T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/689
KARAR NO: 2025/755
DAVA: Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ: 23/09/2025
KARAR TARİHİ: 27/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu finansal kiralama sözleşmesi kapsamında 1 adet ... marka, ... model, 2023 model yıllı, ... seri numaralı, ... motor numaralı paletli ekskavatörün davalı şirkete kiralanarak teslim edildiğini, davalı tarafın, sözleşmenin genel şartlarına göre belirlenen ve kiracı tarafa noter marifetiyle tebliğ edilen ödeme planına göre kira borçlarını vadelerinde ödemediğinden temerrüde düştüğünü ve bu nedenle müvekkili şirket tarafından 6361 sayılı Kanunun 31. maddesi gereğince davalı tarafa ... 1. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderilerek, borçların 60 gün içerisinde ödenmesi gerektiği; ödenmediği takdirde sözleşmenin münfesih olacağı, bu kapsamda 60 günü müteakip 3 günlük süre içerisinde finansal kiralama konusu malın müvekkili şirkete iadesinin gerektiği hususunun ihtar edildiğini, söz konusu ihtarnamenin, kiracı tarafa 03/05/2025 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak borç ödenmediği gibi, söz konusu malın da müvekkili şirkete iade edilmediğini, davalı tarafın kiralananı saklama ve kaçırma girişimlerinde bulunulması üzerine taraflarınca ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan 1 adet ... marka,... model, 2023 model yıllı, ... seri numaralı, ... motor numaralı paletli ekskavatörün müvekkili şirkete iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.
Davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dava dosyası öncelikle 853,88-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 50.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 24/09/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava ve finansal kiralama sözleşmelerine konu malların dava tarihi itibariyle KDV dahil rayiç değerlerini gösterir eksper raporunu sunmak üzere 2 haftalık süre verilmesine ve ön inceleme duruşmasının 17/02/2026 günü saat 09:55'te yapılmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından 20/01/2025 tarihli dilekçesi ekinde iade talebine konu makinelerin güncel değerlerinin 3.300.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporu mahkememiz dosyasına sunulmuş, aynı tarihte 55.501,88-TL tamamlama harcı ikmal edilmiş ve mahkememizin 21/10/2025 tarihli ara kararı ile, davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdine karar verildiği anlaşıldığından, yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, faturalar, ödeme planları, teslim ve tesellüm belgeleri, cari hesap kayıtları, muavin defterler, ekspertiz raporu, ... 1. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...değişik iş sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 1. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malı verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan davanın KABULÜ ile; davaya konu Finansal Kurumlar Birliği’nin ...tescil tarihli, ... tescil numaralı, ... tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"1 ADET ... MARKA, ... MODEL, ... MODEL YILLI, ... SERİ NUMARALI, ... MOTOR NUMARALI, PALETLİ EKSKAVATÖR
" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...tarih ve ... D. İş Esas, ... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 225.423,00-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 853,88-TL peşin harç ve 55.501,88-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 56.355,76-TL harcın mahsubu ile bakiye 169.067,24-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 56.355,76-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 471.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı ve 61,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 676,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/11/2025
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır