T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/595 Esas
KARAR NO: 2025/498Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 18/08/2025
KARAR TARİHİ: 22/08/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecisi müvekkili şirket olan ... A.Ş. ... Şubesine ait... seri no.lu çekin müvekkili tarafından kaybedildiğini, söz konusu çekin keşideci müvekkili tarafından bedel yazılmasızın ve imzalanmaksızın boş halde kaybedildiğinden ötürü bulunması halinde köüt niyetli şahıslar tarafından bankaya sunulma riskinin bulunduğunu, kayıp çeklerin bulunmaması halinde ise bankacılık hükümleri gereğince ilgili bankaya çeklerin iptaline dair mahkeme kararı sunulması gerektiğini, taraflarınca bu hususta ... CBS'ye suç duyurusunda bulunulduğunu, ihtiyati tedbir talep ettiklerini, müvekkilinin telafisi imkansız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından çek hakkında ödeme yasağı verilmesini, dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, ... A.Ş. ...Şubesine ait ... seri no.lu çekin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesi sitemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651-653. maddelerinde kıymetli evrakın genel olarak zayi nedeniyle iptali, TTK nun 657. maddesinde nama yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali, TTK nun 661-669. Maddelerinde hamile yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir. TTK'nın 757-765. maddelerinde kambiyo senetlerinden poliçenin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir.
TTK nun 778/1-1 maddesinin yaptığı atıf gereğince kambiyo senetlerinden bononun zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususu ile TTK nun 818/1-s maddesinin yaptığı atıf gereğince (TTK nun 757 ila 763. Maddelerle 764. Maddenin birinci fıkrası) kambiyo senetlerinden çekin zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususları düzenlenmiştir.
Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. Maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının dava açma (aktif husumet) ehliyetinin olmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki 6102 sayılı TTK'nin 781. Maddesi uyarınca TTK'nın 780/1 maddesinde belirtilen unsurları taşımayan senet çek sayılmaz. Davacı tarafın iptalini istemiş olduğu evrak imzasız boş koçan halinde çek olup henüz kıymetli evrak vasfında olmadığından boş çek yaprağının iptalinin istenilmesinde hukuki yarar da bulunmamaktadır. Bu husus da dava şartı olup mahkemece davanın her aşamasında resen dikkate alınması gerekir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davacının çeklere ödeme yasağı konulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin de yasal şartlar oluşmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın dava şartı yokluğundan REDDİNE,
2-Davacının ödeme yasağı konulmasına dair ihtiyati tedbir talebinin reddine,
3-Peşin harç, karar harcını karşıladığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonrasında karar verildi.22/08/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸