çek üzerine atılan imza şirket yetkilisi olan ...'ya ait olmadığını, ... Şubesi, ... nolu 15/06/2021 keşide tarihli ve 733.150,00-TL bedelli çekten kaynaklı olarak davalı şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi için işbu davanın açıldığını, davcı şirketin 02/06/2010 tarihinde dava dışı 3. kişiler olan ..., ... ve ... tarafından kurulduğunu, uzun yıllar akaryakıt işinde faaliyet gösterdiğini, sermaye artırımına gittiğini, ortaklarının değiştiğini, piyasada güven sağlamış olduğunu, en sonunda şirketin içi boşaltılarak ve ... isimli kişinin iyi niyetinden, saflığından ve tecrübesizliğinden yararlanıldığını, 02/06/2021 tarihinde şirket hisselerinin ...'ya devredildiğini, şirket hisselerinin ...'ya devrinden sonraki tarihlerde yaklaşık 30 adet ve her biri ortalama 750.000,00-TL bedelinde olan şirket çeklerinin davalı ...Şirketinin lehine keşide edildiğini, diğer davalı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından da ciro edilerek Faktoring şirketlerine ve bankalara verildiğini, çeklerin tamamının karşılıksız çıktığını, davalı şirket yetkilisi olan ...'nın hakkında karşılıksız çek keşide etmek suçundan onlarca şikayette bulunulduğunu, dosyaların sonuçlandığını, halen cezaevinde yattığını, dava konusu çekten kaynaklı olarak davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasıyla açmış oldukları davada farklı çeklerle ilgili menfi tespit isteminde bulunulduğunu, işbu davada davcı taraf ile davalılardan ...Şirketi ve ...Şirketinin aynı kişiler olduğunu, çekin son hamili olan davalının farklı olduğunu, dava şartı arabuluculuk başvurusunun yapıldığını ancak anlaşamama ile sonuçlandığını, usul ekonomisi gereğince konusu ve çekin son hamili hariç tüm tarafları aynı olduğundan ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası ile bu dava dosyasının birleştirilmesine karar verilmesini, davanın kabulü ile ... Şubesi .... nolu 15/06/2021 keşide tarihli ve 733.150,00-TL bedelli çekten kaynaklı olarak davacı tarafın davalılara borçlu olmadığının tespitini, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalılar aleyhinde kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Şirketi vekili cevap dilekçesi ile; davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü afaki ve çelişen iddialarının her birine cevap vermeden önce, davanın esasına girmeden dava şartı olarak düzenlenen davanın reddini gerektiren aynı davanın daha önce açılmamış ve görülmekte olmaması hükmü uyarınca, bir davanın ikinci kez açılmış olması durumunda ikinci davada bu hususun resen veya talep üzerine dikkate alınarak dava şartı yokluğundan esasa girilmeksizin reddedilmesi gerektiğini, somut uyuşmazlık bakımından davanın esasına girmeden davanın dava şartı yokluluğu sebebiyle reddinin gerekmekte olduğunu, davacının dava dilekçesinde de beyan ettiği üzere davaya konu taşınmazın iptal ve tescili amacıyla aynı davalılara karşı aynı sebeplerle ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası nezdinde de dava açıldığını, dolayısıyla ortada aynı konuda görülmekte olan huzurdaki iki dava bulunmakta olduğunu, davalılar arasında dava arkadaşlığı bulunmadığını, bu yönden davaların ayrılması gerektiğini, bir an için davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığının varlığı kabul edilse dahi, her bir davalı yönünden dava konusunun ayrı olduğu, davanın ayrılması halinde yargılamanın daha iyi bir şekilde görüleceğinden, davaların ayrılması gerektiğini, hukuki uyuşmazlığın, dava konusu çekte keşideci adı altındaki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını ve buna bağlı olarak da anılı çek sebebiyle davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğunu, davaya konu çeki keşideci sıfatı ile imzalayan şahsın şirketi temsil ve ilzama yetkili olup olmadığının, bu hususta yapılacak imza incelemesi ile sübut bulacağını, davanın açılmasına müvekkili şirketin sebebiyet vermediği gibi, davacı şirketin sebebiyet verdiğinin açık olduğunu, çek bedelinin müvekkiline ödenmediğini, müvekkili şirket, davacı ve diğer davalılar tarafından dolandırıldığını, müvekkili tarafından anılı çek sebebi ile 2.166.000,00-TL ödeme yaptığını, davacının diğer davalılar ile birlikte müvekkili zararından sorumlu olduklarını, tüm bu nedenlerle davanın reddini ve davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesi ile; mahkememiz asıl ve birleşen dava dosyalarındaki davacı tarafın tüm aleyhe iddialarına itiraz ettiklerini, davacının açmış olduğu menfi tespit davası yükümlülüklerinden kurtulmak adına kötüniyetli olarak açılmış hiçbir mesnedi bulunmayan bir dava olduğunu, öncelikle mahkememizin yetkisine itiraz ettiklerini, müvekkili şirketin merkezinin ... İli'nde bulunmakta olduğunu, müvekkili şirket tarafından dava konusu ileri tarihli düzenlenen çeklerin faktoring işlemleri sonucunda faktoring borçlarının geri ödenmesini teminen tahsilinde faktoring şirketine verildiğini, davacı şirketin yetkilerinin faktoring işlemlerinden sonra da değiştiğini, dolayısıyla ileri tarihli düzenlenen çekler yönünden düzenlenme tarihi itibarıyla ...'nın davacı şirket yetkilisi olmasının ve dolayısıyla imzanın ...'ta ait olup olmadığının yahut ileri tarihli düzenlenen çeklerdeki imzaların davacı şirketin eski yetkililerinden birine ait olmasının, davacı şirketin borcunun olmadığı iddiasını haklı göstermemekte olduğunu, ileri tarihli düzenlenen çeklerle alakalı olarak sonradan çeklerin verildiği tarihten sonra davacı şirketin yetkilisi ... olduğunu, dolayısıyla çeklerde ...'nın imzasının bulunmadığı itirazının değerlendirilmeye alınmaması gerektiğini, eğer bu şekilde bir inceleme yapılacaksa şirketin eski yetkililerinin imza örneklerinin alınarak imza değerlendirilmesinin yapılması gerektiğini, davacının dava dilekçesinde, en sonunda şirketin içi boşaltılarak ve ... isimli kişinin iyi niyetinden, saflığından, bilgisizliğinden ve tecrübesizliğinden yararlanılarak 02.06.2021 tarihinde şirket hisselerinin ...'ya devredildiği şeklinde beyanda bulunduğunu, davacının ikrar mahiyetinde beyanlarından da görüleceği üzere, bu borçların şirkete ait olduğu konusunda hiçbir çekince bulunmamakta olduğunu, müvekkili şirket ile diğer davalı faktoring şirketi arasında tüm faktoring hizmetlerini, diğer davalı ...Şirketi tarafından müvekkili şirket tarafından 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu'na uygun olarak aralarındaki alacak ilişkisini tevsik eden faturalar karşılığında, davacı tarafından keşide edilen çekler doğrultusunda gerçekleştirildiğini, faktoring borçlarının geri ödenmesini teminen tahsilinde faktoring borçlarına mahsup edilmek üzere temlik alınan söz konusu çeklerin, müvekkili şirkete 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu hükümleri usul ve esaslarına, ilgili yönetmeliğe ve tüm mevzuata uygun olarak devir ve teslim edildiğini, bununla birlikte davaya konu çekleri müvekkilinin bir önceki cirantasından söz konusu çekleri mal alım satımı karşılığında aldığını, keza davalı faktoring şirketinin de tevsik edilmemiş fatura karşılığında faktoring işlemi yapabilmesiin mümkün olmadığını, diğer davalıyla müvekkili şirket arasında görülmekte olan davalarındaki tüm iddia ve beyanları saklı kalmak kaydıyla, davacının bu çeklerin şirkete ait olunduğunu ve ileri tarihli verildiğini bile bile borç sorumluluğundan kurtulmaya çalışmakta olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddini ve %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Eldeki dava dosyası ilk olarak ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sırasına tevzi edilmiş ve mahkemenin tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkemenin 19/08/2024 tarihli,... esas ve ... karar sayılı kararıyla, mahkemeleri dosyaları ile ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunması nedeniyle mahkemeleri dosyalarının, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş ve dava dosyası, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin heyeti tarafından görülmeye başlanmış, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/08/2024 tarihli, ...esas ve ... karar sayılı kararıyla, dava dosyasının konusu itibariyle İstanbul 6., 7., 8., ve 9. Asliye Ticaret Finans İhtisas Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiş olup, mahkememize tevzi edilen dosya, mahkememizin 2024/493 esas sırasına kaydedilerek mahkememizce görülmeye başlanmış, mahkememizin 2024/493 esas sayılı dosyası kapsamında gerçekleştirilen 03/07/2025 tarihli celsesinde, birleşen ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyasından tefriki ile, mahkememiz ayrı esasına kayıt edilmesine karar verilmiş ve dosya, mahkememizin 2025/469 esas sırasına kaydedilmiştir.
Dava, dava konusu ... Şirketi ... Şubesi'nin 15/06/2021 keşide tarihli, ... numaralı ve 733.150,00-TL bedelli çekteki keşideci adı altındaki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığından bahisle, söz konusu çek sebebiyle borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce dosya kapsamına sunulan ve celbi talep olunan deliller toplanarak hep birlikte incelenmiştir.
... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin...esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacı ... Şirketi tarafından, 20/09/2023 tarihinde davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi aleyhine, dava konusu ... Şirketi ... Şubesi'nin 15/06/2021 keşide tarihli, ... numaralı ve 733.150,00-TL bedelli çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığından bahisle borçlu bulunulmadığının tespiti talebiyle menfi tespit davası açılmış olduğu, mahkemenin 17/01/2024 tarihli, ... esas ve ...karar sayılı kararıyla, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmeden dava açılmış olması nedeniyle davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği, verilen kararın kesinleşmemiş olduğu anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK'nun 114/1-ı maddesine göre, aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması dava şartlarından olup yine aynı kanunun 115/1 maddesine göre mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmakla yükümlüdür. Bu hükümler doğrultusunda davaya konu somut olay değerlendirildiğinde, davacının ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasında açtığı davada, davanın taraflarının, dava konusunun, sebebinin ve talebinin mahkememiz dosyası ile aynı olduğu, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmediği anlaşılmış olup, derdestlik durumunun dava şartlarından olması, mahkemenin de dava şartlarını re'sen araştırmakla yükümlü olması karşısında derdestlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıkandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın derdestliğe ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle 6100 sayılı HMK’nın 114/1-ı ve 115/2. maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40-TL harcın, davacı tarafından birleşen ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına yatırılan 12.520,37-TL harçtan mahsubu ile, fazladan yatan 11.904,97-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'e 3.800,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği, ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılanacağı anlaşıldığından 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davacı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 30.000,00-TL vekâlet ücretinin davacı taraftan alınarak davalılara verilmesine,
6-6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/07/2025
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır