T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/550
KARAR NO: 2026/6
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 06/07/2015
KARAR TARİHİ: 13/01/2026
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davalının maliki olduğu ... plakalı aracın, müvekkili şirket nezdinde... nolu Mecburi Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, sigortalı aracın, 26.04.2012 tarihinde ... plakalı araç ile trafik kazasına karıştığını, bu kazada ... ve ...'un yaralanarak malul kaldığını, kazada sigortalılarına ait ... plakalı araç sürücüsü ...'ın, % 75 oranında kusurlu olup, kaza anında ehliyetsiz olduğunu, Karayolları Trafik Kanununun sigorta ile ilgili hükümleri ve trafik sigortası poliçe genel şartlarına göre 3. şahıs zararlarını teminat altına alan trafik poliçesi nedeniyle, ...’ün yaralanması ve malul kalması sebebi ile bakıcı giderleri ve maluliyet tazminatının tahsili talebine ilişkin olarak,... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas dosya numaralı açılan dava neticesinde müvekkili şirket tarafından bakıcı giderleri için 6.675,30 TL, maluliyet tazminatı olarak da 88.686,08 TL, 31.12.2015 tarihinde ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına ödendiğini, Karayolları Trafik Kanununun sigorta ile ilgili hükümleri ve trafik sigortası poliçe genel şartlarına göre 3. şahıs zararlarını teminat altına alan trafik poliçesi nedeniyle, ...'un yaralanması ve malul kalması sebebi ile geçici ve sürekli işgörmezlik (maluliyet) tazminatının tahsili talebine ilişkin olarak,... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin...Esas sayılı dosya numarası ile açılan davanın devamı esnasında sulhen anlaşma yapılarak, müvekkili şirket tarafından 13.10.2016 tarihinde 3.590,00TL, 14.10.2016 tarihinde 86.142,98 TL olmak üzere toplam 89.732,98 TL ... vekili ... hesabına ödendiğini, Davalı sigortalı şirket, işbu davaya konu kaza sebebi ile yapılan başka bir ödemeye ilişkin olarak, müvekkili şirket tarafından yapılan başvuruya, kazaya karışan aracın Finansal Kiralama Sözleşmesi ile ...'a kiralandığını, aracın zilyetliği ve fiili hakimiyetinin kiracıya ait olduğunu, talebin kiracıya yöneltilmesi gerektiğini belirterek, talebi reddettiğini, bunun üzerine söz konusu bedelin tahsili amacı ile ... 35. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dosyası ile... A.Ş. aleyhine dava açıldığını, işbu dava ... 35. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29.01.2014 tarih ve ... sayılı kararı ile, pasif husumet yokluğu sebebi ile reddedildiğini, işbu ret kararının taraflarınca temyiz edildiğini, karar, Yargıtay 17. H.D’nin ... Esas... Karar sayılı, 06.05.2014 tarihli kararı ile “...A.Ş.’NİN SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN TARAFI OLDUĞUNDAN, İŞİN ESASINA GİRİLEREK KARAR VERİLMESİ GEREKTİĞİ” gerekçesi ile bozulduğunu, Davalı ... A.Ş.’nin KARAR DÜZELTME talebi de, Yargıtay 17. H.D’nin .... Esas-...Karar sayılı 26.01.2015 tarihli kararı ile reddedildiğini, bu karar üzerine dosya, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı numarasını aldığını ve halen derdest olduğunu, işbu dava ile, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile devam etmekte olan davanın tarafları ve konusunun aynı olması sebebi ile, BİRLEŞTİRİLMELERİNE karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının açtığı ve kazanın gerçekleştirdiği belirtilen iş bu davda kaza tarihinin 26/04/2012 ve kaza tarihinden itibaren zamanaşımı olduğunu husumet yönününden müvekkili şirketin aracın işleteni olmadığını davada zorunlu dava arkadaşlığı olduğunu kazaya karışan aracın ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı finansal kiralama sözleşmesi ile ... kiracı olduğu sözleşme kapsamında kiracı ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olan ...ve...'un da müvekkili şirket ile birlikte davalı gösterilmesi gerektiğini, davanın ..., ..., ..., ...'a ihbarını talep ettiğini, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını trafik kazası sonucunda oluşan maddi / manevi tazminat davalarında tazminat davası yöneltilirken aracı işleten sıfatının taşıdığı önem, rücuen tazminat taleplerinde de mevcudiyetini muhafaza etmesi gerektiğini, müvekkili şirket aracı kiralayan olduğundan sigorta sözleşmesinde taraf olmak durumunda olduğunu aksinin düşünülemeyeceğini ancak bu hususun dar olarak yorumlanması sebebiyle huzurdaki davanın müvekkiline yöneltilmesi iyi niyet kuralının da ihlali sonucunu doğurduğunu atfı yapılan FKK hükümleri gereği kira süresi sonuna kadar aracın maliki müvekkili olmak durumunda olduğunu bu nedenle zorunlu trafik sigortası da malik tarafından yapılacak zorunlu bir sigorta olduğunu sadece sigorta yaptırma zorunluluğu malik sıfatını haiz olmasından kaynaklandığı için tazminattan da sorumlu olmasının hukuka aykırı olacağını davanın husumet yönünden reddini, davanın zamanaşımı yönünden reddini aksi taktirde davanın ihbarını yargılama neticesinde davanın esastan reddini yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile müvekkile verilmesini savunmuştur.
G E R E K Ç E /
Dava, Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasına ilişkindir.
Mahkememizin 07/09/2020 tarih, ... Esas... Karar sayılı kararı ile;
"Mahkememizce görülüp karara bağlanan iş bu davanın, ... 13. ATM'nin ...tarih ve ... Esas...Karar sayılı birleştirme kararı ile mahkememizin ... Esas-...Karar sayılı dosyası ile birleştirildiği, yine aynı dosya ile mahkememizin ... Esas ve ... Karar Sayılı dosyasının da birleştirilmesine karar verildiği, ... sayılı dosyanın yargılaması sırasında, iş bu dava dosyasının tefrikine karar verildiği ve ana dosya (...Esas) ile birleşen mahkememizin (... Esas) sayılı dosyalarının kabulüne karar verildiği ve iş dava dosyamızın da tefrik sonucu 2018/241 Esas sayılı dosya numarasını aldığı ve yargılamaya devam olunduğu anlaşıldı.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Dava; Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi nedeniyle, sigorta şirketinin kendi sigortalısına karşı açtığı rücuan tazminat istemine ilişkindir.
Bu tür davalarda sigortacı 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 95/2. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4. maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir.
Ayrıca bu tür davalarda, davacı sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, sürücünün kusur oranı ve zarar görenlerin gerçek zararı kadar olup, böyle bir durumda Yargıtay uygulamaları gereği (Örnek karar bknz. Yargıtay 17. H.D. 17/02/2020 Tarih ve ...Esas-...Karar sayılı kararı), ödemeye ilişkin hasar dosyaları ilgili sigorta şirketinden ve Sosyal Güvenlik Kurumundan celp edilerek, kazadan dolayı yaralanma nedeniyle üçüncü kişide oluşan zarar ve tarafların kusur oranları konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınarak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda mahkememizce, toplanmasına karar verilen tüm deliller toplanmış, davacı yanın talep edebileceği rücu alacağının miktarının tespiti bakımından konuda uzman bilirkişi heyeti marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilerek dosyaya ibraz olunan bilirkişi kök raporunda özetle; "Davacı şirkete sigortalı ... plaka numaralı traktörün sürücü belgesiz sürücüsü ...'ın hatalı sevk ve idaresinin, birinci derecede ve takdiren %75 oranında etkili olduğu, ... plaka numaralı otomobilin dava dışı sürücüsü ...'un hatalı sevk ve idaresinin ikinci derecede ve takdiren %25 olduğu oranında olduğunu dava dışı kazazede ...' a yapılan ödeme davasından feragat karşılığında yapıldığından yeniden maddi zarar hesabı yapıldığı, dava dışı kazazede ...'e yapılan ödeme kesinleşen hüküm gereği gerçekleştiğinden yeniden maddi zarar hesabı yapılmasına gerek olmadığı, dava dışı kazazede ...'un maluliyet maddi zararı için yapılan ödeme nedeniyle davacının talep edebileceği zararın 64.143,18 TL olduğu davacı ...A.Ş.' nin kazazede ...'a SGK tarafından yapılan geçici iş göremezlik ödemesi nedeniyle 9.615,00 TL davalıdan talep edebileceği, ödeme makbuzlarının ibrazı halinde davacı ...A.ş.' nin kazazede ... için yapmış olduğu ödeme nedeniyle davalıdan talep edebileceği maddi zarar tutarının faiz ve feriler de dahil olmak üzere ... icra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından yapıldığı iddia edilen ödemenin %75 oranına isabet eden tutar kadar olduğu" şeklinde tespitler yapılmıştır.
Davacı ve davalı vekilleri tarafından bilirkişi kök raporuna yapılan itirazların değerlendirilmesi amacıyla bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış olup, ek raporun incelenmesinde özetle de; "Davacı şirkete sigortalı,... plaka numaralı traktörün sürücü belgesiz sürücü ...' ın hatalı sevk ve idaresinin birinci derecede ve takdiren %75 oranında etkili olduğu, ... plaka numaralı otomobilin dava dışı sürücüsü ...' un hatalı sevk ve idaresinin ikinci derecede ve takdiren %25 oranında etkili olduğu, dava dışı kazazede ...'a yapılan ödeme davasından feragat karşılığında yapıldığından yeniden maddi zarar hesabı yapıldığı, dava dışı kazazede ...' e yapılan ödeme kesinleşen hüküm gereği gerçekleştiğinden yeniden maddi zarar hesabı yapılmasına gerek olduğu, dava dışı kazazede ...' un maddi zararı için yapılan ödeme nedeniyle davacının talep edebileceği maddi zararının 82.536,85TL olduğu, davacı ... A.Ş.'nin kazazede ...'a SGK tarafından yapılan geçici işgöremezlik ödemesi nedeniyle 9.615,00 TL davalıdan talep edebileceği, dava dışı kazazede ...' ün maddi zararı için yapılan ödeme nedeniyle davacının talep edebileceği maddi zararının 95.361,38 TL olduğu" şeklinde tespitler yapılmıştır.
Bilirkişi heyeti raporunun denetlenmesinde, ek raporun hukuki yönleri ayrık olmak üzere, yapılan tespitler bakımından ayrıntılı ve gerekçeli olduğu anlaşıldığından, iş bu rapora itibar edilmiş ve hukuki yönleri ayrık olmak üzere yapılan tespitler bakımından hükme esas alınmasına karar verilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.
Tüm bu bağlamda, taraf ve iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi nedeniyle, sigorta şirketinin kendi sigortalısına karşı açtığı rücuan tazminat istemine ilişkin olduğu, bu tür davalarda sigortacı 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 95/2. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4. maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebileceği, davaya konu somut olayda, sigorta konusu aracın, sürücü belgesine sahip olmayan dava dışı 3 kişi tarafından kullanılırken rizikonun meydana geldiği, bu durumda KTK'nun 95 ve Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesi uyarınca sigortacının ödediği tazminatı kusur oranında davalı sigorta ettirene rücu edebileceği, ayrıca bu tür davalarda, davacı sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarının, sürücünün kusur oranı ve zarar görenlerin gerçek zararı kadar olacağının anlaşıldığı, bu kapsamda tüm delillerin toplandığı, davacı sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı ve kusur oranlarının belirlenmesi amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve rapor alındığı, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilerek dosyaya ibraz olunan ve denetlenmesinde de hukuki yönleri ayrık olmak üzere, yapılan tespitler bakımından ayrıntılı ve gerekçeli olduğu anlaşılan 10/06/2019 tarihli ek rapor sonucu davacı yanın talep edebileceği rücu tazminatı tutarının belirlendiği, iş bu raporun hukuki yönleri ayrık olmak üzere hükme esas alınmasına karar verildiği ve davacı yanın talep edebileceği toplam rücu alacağının 177.898,23-TL olduğu sonuç ve vicdani kanaatine ulaşıldığından, davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, 177.898,23-TL rücu alacağının 95.361,38-TL'lik kısmının 31/12/2015 tarihi itibaren 82.536,85-TL'lik kısmının da 14.10.2016 tarihi itibari ile ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin rücu isteminin reddine karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine, İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesinin 26/06/2025 tarih ...Esas ...Karar sayılı ilamı ile;
" Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.
Dairemizin 14/03/2023 tarih ve ...E;... K. sayılı kararı ile "temyiz incelemesi için Yargıtaya gönderilmek üzere, Mahkemesine iadesine," dair verilen kararımız Yargıtay 4. Hukuk Dairesince dosya hakkında her ne kadar birleştirilmiş olsa da birleşen dosyada karar verilmediği sonradan tefrik tutanağı ile ayrı yukarıdaki esasa kaydedilen dosyanın karar tarihi itibariyle incelemesinin istinaf mahkemesi görevinde olduğundan Dairemize işlemsiz iadesine karar verilmiştir.
Dosya kapsamından, iş bu dosyanın ilk olarak ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas numarasına kaydedildiği ve 16.11.2016 tarihinde ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinde birleştirilmesine karar verildiği ancak birleşen ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası fiziken farklı bir dosya içerisinde bulunduğundan bu birleşen dosya hakkında karar verilemediğine dair tutanak tutulduğu ve 14.03.2018 tarihinde tefrik tutanağı ile dosyanın ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin yukarıdaki esasına kaydedildiğini, görülmüştür. Birleştirilme kararı verilen ...Esas sayılı dosya hakkında Yargıtay bozma ilamı ile"... Dosyanın incelenmesinden, ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının 16/11/2016 tarihinde iş bu dosya ile birleştirilmesine karar verildiği, Mahkemece temyize konu 05/02/2018 tarihli kararda bu dosya hakkında karar verilmediği ve karardan sonra 14/03/2018 tarihli tefrik tutanağı ile dosyanın yeni bir esasa kaydedilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Hakim duruşmaya son verip, kararı anlatmakla davadan elini çekmiştir. Artık mahkemece, karardan sonraki dönemde usule ilişkin ayrık haller dışında, dava tekrar ele alınıp, esasa etkili karar verilemeyeceği gibi hüküm kurulması unutulan birleşen dava dosyası hakkında davanın tefriki ile yeni bir esasa kaydedilmesi suretiyle yargılama yapılarak karar verilmesine olanak tanıyan bir usul hükmü de yoktur. Hakkında tutanak düzenlenen dava hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği gibi usûl ve kanuna aykırı olarak hüküm kurulması unutulduğu gerekçesi ile dosyadan el çekildikten sonra bu davaya yönelik tefrik kararı verilmiş olması doğru görülmemiş, dosyaların yeniden birleştirilerek bir karar verilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.
İstinafa konu iş bu dosyanın birleştirilmesine karar verilen ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasının Yargıtay ilamında belirtildiği gibi usulüne uygun birleştirme kararı verilmeden yargılamaya devamla karar verilmesi doğru olmamıştır.
Dairemiz kararın kapsamına göre davalı vekilinin diğer istinaf itirazları şimdilik incelenmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir." gerekçesiyle, mahkememiz kararı kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememiz, istinaf mahkemesi kararı ile bağlı olup bu karar kapsamında değerlendirme yapılması gerekniştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun birleştirmeye yönelik 166. maddesinde; "(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar. (2) Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır. (3) Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir. (4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır. (5) İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir. Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Mahkememizin 2025/550 Esas sayılı dosyası ile Mahkememizin ...esas sayılı ( eski ...Esas) dosyasının dava konularının aynı olduğu, davalardaki iddiaların aynı yönde olduğu, taraflarının ve sıfatlarının aynı olduğu, dosyalar arasında fiili ve hukuki irtibat olduğu, delillerinin ortak olduğu, usul ekonomisi açısından yargılamanın birlikte yürütülmesinin önemli olduğu ve biri için verilecek hükmün diğeri içinde önem taşıdığı nedenleriyle dava dosyaları arasında bağlantı bulunduğu kabul edilmiştir. Bu nedenle HMK'nın 166/1 maddesi gereğince tarafları ile uyuşmazlık konusu itibarıyla ve aralarındaki hukuki- fiili irtibat nedeniyle işbu dava dosyasının, Mahkememiz ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin iş bu ... Esas sayılı dosyasının yine Mahkememiz ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Yargılamanın ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası Esas sayılı dosyası üzerinden YÜRÜTÜLMESİNE,
3-Mahkememiz esasının bu şekilde KAPATILMASINA,
4-Yapılan yargılama giderleri, harç ve ücreti vekalet konusunun esas hüküm ile birlikte birleşen dosya üzerinden karara BAĞLANMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, esas hükümle birlikte İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.13/01/2026
Katip
¸
Hakim
¸