T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/92
KARAR NO: 2025/650
DAVA: Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ: 10/02/2025
KARAR TARİHİ: 16/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliğinde 07.04.2023 tarihinde... tescil numarası ile tescil edilen 07.04.2023 tarihli ve ...sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında davalı şirkete 1 adet, 2023 model yıllı, ... plakalı,... tipi,...markalı, ...şase numarlaı, Yarı Römork ... Hava Süs. Çelik Damper Havuz; 1 adet 2023 model yıllı,... plakalı, ... tipi, ... markalı, ...şase numarlaı, Yarı Römork... Akslı Hava Süs. Çelik Damper Havuz; 1 adet 2023 model yıllı, ...PLAKALI, ... tipi, ... markalı, ...şase numaralı, Yarı Römork ...Akslı Hava Süs. Çelik Damper Havuz; 1 adet 2023 model yıllı, ...plakalı, ... tipi, ... markalı, ...şase numaralı, ...3 Akslı Hava Süs. ...Havuzun kiralanarak teslim edildiğini, davalı şirket sözleşme hükümlerine aykırı davrandığından, davalı kiracı şirkete Beyoğlu ...Noterliğinin 14.08.2024 tarihli ve...yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek 60 günlük yasal süre içinde kira borcunun ödenmesi; aksi takdirde sözleşmenin fesih edileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 5 gün içerisinde sözleşme konusu malın tesliminin ihtar edildiğini, bu ihtarnamenin kiracı şirket yetkisine usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davalı kiracının ise bu ihtarnameye rağmen borçlarını ödemediği gibi, kendisine yüklenen edimleri kanuni süresi içinde yerine getirmediğinden, sözü edilen finansal kiralama sözleşmesinin münfesih olduğunu, akabinde taraflarınca İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından 05.02.2025 tarihli ve ... karar sayılı kararı ve kararın eki niteliğinde olan 07.02.2025 tarihli tavzih kararı ile ihtiyati tedbir kararı alındığını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, finansal kiralama sözleşmesinin haklı olarak feshedildiğinin tespiti ile söz konusu malların müvekkili şirkete aynen iadesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasından, 26/06/2024 tarihli ara karar ile müvekkili şirket lehine 3 aylık geçici mühlet verildiğini, bu sürenin 26/09/2024 tarihli ara karar ile 2 ay daha uzatıldığını, 22/11/2024 tarihli duruşma ile 1 yıllık kesin mühlet kararı verildiğini, konkordato mühletinin, müvekkili aleyhine 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere borçlu aleyhine hiçbir takip yapılmaması ve evvelce başlamış takiplerin durdurulması, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının uygulanmaması anlamına gelmekte olduğunu, bu tedbir ile amaçlanmak istenenin, alacaklıların bu tarz baskısı olmadan borçlunun konkordato müzakerelerine hazırlık yapabilmesini sağlamak olduğunu, bir alacağın konkordatoya tabi olup olmadığı noktasında, alacağın doğumu tarihi esas alındığından, alacağın muaccel olduğu tarihin önem taşımayacağını, söz konusu finansal kira borcunun tamamının konkordatoya tabi olduğunu, dolayısıyla, davaya konu finansal kiralama sözleşmelerinin tanzim tarihinin, davacı yanın ekte sunmuş olduğu finansal kiralama sözleşmesinde de belirtildiği üzere 07.04.2023 olduğunu, sözleşmeye konu borcun mühlet tarihinden önce doğduğunu, mühlet öncesine ait ödeme yapılması tedbiren durdurulduğundan veya komiser onayına tabi tutulduğundan, davanın reddinin gerektiğini, konkordato sebebiyle hak düşürücü sürelerin durduğunu, davacı tarafından çekilen Beyoğlu ...Noterliğinin 14.08.2024 tarihli ve...yevmiye numaralı ihtarnamesinin usule uygun olmadığını, bu ihtarnameye Ankara ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itirazlarının bildirildiğini, kira bedelinin ödenmemesine ilişkin müvekkiline yapılan ihtarlarda, söz konusu borcun hangi döneme ait kira bedeli olduğunun belirtilmediğini, sadece miktarının bildirildiğini, bu durumların da söz konusu ihtarnameleri haklı ihtar sıfatından yoksun bıraktığını ve iade istenebilmesi için gerekli 2 haklı ihtar şartını sağlayamadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dosyası öncelikle 39.278,25-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 2.300.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş olup, mahkememizin 19/02/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline iade talebine konu malların dava tarihi itibariyle güncel rayiç değerini gösterir eksper raporunu sunması bakımından 2 haftalık süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili 06/03/2025 tarihli dilekçesi ekinde iade talebine konu malların güncel değerlerinin 3.504.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunu mahkememiz dosyasına sunmuş, mahkememizin 28/04/2025 tarihli tensip tutanağı ile; "Davanın 39.278,25-TL peşin harç ikmal edilmek suretiyle 2.300.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edildiği, kıymet takdir raporunda ise finansal kiralama konusu malların piyasa rayiç değerinin 3.504.000,00-TL olarak belirlendiği anlaşılmakla; davacı vekiline, 3.504.000,00-TL üzerinden alınması gerekli 59.839,560-TL harçtan, peşin olarak yatırılan 39.278,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 20.561,31-TL tamamlama harcını mahkememiz veznesine yatırmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine; verilen kesin süre içerisinde eksik harç ikmal edilmediği takdirde Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi gereğince davaya devam edilemeyeceği ve HMK'nın 150. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılacağının davacı vekiline ihtarına..." karar verilmesi üzerine davacı vekilince, 30/04/2025 tarihi itibariyle 20.561,31-TL tamamlama harcı ikmal edilmiştir..
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen ...Kurumlar Birliğinde 07.04.2023 tarihinde ... tescil numarası ile tescil edilen 07.04.2023 tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, ödeme planları, faturalar, teslim-tesellüm belgeleri, ruhsatlar, cari hesap kayıtları, muavin defterler, ekspertiz raporu, Beyoğlu ... Noterliğinin 14.08.2024 tarihli ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... değişik iş sayılı dosyası, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 19/07/2025 tarihli rapor ile; davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre 14/08/2024 ihtarname tarihi itibariyle davalı kiracının temerrüt
faizi hariç 12.02.2024 ihtarname tarihi itibariyle 10.06.2024 tarihli 167.199,08-TL kira, 10.07.2024 tarihli 167.199,96-TL kira ve 09.08.2024 tarihli 167.199,96-TL kira olmak üzere toplam 501.599,00-TL kira
borcu ile 16.07.2024 tarihli 2.026,50-TL masraf ve 2.607,04-TL masraf borcu bulunduğu, ihtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından 06.09.2024 tarihinde 215.750,00-TL kısmi ödeme yapılmış olduğu, 10.09.2024 tarihinde 167.199,96-TL ve 10.10.2024 tarihinde 167.199,96-TL kira tahakkuku bulunduğu, 30.09.2024 tarihinde ödenen sigorta primlerine istinaden 106.470,00-TL yansıtma
faturası bulunduğu, kanuni sürenin sonu olan 15.10.2024 tarihi itibariyle davalının temerrüt faizi hariç 620.248,92 TL kira borcu ve 115.737,08-TL masraf borcu bulunduğu tespit edilmiştir.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete Beyoğlu ... Noterliğinin 14.08.2024 tarihli ve...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 5 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malları iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi ... tarafından düzenlenen 19/07/2025 tarihli rapor ile de tespit edildiği, borçlu hakkında konkordato mühleti verilmiş olmasının finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının açılmasına,
yürütülmesine ve neticede karar verilmesine engel teşkil etmemesi, Ankara... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyası kapsamında verilen 16/10/2024 tarihli ara kararda da, finansal kiralama konusu malların mülkiyetinin finansal kiracının malvarlığına olmadığı, bu mallar ile ilgili olarak verilmiş bir tedbir kararının bulunmadığının belirtilmesi de göz önünde bulundurularak, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna da itibar edilerek, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davaya konu ... Birliği nezdinde 07/04/2023 tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen 07/04/2023 tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"-1 ADET 2023 MODEL YILI, ... PLAKALI, ... TİPİ, ...MARKALI, ... ŞASE NOLU, ...3 AKSLI HAVA SÜS. ÇELİK DAMPER HAVUZ,
-1 ADET 2023 MODEL YILI, ...PLAKALI, ...TİPİ, ...MARKALI, ... ŞASE NOLU,... HAVA SÜS. ÇELİK DAMPER HAVUZ,
-1 ADET 2023 MODEL YILI, ... PLAKALI, ...TİPİ, ... MARKALI, ...ŞASE NOLU, ... 3 AKSLI HAVA SÜS. ÇELİK DAMPER HAVUZ,
-1 ADET 2023 MODEL YILI, ...PLAKALI,...TİPİ, ...MARKALI, ... ŞASE NOLU, YARI RÖMORK S... AKSLI HAVA SÜS. ÇELİK DAMPER HAVUZ
" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/02/2025 tarih ve... D. İş Esas, ... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 239.358,24-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 39.278,25-TL peşin harç ve 20.561,31-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 59.848,56-TL harcın mahsubu ile bakiye 179.509,68-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 59.848,56-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 424.320,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı, 7.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 236,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 8.351,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.16/10/2025
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır