T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/60
KARAR NO: 2025/818
DAVA: Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ: 28/01/2025
KARAR TARİHİ: 11/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili banka ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tescil tarihli, ... tescil numaralı, ... tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu sözleşmeye istinaden 1 adet 2023 model, ... seri numaralı punta kaynak makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı 500 Lt vidalı kompresör; 1 adet 2023 model,...seri numaralı sprial boru makinesi; 1 adet 2023 model, ...seri numaralı yuvarlak dirsek makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı ... makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı 45 amper plazma makinesi; 1 adet 2023 model,... seri numaralı oval makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı yuvarlak silindir makinesi; 1 adet 2023 model,...seri numaralı tel dikiş makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı karekanal makinesi; 1 adet 2023 model,... seri numaralı kanal kapama makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı kenet makinesi; 1 adet 2023 model, ...seri numaralı kenet santim makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı kare dirsek kapama makinesi; 1 adet 2023 model,... seri numaralı silindir makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı kordon makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı flanş kesme makinesi; 1 adet 2023 model,...seri numaralı caka makinesi; 1 adet 2023 model, ...seri numaralı su soğutma kulesi; 1 adet 2023 model,... seri numaralı kollu giyotin makinesinin davalı şirkete kiralanarak teslim edildiğini, kiracı davalının ise sözleşmeye göre vadesi gelen kira borcunu ödememesi üzerine, müvekkili banka tarafından ... 1. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalı şirkete keşide edilerek, sözleşme gereğince 07/11/2024 tarihi itibariyle vadesi gelen ve ödenmeyen kira bedellerinin 60 gün içerisinde ödenmesi; aksi takdirde taraflar arasında akdedilen sözleşmenin feshedileceği ve sözleşmenin feshini müteakip 5 gün içerisinde de söz konusu finansal kiralama konusu malların müvekkili bankaya iadesinin gerektiği hususunun ihtar edildiğini, ancak davalı tarafça borçlar ödenmediği gibi, söz konusu malların da müvekkili şirkete teslim edilmediğini, taraflarınca talep edilmesi üzerine ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin...değişik iş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle müvekkili bankanın sözleşmeden doğacak hak ve alacakları ile zarar ve ziyan hakları saklı kalmak kaydıyla, taraflar arasında akdedilen finansal kiralama konusu 1 adet 2023 model,... seri numaralı ... kaynak makinesi; 1 adet 2023 model, ...seri numaralı 500 Lt vidalı kompresör; 1 adet 2023 model, ...seri numaralı sprial boru makinesi; 1 adet 2023 model,...seri numaralı yuvarlak dirsek makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı conta kenet makinesi; 1 adet 2023 model, ...seri numaralı 45 amper plazma makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı oval makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı yuvarlak silindir makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı tel dikiş makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı karekanal makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı kanal kapama makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı kenet makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı kenet santim makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı kare dirsek kapama makinesi; 1 adet 2023 model, ...seri numaralı silindir makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı kordon makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı flanş kesme makinesi; 1 adet 2023 model, ... seri numaralı caka makinesi; 1 adet 2023 model, Ss-008 seri numaralı su soğutma kulesi; 1 adet 2023 model, ..seri numaralı kollu giyotin makinesinin taraflarına aynen iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin adresinin ... olduğunu ve bu nedenle yetkili mahkemelerin ...asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, ayrıca davaya konu taleplerin zamanaşımına uğramış olduğunu, müvekkili şirket tarafından 30/09/2024 tarihinde ...Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası üzerinden konkordato başvurusu yaptığını, mahkeme tarafından 01/10/2024 tarih ve saat 15:05'ten itibaren 3 ay süreyle geçici mühlet kararı verildiğini, yargılama devamında ise 27/12/2024 tarihinden başlamak üzere 1 yıl süreyle kesin mühlet kararı verildiğini, gerek 3 aylık geçici mühlet kararında ve gerekse de 1 yıllık kesin mühlet kararında ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz dahil olmak üzere müvekkili şirket aleyhine karar verilemeyeceğine dair hüküm kurulduğunu, ayrıca leasingli makineler ile çalışan müvekkili şirketin, makinelerin davacı şirket tarafından muhafaza altına alınması halinde tamamen çalışamaz hale geleceğini ve konkordato projesinin gerçekleştirilemeyeceğini, bu makinelerin, müvekkili şirketin ticari hayatının devamı için elzem olduğunu, müvekkili şirketin konkordato sürecinde olduğu sözleşmede geçen söz konusu fesih hallerinin de somut olay bakımından vuku bulmadığını, bu nedenle davacının feshinin haksız fesih olduğunu, borcun muaccel hale gelmediğini, konkordato sürecindeki müvekkili şirkete davacı bankanın söz konusu taleplerini yöneltemeyeceğini, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen ihtiyati tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu ve makinelerin iadesi talebinin de hukuka aykırı olduğunu, bunun yanında müvekkili şirketin halihazırda konkordato komiser eliyle ticari faaliyetine devam ettiği nazara alındığında, mevcudunu hukuka aykırı şekilde eksiltmesi veya mal kaçırmasının da söz konusu olmadığını, ayrıca ihtiyati tedbir kararının, esas hakkındaki davayı çözücü nitelikte olduğunu ve bu şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, tüm bu nedenlerle öncelikle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın, ...asliye ticaret mahkemesine gönderilmesini, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...değişik iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, yapılacak yargılama sonunda ise davanın reddini talep etmiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dosyası öncelikle 34.155,00-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 2.000.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 29/01/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava ve finansal kiralama sözleşmelerine konu malların dava tarihi itibariyle rayiç değerlerini gösterir eksper raporunu ve davalı ile olan cari hesap kayıtlarını sunması bakımından iki haftalık süre verilmesine ve ön inceleme duruşmasının 13/06/2025 günü saat 11:35'te yapılmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından 10/02/2025 tarihli beyan dilekçesi ekinde iade talebine konu makinelerin güncel değerlerinin 7.340.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunu mahkememiz dosyasına sunulmuş, aynı tarihte 91.193,85-TL tamamlama harcını ikmal edilmiş ve mahkememizin 10/02/2025 tarihli ara kararı ile, davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdine karar verilmesi üzerine yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 20/09/2023 ve 27/11/2023 tarihli genel kredi sözleşmeleri, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 06.12.2023 tescil tarihli, ... tescil numaralı, 04.12.2023 tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, 04/12/2023 tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi ... 1. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, faturalar, teslim-tesellüm belgesi, ödeme planları, cari hesap kayıtları, ekspertiz raporu, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, ...1. Asliye Ticaret Mahkemesinin...esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
...1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, ...Şirketi tarafından tarihinde konkordato başvurusu yapıldığı, mahkeme tarafından 01/10/2024 tarih ve saat 15:05'ten itibaren 3 ay süreyle geçici mühlet kararı verildiği, akabinde ise 27/12/2024 tarihinden başlamak üzere 1 yıl süreyle kesin mühlet kararı verildiği, mahkemenin 23/06/2025 tarihli, 2024/1095 esas ve 2025/704 karar sayılı kararıyla, konkordato talebinin reddine ve İİK'nın 292/1. maddesi gereğince şirketin 23/06/2025 günü saat 14:20 itibariyle iflasına karar verildiği ve verilen kararın ise istinaf edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce, davalı şirketin iflas işlemlerini yürüten...İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, müdürlüğe ait 2025/10 iflas sayılı dosya kapsamında (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ... İnşaat Taahhüt Gıda Nakliye Dış Ticaret Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine ilişkin tasfiyenin ne şekilde yapılmakta olduğu, adi tasfiye hükümleri uygulanıyor ise iflas idaresi oluşturulup oluşturulmadığı; oluşturulmuş ise kimlerden teşekkül ettiği(İsim, TCKN, adres) ve finansal kiralama konusu mallar ile ilgili tefrik kararı verilip verilmediğine ilişkin bilgi ve belgelerin, tetkik edilmek üzere mahkememize gönderilmesi istenilmiş, müdürlük cevabi yazısında İİK'nın 226. maddesi uyarınca iflas idare memurları bilgileri mahkememize gönderilmiş ve finansal kiralama konusu mallar ile ilgili herhangi bir tefrik kararı verilmediği bildirilmiş, mahkememizce, iflas idare memurları adına dava davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 02/08/2025 tarihli rapor ile; davalı tarafça 25 numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi kapsamında 543.763,22-TLx33 ay=17.944.186,26-TL kira borcunun ödenmemiş olduğunu, yine 31 numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi kapsamında 22.253,08-TLx33 ay=734.351,64-TL ödenmemiş kira borcunun bulunduğunu, ihtarname de dikkate alınarak, finansal kiralama sözleşmelerinin fesih koşullarının oluşmuş olduğu tespit edilmiştir.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 1. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Davalı tarafça her ne kadar mahkememizin yetkisine karşı itirazda bulunulmuş ise de, taraflar arasında düzenlenen genel kredi sözleşmesinin 35.2.2. maddesi ve finansal kiralama sözleşmesinin 34. maddesi ile, taraflar arasında çıkacak ihtilaflarda İstanbul (Çağlayan) mahkeme ve icra müdürlükleri yetkili kılındığından, davalı tarafın bu yöndeki itirazına itibar edilmemiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malların mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malları iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi ...tarafından düzenlenen 02/08/2025 tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşıldığından, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna da itibar edilerek, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davalı şirket mühlet sürecindeyken finansal kiralamaya konu malın iadesi davası açılması ve görülmesini engelleyen açık bir yasal düzenlemenin de mevcut olmaması karşısında, temin edilen bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan davanın KABULÜ ile; davaya konu Finansal Kurumlar Birliği’nin ... tescil tarihli, ... tescil numaralı, ...tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile, Finansal Kurumlar Birliği’nin 08/01/2024 tescil tarihli, ... tescil numaralı, ... tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"Satıcısı ... LTD. ŞTİ. olan;
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, ... KAYNAK MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, 500 LT VİDALI KOMPRESÖR,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, SPRİAL BORU MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, YUVARLAK DİRSEK MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, CONTA KENET MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, 45 AMPER PLAZMA MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, OVAL MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, YUVARLAK SİLİNDİR MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, TEL DİKİŞ MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, ... MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, ... KAPAMA MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, ... MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, ... SANTİM MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, ... DİRSEK KAPAMA MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, SİLİNDİR MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, ... MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, FLANŞ KESME MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ...NUMARALI, CAKA MAKİNESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, SU SOĞUTMA KULESİ,
-1 ADET, 2023 MODEL, ... SERİ NUMARALI, KOLLU GİYOTİN MAKİNESİ
" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/01/2025 tarih ve ... D. İş E., ... D. İş K. sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 501.395,40-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 34.155,00-TL peşin harç ve 91.193,85-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 125.348,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 376.046,55-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 125.348,85-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 863.200,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 1.891,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 10.506,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/12/2025
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır