T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/1539 Esas
KARAR NO:2020/833
DAVA:Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:06/03/2013
KARAR TARİHİ:09/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili mahkememize verdiği 06/03/2013 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ...'daki okuluna gitmek üzere 14.06.2012 tarihinde, ... üzerinden ...'a gidecek olan davalı firmaya ait otobüs ile yola çıktığı, firmaya ait otobüsün bu güzergah dışına çıkarak, ...’ ya giden ... yolu üzerinden devam ettiği, benzin istasyonunda durdukları sırada otobüse kimliği belirsiz kişilerin girdiği ve müvekkilin şoför ile konuştuğu sırada çantasını çaldıkları, araçla ilgisi olmayan kişilerin araca binerek hırsızlık eylemini yerine getiren kişilere müdahale etmedikleri, davalının hakimiyeti alanında bulunan müvekkile ait çantanın çalınmasına neden olduklarını, sözleşmesel ilişki nedeniyle davalı firmanın, müvekkil zararını karşılaması gerektiği, müvekkilin çalınan çantasında, pasaportu, nüfus cüzdanı, öğrenci kimlik kartları, ... oturma izin belgeleri, kredi kartlan ile 3.270,00 TL para, 2 adet cep telefonu ile bir cep bilgisayarı ve 2 adet güneş gözlüğü bulunduğu, hırsızlık sebebiyle ...’sinde kalmak zorunda bulunduğundan, okulunda yapılan sınava katılamadığı, sınav için yatırmış olduğu 2.350,00 TL ( lOO.-Euro ) nun da boşa gittiği, çalınan cep telefonları, bilgisayar değerinin 1.500,00 TL gözlüklerin değerinin 600,00 TL olduğu, bu zararların müvekkilin uğradığı maddi zararlar olduğu, müvekkilin okula gidemediği ve sınava giremediği için okulunu 1 yıl uzatmak zorunda kaldığı, çantasında kaybettiği kimlik kartları ve pasaport için beklemek ve çok uğraşmak zorunda kaldığı, bir gece hiç tanımadığı bir yerde konaklamak zorunda kaldığı, 7.720,00 TL. maddi 10.000,00 TL manevi olmak üzere 17.720,00 TL nin davalıdan tahsili ile mahkeme masraftarı ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekilinin mahkememize verdiği 03/06/2013 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ;Davacının müvekkili şirketin aracıyla seyahat etmediğini, biletinin üzerinde ... ... L.td. Şti. yazmakta olduğunu, müvekkili şirketin ise ... A.Ş. Olduğunu, öncelikle davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, dava dilekçesinden ve davacının polis merkezinde alınan ifadelerinden anlaşılacağı üzere taşıyıcı firmanın bu olay sebebiyle sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, bagaj fişi karşılığı teslim alınmamış eşyaların ziyaından taşıyıcı şirketin sorumlu tutulamayacağını, TTK.912. maddede taşıyıcının ancak TTK. 875 ve 886.Maddeleri çerçevesinde sorumlu olabileceğinin düzenlendiğini, bu olayda ise taşıyıcının 875 veya 886 maddelere aykırı bir davranışının olmadığını, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin ruhundan ve lafzından da bagaj fişi alınmamış yolcunun yanında alıkoyduğu eşyadan hırsızlık olayı ile müvekkilin sorumlu tutulamayacağının anlaşıldığını, davacının dava dilekçesinde; çaldırdığı çantanın içinde 2 adet cep telefonu olduğu söylerken, karakol ifadesinde 3 adet olduğunu söylediğini, dava dilekçesi ile karakol ifadesi arasında çelişki olduğunu, talep edilen maddi tazminatın soyut bir iddiaya dayandığı, çaldırdığı çantanın içerisindeki eşyaların neler olduğu hususunda kendi beyanı dışında bir belge ve bilginin mevcut olmadığını, manevi tazminat talebinin ise haksız zenginleşmeye yönelik illiyet bağından soyut bir iddia olduğunu, yolcu biletinde 10.numaralı koltukta seyahat etmesi gereken davacının hostes koltuğunda oturuyor olmasının ve benzinliğe girilip kısa mola verildiği anda, yolcuların yanında el çantalarına sahip çıkmaları gereken bir anda dışarıdan gelen kişilerin çantasını çaldıklarını ileri sürmekte olup bunun sorumlusu olarak müvekkil şirketi gördüğünü, davacının oturması gereken koltuk dışında başka bir koltuğa geçtiğini, el bagajına sahip çıkmadığını, böyle bir kusur atfının hukuk mantığıyla bağdaşmadığını, açıklanan nedenlerle mesnetsiz olan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, Taşıma Sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Dosyanın ....Tüketici Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı ile mahkememize geldiği görüldü.
....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 04/05/2016 tarihli ... Talimat Sayılı dosyasından Tanık ... beyanında; "Davacı ... benim 3-4 yıl önce yolcu olarak taşıdığım bir şahıs olarak hatırlıyorum. Daha önce ... ... çalışıyordum, olay tarihinde ...'dan ... seferine çıkmıştım. Yola çıktığımda ... tarafında yol tadilatı vardı, eski yoldan yolu vermişlerdi. Eski yoldan istikametime devam ettim. Otobana çıkmak için yanlış yola girdim kendimi ...'de buldum. Orda yolu kaybettiğimi anladım durdum. Bir benzinlik kenarında yol tarifi almak için durdum. Arabayı park ettim yol tarifi almak için araçtan indim benzinlik ofisinde bulunan şahısların yanına gittim. Geldiğimde ise davacı ... aşağıda sigara içiyordu. O arada üç kişi benim arabaya çıkmışlar çantasını çalmışlar. Kız çantanın şahıslar tarafından çalındığını şahısların kaçışı sırasında fark etti o arada bağırdı çağırdı ben hemen arabanın yanına koştum. Hırsızlar kaçıp gittiği için yetişemedik. ... hanım çantasını direksiyonun yantarafı olan ön kapının kapı tarafı camın önüne bırakmıştı. Çalınan malzeme el çantasıdır, davacı sigara içmek için çantayı oraya bıraktığını gözünün önünde çantayı alıp kaçtıklarını söyledi. Ben o esnada benzinlik ofisinde çalışanlara yol tarifi soruyordum. Olay anında herhangi bir darp itişme kalkışma olmamıştır. Daha sonrasında polisi çağırdık, ifadelerimizin alınması için karakola gittik. Bayan orada kaldı. Sonrasında ... bulunan şirket temsilcimiz geldi. ... Hanımın parası çalındığı için onunla ilgilenerek yemek pansiyon diğer ihtiyaçlarını ailesi gelene kadar ... turizm temsilcisi karşıladı. Söyleyeceklerim bundan ibarettir." dediği görüldü.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat dosyasından 13/05/2016 tarihli davacı tanığı ... ... beyanında; "Benim kızım ...'da okuyor. İzin için ... gelmişti....'dan ...'ya gitmek için ... ... bilet almış, tam olarak hangi şirkete ait otobüs firmasından aldığını bilemiyorum. Çünkü çalınan çantanın içerisinde bilet de varmış, bir ara otobüs normalde durması gerekmeyen kameraların bulunmadığı bir benzin istasyonunda ... petrolde durmuş, bu sırada otobüse iki erkek çocuğu bir kadın binmişler. Kızımın koltukta yanında bulunan çantayı alıp kaçmışlar. Kızım kovalamış fakat yakalayamamış. Beni aradı ben hemen şoförü alıp kızımın yanına gittim. İncelemeler yaptım. Ben de ... işletmeciliği yaptığım için bu işlerden anlarım. Kızım her zaman gittikleri güzergahın dışına çıkıldığını söyledi. Normalde o yoldan gitmemeleri gerekiyormuş, kızım ... alış veriş yaparken cüzdanında yüklü miktarda para olduğunu görenler olmuş, ben petrol istasyonunda çalışanlarla görüştüğümde bana bu tür olayların sık sık yaşandığını söylediler. Bu yüzden ben otobüs çalışanları ile hırsızlık yapanların iş birliği içinde hareket ettiklerini tahmin ediyorum. Kızım perişan oldu. Sınava çok yakın bir saatte otobüsten inip sınava yetişecekti. Bu olaydan dolayı bitirme sınavına giremedi. Bu nedenle aynı sınavlara bir sene sonra girmek zorunda kaldı. Psikolojisi bozuldu. Psikiyatriste götürdüm. İlaç verdi. Kaç ay ilaç kullandığını bilmiyorum. Kızımın pasaportu, kimliği, öğrenci kimliği kaybolduğu için bunları yeniden çıkartabilmek için masraf yaptık. Çalınan cep telefonları 700-800 TL değerindeydi. Cep bilgisayarını da 3.000,00 TL'ye almıştım. Diğer tanık ... ... kızımdır. Yurt dışında yüksek lisans yapıyor. Yazın ...'ye gelecek" dediği görüldü.
....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 10/01/2017 tarihli ... Talimat Sayılı dosyasında Tanık ... beyanında;"Ben ... ... ... şubesindeki bilet satış ofisinde görevliyim, olay benim çalışma mevkime yakın olduğu için ... ... Turizmin yetkilileri beni aradılar, ...'sinde bir hırsızlık olayı olduğunu bana bildirdiler, olayın ertesi günü hırsızlık olayının olduğu yere gittim, yolcu ile polis karakolunda karşılaştık, kendisi bana çantasının çalındığını, çantasının içerisinde pasaportu ve öğrenci belgesinin olduğunu, sınavı olduğu için ...'a muhakkak gitmesi gerektiğini söyledi, bizde pasaport olmadan Yurt dışına çıkamayacağını kendisine söyledik, yurt dışına gidebilmek için bana polis tutanağını tercüme yaptırmamı istedi, bende ...'ya gelerek polis tutanağını tercüme ettirmeye gittim ancak tercümenin birkaç gün sürebileceğini söylediler, tekrar tutanaklarla birlikte ...'sine döndüm, polis karakolunda bekleyen davacıyı konaklamak için iyi bir otele yerleştirdim, bir ihtiyacı olup olmadığını sordum benim görgüm bilgim bundan ibarettir," dediği görüldü.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat dosyasından 03/07/2018 tarihli Davacı tanığı ... ... beyanında; "... benim kızkardeşim olur, kendisi olay tarihinde ...'da okuyordu, izin için ... bulunuyordu, .... ...'ya gitmek için genelde ... turizm şirketini kullanıyordu, ancak o gün ... şirketinde boş yer yoktu, sınavı olması nedeniyle, ... ... ...'ya gitmek için bilet aldı. Yolculuktan sonra yani yola çıktığında bizi arayarak yola çıktığını söyledi, daha sonra otobüsteki hırsızlık olayı meydana geldiğinde bizi telefonla arayarak haber verdi, telefonda ağlıyordu, olayın meydana gelişini bana anlattığı kadarıyla, olay günü kardeşim otobüste ortalarda oturmakta iken şoför kendisini ön tarafa çağırarak sohbet etmek amaçlı çağırmış, kardeşim önce gitmemiş, daha sonra yanlarına tekrar çağırdıklarında giderek hostes koltuğuna oturuyor, yanına aldığı çantasını da otobüsün gögüslüğünün bulunduğu bölüme koyuyor, bu şekilde seyahata devam ediyorlar, otobüs devam etmesi gereken hattın dışına çıkarak ... petrole girdiği ve kameralarında görmediği bir noktada durmuş, daha sonra şoför ve muavin aracı terk ederek inmişler, ardından otobüse bir kadın iki erkek kişinin girdiğini, bu kişilerin kardeşime ait otobüsün gögüslüğünde duran çantayı alarak kaçmaya başlamışlar, kardeşim kovalamış, bu kişiler beyaz bir arabayla kaçmışlar. Biz de annemle birlikte olayın meydana geldiği yere gittik, Kardeşim her zaman gittikleri güzergahın dışına çıkıldığını söyledi. Normalde o yoldan gitmemeleri gerekiyormuş, ayrıca bu petrol istasyonuna girdiklerinde herhangi bir mazot alımı da yapmamışlar, ben petrolün marketine girerek kamera kaydı olup olmadığını öğrenmek istedim, markettekiler buna izin vermediler ayrıca zaten otobüsün kameranın görüntü alanı dışında durduğunu bu nedenle herhangi bir kaydın olmadığını diyerek kovar şekilde bizi dışarı çıkardılar, daha sonra orada pompacı olarak çalıştığını bildiğim bir gençle konuştuğumuzda bu tür olayların burada daha öncesinde de yaşandığını, müşterilerin pasaportlarını çalarak, yurt dışına insan kaçırdıklarını söyledi, kardeşim İstanbul'da otogarda para çekmiş ve alış veriş yaparken yanında yüklü miktarda para olduğunu o esnada otobüsten yada orada bulunan kişiler tarafından görenler olmuş, petrol olayında böyle bir olayın meydana gelmesi, pompacının bana bu şekilde bu olayların devamlı burada yaşandığından bahsetmesi, benim petrol istasyonunun bu otobüs firması ve şoförlerinin hırsızlarla işbirliği yaptığı kanaatindeyim, benim kardeşimin bu olayın yüzünden psikolojisi bozulmuştur, ayrıca sınavına da girememiştir, bu nedenle kardeşim maddi ve manevi olarak zarara uğramış olup, olayın etkisinden de uzun zaman kurtulamamıştır, benim olay hakkında bildiklerim ve gördüklerim bunlardan ibarettir, olayla ilgili başka bir diyeceğim yoktur," dediği görüldü.
Taşımacı ve Mali Müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 23/03/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre; Davacı yolcu ...'un davalı taşıyıcı firma ... A.Ş ile ... -... seferini yapan otobüs yolculuğunda 14.06.2012 tarihinde otobüsün uygun olmayan alanda durması sonucu el çantasının çalınmasından dolayı davacının zayi olan eşyaları için tazmine konu edilen yolcunun yanında olduğunu bildirdiği ve dosyada bu husustaki dinlenen şahitler tarafından nakit ve maddi değeri bildirilen tutarların 1.000 SDR üzerinden kadri marufunda olacağı, 14.06.2012 taşıma tarihi itibariyle hesaplama yapılmış ve davalı taşıyıcı tarafın %75 nispetinde kusurlu olduğu ve bu oranda tazminat ödemesi değerlendirilmekle bilet bedeli 55 TL. ile birlikte toplam 2.128,15 TL'nin tazmini gereken tutar olarak belirlendiği, manevi Tazminat taleplerinin dava dilekçelerinde belirtildiği üzere davacı eşyalarının kaybolmasından dolayı duyduğu elem ve üzüntü ile sınav sürecinde maruz kaldığı süreç için 10.000.00 TL manevi tazminat talep ettiğini, manevi tazminat konusunun Mahkememizin takdirinde olacağını raporda bildirilmiştir.
Taşımacı ve Mali Müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 10/11/2020 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; Davacı yolcu ...’un Davalı taşıyıcı firma ... A.Ş. ile ... -... seferini yapan otobüs yolculuğunda 14.06.2012 tarihinde otobüsün uygun olmayan alanda durması sonucu el çantasının çalınmasından dolayı davacının zayi olan eşyaları için tazmine konu edilen yolcunun yanında olduğunu bildirdiği ve dosyada bu husustaki dinlenen şahitler tarafından nakit ve maddi değeri bildirilen tutarların 1.000 SDR üzerinden kadri marufunda olacağı, 14.06.2012 taşıma tarihi itibariyle hesaplama yapılmış ve davalı taşıyıcı tarafın %75 nispetinde kusurlu olduğu ve bu oranda tazminat ödemesi değerlendirilmekle bilet bedeli 55 TL ile birlikte toplam 2.128,15 TL.‘nin tazmini gereken tutar olarak belirlendiği, Manevi Tazminat taleplerinin dava dilekçelerinde belirtildiği üzere davacı eşyalarının kaybolmasından dolayı duyduğu elem ve üzüntü ile sınav sürecinde maruz kaldığı süreç için 10.000,00 TL. manevi tazminat talep ettiği, manevi tazminat konusunun Mahkememizin takdirinde olacağını raporda bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı, dinlenen tanık beyanları, yapılan yargılama, bilirkişi kök ve ek raporu gözönüne alındığında; davacı yolcu ...'ün 14/06/2012 tarihinde İstanbul-... seferini yapan davalı firmaya ait otobüste yolculuk ederken, otobüsün durmaması gereken bir benzin istasyonunda durması esnasında otobüste bulunan el çantasının kimliği belirlenemeyen şahıslar tarafından çalınması üzerine, çantasında bulunan pasaport, nüfus cüzdanı, kimlik kartı, kredi kartları, 3270TL para, iki adet cep telefonu, bir cep bilgisayarı, iki adet güneş gözlüğü nedeniyle 7720TL maddi, 10.000TL manevi tazminat talebi ile işbu davayı açtığı anlaşılmıştır. Taşıma işleri 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun dördüncü kitabında, 850 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, Taşıyıcının sorumluluğunu düzenleyen 912. Maddeye göre; "Yolcu bagajı ile el bagajı için, aksine sözleşme yoksa, ayrı ücret ödemez. Taşıyıcı yolcunun eşyasının zıyaından veya hasara uğramasından Kanunun 875 ila 886. Maddeleri uyarınca sorumludur." 875. Maddede ise; "Taşıyıcı eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zarardan sorumludur. " Tazminatta esas alınacak değeri düzenleyen 880. Maddede ise; tazminatın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre tespit edildiği düzenlenerek, 882. Maddesinde sorumluluğun sınırlarını belirleyerek özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğu düzenlenmiştir. Tüm dosya kapsamı ve anılan yasa maddeleri bir arada değerlendirildiğinde; davalının basiretli bir işadamı gibi davranmayarak özensiz davrandığı, durulacak yerin seçimine özen göstermeyerek davacının el çantasının çalınmasına neden olduğundan olayda %70 oranında kusurlu olduğu, davacının ise çantasını araç içerisinde ön torpido üzerinde bırakarak hırsızlık olaylarına karşı gerekli tedbiri almadığı, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandığı, kişi üzerinde taşınması gereken el çantasını araç içerisinde bıraktığı bu nedenle olayda %25 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Karar dayanak olan ve usulüne uygun, karar vermeye elverişli bilirkişi raporunda hesaplandığı üzere davacının çantasından çalınan eşyalar nedeniyle davalıdan 2.128,15 TL tazminat talep etme hakkı olduğu, olaydan dolayı yaşadığı üzüntü ve keder nedeniyle manevi tazminat talep etme hakkı bulunduğu, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesinin amaçlanması gerektiği dikkate alınarak; tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli ve tarafların kusur durumu da gözönünde tutularak, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1000TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 2.128,15 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-)Davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 1.000TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-)Davacı tarafça dava açılırken yatırılan peşin harcın alınması gereken 213,68-TL karar harcından mahsubu ile bakiye 189,39 TL. karar harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-)Davacı tarafça yargılamanın yürütülmesi nedeniyle yapılan 2.630,50-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red durumuna göre 416,61-TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-)Davacı davada kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 2.128,15 TL vekalet ücretini asıl alacağı geçemeyeceğinden davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-)Davalı davada kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 4.080 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-)Taraflarca yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının yatıran ilgili tarafa resen iadesine,
Tarafların yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/12/2020
Katip ...
e-imza*
Hakim ...
e-imza*