T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/61
KARAR NO: 2025/417
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 18/04/2024
KARAR TARİHİ: 24/06/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili ...'ın ... Marka, ... Model, ... şasi numaralı, ... Plaka Numaralı aracı 13.04.2021 tarihinde ...Tic. Ltd. Şti.'den satın aldığını, satın alım yapılırken araca, ... Ltd. Şti tarafından ekspertiz kontrolü yapıldığını, 13.04.2021 tarihli "Oto Ekspertiz Raporu" oluşturulduğunu, Oto Ekspertiz Raporu'nda detayları görüleceği üzere araç satın alındığı sırada araçta herhangi bir arıza tespit edilmediğini, araç satın alınırken aracın "Uzatılmış Garanti" kapsamında olduğu bilgisinin müvekkiline bildirildiğini, garantiye ilişkin herhangi bir yazılı belgenin müvekkiline verilmediğini ve Uzatılmış ..., ... Fabrikası Anonim Şirketi'nin sahibi olduğu ... markasına ait bayilerde yahut yetkili servislerin sistemlerinde görünmekte olduğunu, daha önce de ... yetkili servislerine araç götürüldüğünü,...'nin sisteminde aracın uzatılmış garanti kapsamında olduğunun şifahen bildirildiğini, Aracın 2023 senesi için düzenli bakımı ... yetkili servisi olan ...A.Ş. ... Şubesi tarafından 30.05.2023 tarihinde yapıldığını, bahsi geçen araçta 2023 senesi haziran ayının ilk haftasında meydana gelen bir arıza sebebiyle aracın ... Yetkili Servisi olan ... A.Ş'ye kontrole götürüldüğünü, ..., yaptığı incelemede aracın motor ile alakalı bir bölümü olan "multi air ünitesi"nde ve "silindir sisteminde" arıza olduğunu belirttiğini,...yetkili servisinde rutin kontrolünün yapıldığını 30.05.2023 tarihinden sadece 1 hafta sonra aracın ...başta olmak üzere pek çok parçasında arıza çıktığını, ... yetkili servisi olan ...'e aracın uzatılmış garanti kapsamında olduğunu, arızaların garanti kapsamında ücretsiz bir biçimde onarılması gerektiğinin müvekkili tarafından dile getirildiğini, ... tarafından arızaların garanti tarafından karşılanmadığını dile getirildiğini geçen arızalar için müvekkilinden 122.360,83-TL talep edildiğini, ...'nin yetkili servisi olan ...Tic. A.Ş. arızaları garantinin kapsamadığını ve sadece ücreti mukabilinde tamirin gerçekleştirileceğini söylediğini beyanla müvekkiline ait ... plakalı, ... şasi numaralı aracın gizli ayıplı olması sebebi ile tamir, parça değişimi, işçilik bedelleri vb. masraflar neticesinde müvekkilinin uğramış olduğu zarara karşılık olarak 172.490,10-TL tutarındaki maddi tazminatın, onarım bedellerinin müvekkilince ödendiği tarihlerden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı tarafça müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; davacının dava dışı yetkili servise ödediği bedelin iadesini talep ettiğini, davacının dilekçesi ekindeki faturadan da ticari ünvanı malum olduğu gibi dava dışı yetkili servis ...Tic. A.Ş., müvekkili şirketin ticari mümessili, acentası veya şubesi değil ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olan sadece yetkili servis olduğunu, yetkili servis ile müvekkili şirketin ilişkisi, 0 km. araçların ilk kullanıcıya satım ve arzı ile yasadan kaynaklı tüketicinin korunması kapsamında kimi seçimlik haklara erişimde mütesselsil sorumlululuğa sahip olmasından ileri geldiğini, araç değişimi ve ücretsiz onarımla sınırlı olduğunu, müvekkili şirket ile yetkili servis ve keza bayileri arasında bir şube-talimat, nam ve hesabına işlem görme/gördürme ilişkisinin mevcut olmadığını, ayrı tüzel kişiliğe sahip dava dışı yetkili servis, ticari iş ve tasarruflarında müstakil olduğunu, işlemlerini kendi nam ve hesabına gereçleştirmekte olduğunu, dava dışı yetkili servisin, ücreti mukabilinde bir servis hizmeti vermiş olduğunu, görev yönünden itirazlarının olduğunu, görevli mahkemenin ... Ticaret Mahkemeleri olduğunu, araca verilen yasal garantinin süresinin geçtiğini, aracın süresinde bakımlarının yaptırılmadığını, müvekkili şirket yetkili servislerindeki kayıtlara bakıldığında 05.01.2021 ile 30.05.2023 tarihleri arasında yıl bazında 2 bakımın yaptırılmadığını gördüğünü, motor yağ değişim süresine riayet edilmediğini, davacının 2022 ve 2023 yılında özel bir serviste yağ bakımını değişimini yaptırdığını, yaptırıldığını kabul anlamına gelmemekle birlikte, 2022 yılında yaptırıldığı iddia edilen bakım tarihinin 02.09.2022 tarihi olduğunu, arada kaç km. yapmış olursa olsun yağ bakımının en geç 1 yıl sonra yapılması gerektiğini, olayda 05.01.2022 tarihi olması gerektiğini, arada 8 aylık gecikmenin olduğunu, yağ koruma ve işlev niteliğini yitirdiğini beyanla haksız ve mesnedsiz ikame edilmiş huzurdaki davanın reddini ve yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava, davacıya ait araçta gizli ayıp bulunduğundan bahisle araçtaki arızaların giderilmesine yönelik yapılan onarım bedellerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Dava dosyası, ... 6. Asliye Tüketici Mahkemesi'nin 12/09/2024 tarihli ...Esas ve... karar sayılı görevsizlik kararı üzerine İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edildiği, ... 43. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 18/11/2024 tarihli ... Esas ve ... karar sayılı görevsizlik kararı üzerine de mahkememize tevzi edilmiştir.
Öncelikli olarak, dava şartları yönünden değerlendirme yapılmıştır.
HMK nun 1. maddesi "(1)Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır.
6102 Sayılı TTK nun 4. maddesinde ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumu düzenlenmiştir. TTK nun 4. maddesine göre; Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Yine tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; TTK ndan, TMK nun 962–969. maddelerinden, TBK nun 202, 203, 444, 447, 487–501, 515–519, 532–545, 547–554, 555–560 ve 561–580. maddelerinden, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuattan, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerden ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerden doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.
TTK nun 5. maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5. maddesine göre; Asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir.
TTK'nın 4. maddesi incelendiğinde, üç grup ticarî davanın bulunduğu, ayrımın 1- Mutlak Ticari Davalar, 2- Havale, Vedia ve Fikir ve Sanat Eserlerine İlişkin Haklardan Doğan ve Bir Ticarî İşletmeyi İlgilendiren Davalar 3- Nispi Ticari Davalar olarak yapılabileceği, tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davaların (mutlak ticarî davalar); ticarî sayılması için en azından bir ticarî işletmeyi ilgilendirmesi gereken davalar ve her iki tarafın da ticarî işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davalar (nispî ticarî davalar) olarak nitelendirilebileceği, Mutlak Ticarî Davaların, 6102 Sayılı TTK' nın 4/1.a bendinden f' bendine kadar sayılan hususlardan doğan davalar ile özel kanun hükümleri gereği (Mutlak) ticarî sayılan davalar olarak ikiye ayrılabileceği, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın belirtildiği gibi bu tür davaların mutlak ticarî dava sayılacağı ve Ticaret Mahkemelerinin görevine gireceği, havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan uyuşmazlığın ticarî dava sayılabilmesi için, uyuşmazlığın, taraflardan birinin ticarî işletmesiyle ilgili olması koşulu aranmayacağı (TTK 4.1, son cümle), nispi ticari davalar ile ilgili olarak ise; TTK 4/1 Maddesinde yer alan hükme göre "her iki tarafın da ticarî işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının" ticarî dava sayılacağı, taraflardan yalnız birinin ticarî işletmesi ile ilgili olarak yasada sayılanlar dışında sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların, ticarî davaya vücut vermeyeceği, taraflardan birinin ticarî işletmesini ilgilendiren bu tür sözleşmelerin, her ne kadar TTK 19.2 uyarınca diğer taraf için de ticarî iş sayılırsa da, bu durumun, davanın TTK 4/l'e göre (nispî) ticarî dava sayılmasını gerektirmeyeceği anlaşılmıştır.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanununun 3/1-k Maddesinde, Tüketicinin " Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" olarak tanımlandığı,
Aynı yasanın 3/1- ı- bendinde Tüketici işleminin ise " Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmış olduğu anlaşılmıştır.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanununun 11/1. Maddesinde, Malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketicinin, "a) Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,b) Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,c) Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,ç) İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme" seçimlik haklarından birini kullanabileceği, Satıcının, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlü olduğu,
11/2. Maddesinde, Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi haklarının üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabileceği, Bu fıkradaki hakların yerine getirilmesi konusunda satıcı, üretici ve ithalatçının müteselsilen sorumlu olduğu, Üretici veya ithalatçının, malın kendisi tarafından piyasaya sürülmesinden sonra ayıbın doğduğunu ispat ettiği takdirde sorumlu tutulmayacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.
Tüketici Mahkemelerinin görevini düzenleyen 73/1 Maddesinde, Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu düzenlenmiştir.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanununun 83/2 Maddesinde " Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez." hükmüne yer verildiği, Geçici 1/1 Maddesinde " Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalar açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam eder." hükmüne yer verildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler somut olayla birlikte değerlendirildiğinde; davacının gerçek kişi olduğu, dava konusu aracın hususi kullanımlı otomobil olduğu, davalı şirketin davacının satın aldığı dava konusu otomobilin üreticisi- distribütörü (ithalatçısı) olduğu, davacı tarafından dava konusu olan araçta gizli ayıp bulunduğundan bahisle araçtaki arızaların giderilmesine yönelik yapılan onarım bedellerinin davalıdan tahsilinin talep edildiği, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanununun 11/2 Maddesine göre, davacının üretici ithalatçı konumunda olan davalı şirkete başvurabileceği, davacının ticari veya mesleki bir amaçla hareket etmemesi nedeni ile anılan yasanın 3/1-k Maddesine göre tüketici olarak kabul edilmesi gerektiği, 3/1-ı maddesine göre tüketici ile ticari amaçla hareket eden kamu-özel gerçek veya tüzel kişileri arasında kurulan sözleşmesinin tüketici işlemi olarak tanımlandığı, 73/1 Maddesinde tüketici işlemine ilişkin davaralara Tüketici Mahkemeleri tarafından bakılacağının hüküm altına alındığı, göreve ilişkin kuralı daha da tartışmasız hale getiren 83/2 Maddesi hükmü ile de "diğer kanunlarda hüküm olması halinde dahi" 6502 Sayılı Yasanın görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağının açıkça belirtildiği anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, açılan davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Bu nedenler ile, Mahkememizin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan, 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan, 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Tüketici Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
3-Kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde, daha önce Tüketici Mahkemesince de görevsizlik kararı verildiğinden, Merci Tayini için İstanbul BAM ilgili dairesine GÖNDERİLMESİNE,
4-HMK'nın 331. maddesi uyarınca harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/06/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır