T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/5
KARAR NO: 2025/263
DAVA: Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ: 03/01/2025
KARAR TARİHİ: 24/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliğinde ... numarası ile tescil edilen, ... sözleşme tescil tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, anılan finansal kiralama sözleşmesi gereği mülkiyeti müvekkili şirkete ait ve dava dilekçelerinde belirtilen mal ve ekipmanlarının zilyetliğinin karşı tarafa devir ve teslim edildiğini, şüphelilerin, sözleşme ile kararlaştırmış olan edim ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve finansal kiralamaya konu emtiaların finansal kiralama bedellerini vadesinde ve tam olarak ödemediğini, bunun üzerine müvekkili şirketin şüpheli tarafa, ... 48. Noterliğinden düzenlenen ... tarihli ve ... yevmiye numaralı fesih ihtarnamesi keşide edildiğini ve bu ihtarname ile vadesi gelen kira borçlarını, temerrüt faizini ve sözleşmeden kaynaklanan diğer borçlarını 60 günlük yasal sürede ödemesininin talep edildiğini; aksi takdirde mezkur finansal kiralama sözleşmesinin belirtilen süre sonunda fesholunacağını, fesih ile birlikte finansal kiralama alacaklarının tamamının muaccel hale geleceğini ve finansal kiralamaya konu malların sürenin sona ermesini takip eden 5 gün içerisinde müvekkili şirketin adresi olan ... adresinde müvekkili şirkete iade etmesi gerektiğinin bildirildiğini, ihtarnamenin de şüpheli kiracıya 19.10.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, fakat geçen süre zarfında kira bedellerinin müvekkili şirkete ödenmediği gibi; kiralanan malların da iade edilmediğini, böylece anılan finansal kiralama sözleşmesinin fesih olduğunu, bu kez ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş ve ... karar sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı alındığını, tüm bu nedenlerle söz konusu menkul malın müvekkili şirkete aynen iadesini talep etmiştir.
Davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dosyası öncelikle 51.232,50-TL peşin harç ikmal edilmek suretiyle 3.000.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş olup, mahkememizin 06/01/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline iade talebine konu malın dava tarihi itibariyle güncel rayiç değerini gösterir eksper raporunu sunması bakımından 2 haftalık süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili 15/01/2025 tarihli dilekçesi ekinde iade talebine konu makinenin güncel değerlerinin 6.700.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunu mahkememiz dosyasına sunmuş ve bu miktar üzerinden hesaplanan 63.802,15-TL tamamlama harcını ikmal etmiştir.
Davacı vekili 18/03/2025 tarihli dilekçesi ile, davalı şirket yetkilileri olan şüpheliler ..., ..., ..., ... ve mahkememizce re'sen tespit edilecek yetkililerin, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş ve ... karar sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararına muhalefet ettikleri gerekçesiyle cezalandırılmalarını talep etmiş, mahkememizin 18/03/2025 tarihli ara kararı ile; "...ihtiyati tedbir kararının, davalı şirket yetkililerine tebliğ edildiğine ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığı, bu anlamda ihtiyati tedbire muhalefet eyleminin unsurlarının oluşmadığı..." gerekçesiyle davalı şirket yetkilileri hakkında, ihtiyati tedbire muhalefet nedeniyle cezalandırılmaları talebi ile ilgili şikâyetin 6100 sayılı HMK'nın 398/4. maddesi gereğince reddine karar verilmiş, davacı vekilince 25/03/2025 havale tarihli dilekçe ile söz konusu karara karşı itiraz yoluna başvurulmuş, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/03/2025 tarihli,... değişik iş ve ... karar sayılı kararıyla; "...... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin itiraz edilen ara kararında da belirtildiği üzere; ihtiyati tedbir kararının şikayet edilen şirket yetkililerine tebliğ edildiğine dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, her ne kadar ihtiyati tedbir kararının davalı şirkete e-tebliğ yoluyla tebliğ edildiği anlaşılmış ise de; bu tebligattan ve dolayısı ile ihtiyati tedbir kararından şikayet edilen şirket yetkililerinin haberdar olduğuna dair her hangi bir delil sunulmadığı, buna göre şikayet edilen şirket yetkililerinin ihtiyati tedbir kararından haberdar olup ihtiyati tedbir kararına muhalefet ettikleri söylenemeyeceğinden ve bu nedenle şirket yetkililerinin ihtiyati tedbir kararına muhalefetten dolayı disiplin cezası verilemeyeceğinden..." gerekçesiyle itirazın reddine kesin olarak karar verilmiştir.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kurumlar Birliğinde 235003696 numarası ile tescil edilen, ...sözleşme tescil tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, faturalar, ödeme planları, teslim ve tesellüm belgeleri, cari hesap kayıtları, muavin defterler, ekspertiz raporu, ruhsat, ... 48. Noterliğinden düzenlenen ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/2457 değişik iş sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... 48. Noterliğinden düzenlenen .. tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna da itibar edilerek, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen... tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"Satıcı ... A.Ş. tarafından kesilen ... nolu faturaya konu;
-... MARKA, ... TİPİ, ... MODEL, MOTOR NO ..., ... ŞASE NOLU, ... PLAKALI OTOMOBİL" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... D. İş Esas, ...D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 457.677,00-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 51.232,50-TL peşin harç ve 63.802,15-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 115.034,65-TL harcın mahsubu ile bakiye 342.642,35-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 115.034,65-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı ve 131,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 746,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 605.000,00-TL vekâlet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/04/2025
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır