T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/818 Esas
KARAR NO:2020/410
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:19/09/2014
KARAR TARİHİ:15/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili, ... Bankası ... Şubesinin ... nolu hesabından aldığı ... seri nolu çek yaprağı rızası dışında elinden çıktığını, her nasılsa çekleri eline geçiren kişi veya kişiler çekleri davalı ... Ltd. Şti. Lehine doldurulup sahte imza ile piyasaya verdiğini ve çeklerin şu an davalı bankanın İkitelli Şubesinin elinde olduğunu, müvekkili çekin miktarını ve hamilini, bankanın yaptığı istihbarattan ve bankaya ibraz edilince öğrenildiğini, çekteki imzanın davacı müvekkili olan çek sahibine ait olmadığını, dava konusu çekleri hakkında .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile HUMK.nun 101 ve devamı maddelerince ihtiyati tedbir kararı verildiğini, dava konusu olan, ... ... şubesinin, ... nolu hesabından verilen ve imzası ve yazıları müvekkile ait olmayan, ... seri nolu çek, 08/01/2008 keşide tarihi, 30.000,00-YTL bedeli ile .... Şti. Lehine tanzim edildiğini ve bu şirket tarafından davalı ...'ne devir edildiğini, anılan çekte mevcut imzanın müvekkiline ait olmadığını ve lehtara ya da hamile bir borcunun olmadığını, açıklanan nedenlerle, öncelikle .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından verilen tedbir kararının devamını, müvekkilinin rızası dışında elinden çıkan ve sahte imza ile piyasaya sürülen davalı .... Ltd. Şti. lehine tanzim edilen diğer davalı ... İkitelli Şubesi'nin elinde bulunduğunu, ... ... şubesinin ... nolu hesabından verilen ve imzası ve yazıları müvekkile ait olmayan, ... seri nolu, 08/01/2008 keşide tarihli, 30.000,00-YTL bedelli çekin aslının bankadan istenerek imza incelemelerinin yaptırılmasını, imzanın müvekkile ait olmadığının ve bu çek nedeni ile borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin müvekkile iadesini olmazsa iptalini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalara yükletilmesine karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalı .... Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında ticari ilişkisi olduğunu, müvekkilinden yüklü miktarda mal alan davacının, mallara karşılık borcunu ödemek için muhtelif tarihlerde muhtelif miktarlarda çekler verdiğini, davacının borcuna karşılık olarak verdiği bir kısım çekler müvekkili tarafından bankalara kredi teminatı olarak verildiğini, ancak davacının çeklerini süresinde ödemediğini, müvekkili şirket davacıdan çek alırken, dava konusu çeklerin kendisine imzalı olarak verildiğini, yıllarca aralarında doğan güven ilişkisi ve aynı imzalı çeklerin ödenegelmesi nedeniyle, müvekkilinin işbu çeklerin yetkili kişiler tarafından imzalandığı inancında olduklarını, ..., .... Tic. Ltd. Şti., ... (...'in ortağı, müdürü ve imza yetkilisi), ... (... eski ortağı) ile müvekkili şirket arasında düzenlenen fatura, irsaliye, sözleşme, faks metinleri ve çekler üzerindeki imzaların aynı olduğunu, tek bir şahsın elinin mahsulü olduğunu, imzaların ..., ..., ... veya yanlarında çalışan ve imza yetkisi verilen bir kişi tarafından atılmış olması önceki aynı imzalı çekleri ödenmesi ve daya konusu yapılmaması nedeniyle mutlak olduğunu, davacı yan çeklerin rızası hilafına elinden çıktığı iddia etmesine rağmen, dava konusu çeklerle ilgili olarak Savcılık Makamına, polis Karakolu'na ya da bankalara şikayette bulunmadıklarını, davacı, ..., ... ve .... Ltd. Şti.'nin sadece müvekkile verdiği çeklerin çalındığını, aynı vekil ile temsil edilmiş olmaları aynı çekleri için mükerrer dava açılmış olması kötüniyet savunmaları bakımından dikkat çekici olduğunu, dava konusu yapılan çek davalı .... 'ne tahsil için müvekkili şirket tarafından verildiğini, açıklanan nedenlerle, huzurda ki dava nedeniyle müvekkilinin uğradığı ve uğrayacağı zararların giderimi ve sair konularda tüm hukuki ve cezai talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, öncelikle haksız, mesnetsiz ve teminatsız olarak verilen .... AHM'nin ... D.iş sayılı ihtiyati tedbir kararının devamı yolundaki davacı isteminin reddini, yetki ve işbölümü itirazlarının kabulünü, dosyanın yetkili ve görevli .... Nöbetçi ATM'ye gönderilmesini, davanın .... ATM'nin ... E. Sayılı davasıyla birleştirilmesini, haksız, mesnetsiz ve kötüniyetle açılan davanın reddini, davacının menfi tespite konu çek bedelinin %40'ından aşağı olmamak üzere inkar ve kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, davacının müvekkile borçlu bulunduğunun tespitini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
Davalı ... A.Ş. Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş. Müşterileri ile imzaladığı Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında müşterilerine kredi kullandırmakta olduğunu, kullandırılan kredi karşılığında müşterilerinden bir kısım kambiyo senetlerini ciro yoluyla devir ve temlik aldığını, söz konusu kambiyo senetlerini son ve yetkili hamil olarak ciro yoluyla devir ve temlik alan müvekkili banka çekleri bankaya ibraz etmek suretiyle tahsil etmekte olduğunu ve tahsil edilen meblağları kredi kullanan firmaların borçlarından mahsul etmekte olduğunu, müvekkili banka takibe konu çekleri ödeme vasıtası olarak ciro yoluyla devir ve teslim almakla TTK 599 madde gereğince iyiniyetli son yetkili hamil olduğunu, çek üzerinde ki imzaların keşideciye ait olup olmayacağının bilmesi, imza incelemesi yapması mümkün olmadığını, ancak Ticaret Kanunu Güven karinesi gereğince çek üzerindeki imzaların keşideciye ait olduğunu ve ticari hayata güvenmek zorunda kaldığını, müvekkilinin firmanın son ve yetkili hamil olarak elinde bulundurduğu çek için aleyhine menfi tespit davası ikame edilmesi yerinde olmadığını, davacı firma dava dilekçesinde müvekkili firmanın kötüniyetli olduğuna dair hiçbir itiraz sebebi ileri sürmediğini, müvekkilinin kötüniyetli olduğunu ortaya koyan hiçbir delil ortaya koymadığını, davacı firmanın takibin durdurulması yönündeki tedbir talebinin de yerinde olmadığını, açıklanan nedenlerle, davanın yetkisizlikle reddine karar verilmesini, müvekkili bankanın iyiniyetli son ve yetkili hamil olmasından dolayı menfi tespit davasında davalı sıfatı söz konusu olamayacağından davanın husumet yönünden reddini, müvekkili tacir sıfatına istinaden davaların ticaret mahkemelerinde incelemesi zorunlu olduğundan davanın işbölümü itirazları yönünden reddini, müvekkil firmanın son ve yetkili hamil sıfatıyla takibe ve davaya konu çeki elinde bulundurması nedeniyle TTK 599 madde gereğince iyiniyetli olduğu aşikar olmakla davacı tarafından müvekkilinin kötüniyeti ispatlanamamış olmakla davanın esas yönünden reddini, davacı firmanın davasının ispatlayamaması halinde haksız itiraz nedeniyle %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile yükümlü kılınmasını, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE ;
... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile "...Yasal süresi içerisinde iş bölümü ilk itirazında bulunulduğu tarafların tacir, konunun ticari olduğu bu tür davaların 6762 sayılı TTK.nun 4 ve 5 maddeleri uyarınca asliye ticaret mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden dava dilekçesinin görev yönünden reddine mahkememizin görevsizliğine dosyanın talep halinde görevli ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine..." karar verildiği,
Kararın Davalı ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edildiği, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 12/02/2009 tarih, 2009/1105 Esas ve 2009/1019 Karar sayılı kararı ile, "...Mahkemece verilen gönderme kararı nihai bir karar olmakla birlikte, diğer nihai kararlardan farklı olarak verildiği anda kesin nitelikte olup, temyizi kabil olmadığından temyiz isteminin reddi gerekmiştir..." yönünde karar verildiği,
Dosyanın, davacı vekilinin talebi ile ... Tevzii Bürosuna gönderildiği ve dosyanın ... Asliye Tİcaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına tevzii edildiği, Mahkemenin 04/12/2009 tarih, ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile "...Dava hukuki nitelikçe İİK'nun 72.maddesi hükme bağlanan bir menfi tespit davasıdır. Anılan maddenin son fıkrasına göre ise,menfi tespit davaları takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde veya davalının ikametgahı mahkemesinde açılabilir.Somut olayda takibin yapıldığı ve davalıların ikametgahının bulunduğu yer itibarı ile ... ve ... Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkili ise de, borçlu birden fazla ise bunlardan birisinin ikametgahında dava açılabilir (HUMK md.9/2) her iki davalı vekili de yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğu konusunda beyanda bulunmuşlar,davacının kendi ikametgahı itibarı ile yetkili yeri belirleyerek dava açtığı, seçimlik hakkın davalılarda olduğu davalıların da bu hakkı ... Mahkemeleri yönünde kullandığı anlaşılmakla mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak..." yönünde karar verildiği ve dosyanın mahkememiz ... Esasına kaydının yapılarakyargılamaya devam olunduğu anlaşıldı.
Çek aslı ve fotokopisi, ...İcra Müd.... E., ....İcra Hukuk Mah.... E., ....Ağır Ceza Mah. ... E., ....Ağır Ceza Mah. ... E. sayılı dosyaları, dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş ve tüm deliller toplanmıştır.
Yargılamanın devamı sırasında, dava konusu alacağın, davalı ...tarafından, ... A.Ş.’ne (Birleşen ... A.Ş.) devir ve temlik edildiği ve temlike ilişkin evrakların dosyaya sunulduğu görüldü.
Dava, davaya konu çek üzerindeki davacı keşidecinin imzasının davacıya ait olmadığı, davaya konu çekin , sahte imza ile düzenlendiği, davalılardan ....Ltd.Şti. tarafından ciro edilerek, davalı temlik alan ...’a (...) (Temlik Eden davalı ....) teslim edildiği, iş bu çekin yetkili hamil olarak icra takibine konu edildiğinden bahisle İİK 72/3.maddesinde düzenlenmiş olan, icra takibinden sonra açılmış bulunan menfi tespit davasıdır.
Dava dosyasına konu çekin incelenmesinde, keşidecisi davacı ..., lehdarı davalı ....Şti., hamili ... A.Ş. olan,08/01/2008 keşide tarihli,... çek nolu, ... Bankası A.Ş. ... Şb.’ne ait, 30.000-TL.bedelli çek olduğu görülmüştür.
Davalı ....Ltd.Şti.'nin dosyanın birleştirilmesini talep ettiği, ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası celp edilip incelendiğinde dosyanın, 21/12/2008 tarihi itibariyle HUMK.409/5. Madde gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiği görüldü.
...İcra Huk. Mah.... E. sayılı dosyası celp edilip incelendiğinde, davacısının ..., davalısının ... A.Ş. olduğu ve ....İcra Müd.... E. sayılı dosyasından takibe dayanak belgedeki imzanın, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda, davacı ...’a ait olmadığının tespit edilerek, imza itirazının kabulüne karar verildiği ve Yargıtay onama ilamı ile kesinleştiği görüldü.
....Ağır Ceza Mah. ... E. sayılı dosyası celp edilip incelendiğinde,katılanların...,..., ....Şti.,T.C...A.Ş.,... A.Ş., ... A.Ş., müştekinin ... A.Ş., sanıkların ... ve ... olduğu, sanıklar hakkında resmi belgede sahtecilik, Bilişim Sistemleri Banka veya Kredi Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık suçlarından kamu davası açıldığı, davaya konu ... nolu karşılıksız kalan çek hakkında 2011/876 numaralı hazırlık soruşturma dosya numarası ile şikayetçi olunduğu, iş bu soruşturma dosyasının ... Numaralı soruşturma dosyası ile birleştirildiği bu dosyanın da aynı mahiyette aynı şüphelilerin şikayet edildiği, ... Numaralı soruşturma ile birleştirildikten sonra ayrılıp bu soruşturma numarasını aldığı , ... Numaralı soruşturma ile açılan kamu davasının .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas numarasını aldığı, yapılan yargılama sonucunda Kapatılan ....Ağır Ceza Mahkemesinin 09/10/2012 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; dosyanın ...Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, mahkemenin ... Esas sayılı dosyasının da yine ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği ve davaya konu çeke ilişkin olarak davacı ...’ın sanık olarak yargılanmasına, .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasından devam edildiği, 04/10/2017 tarihli karar ile “…..sanık ...’ın, babası diğer sanık ...’ın babası olduğunu, suça konu çekleri ihtiva eden çek karnesini ... Bankası A.Ş.’den alarak piyasaya sürdüğünü ve çeklerdeki imzaların kendisine ait olduğunu beyan ettiği,……. her ne kadar sanık ... TCK 204/1, 158/1-f-son maddeleri gereğince iki kez cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de yüklenen suçların sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle müsnet suçlardan CMK 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı beraatine, Sanık ...hakkında açılan kamu davasının tefrik ile ayrı bir esasa dosyanın kaydedilmesine....” karar verildiği ve beraat kararının ... yönünden 23/02/2018 tarihinde İstinaf kararı ile kesinleştiği anlaşılmıştır.
....Ağır Ceza Mah. ... E. sayılı dosyası celp edilip incelendiğinde, katılanların ...,..., ...Ltd.Şti.,... Bankası A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., müştekinin ... A.Ş., sanığın ... olduğu, sanık hakkında resmi belgede sahtecilik, Bilişim Sistemleri Banka veya Kredi Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık suçlarından kamu davası açıldığı,davaya konu ... nolu karşılıksız kalan çek hakkında ... numaralı hazırlık soruşturma dosya numarası ile şikayetçi olunduğu, savcılık ve mahkeme dosyalarının ... E. sayılı dosyası ile birleştiği ve sanık ...’ın çekleri babası ... adına imzaladığı, resmi belgede sahtecilik suçu işlediği ve hapis cezası aldığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve itirazın reddi ile 22/05/2019 tarihinde iş bu kararın kesinleştiği anlaşıldı.
Yargıtay’ın yerleşik uygulaması ve öğretideki genel kabule göre maddi olgunun tespitine dair ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlamaktadır. Maddi olgunun ölçüsü beraat kararında suçun sanık tarafından işlenip işlenmediğinin kesin olarak, delilleriyle tespit edilip edilmediğidir. Somut olayda, ....Ağır Ceza Mah. ... E. sayılı dosyası ile atılı suçu sanık ...’ın tarafından işlendiğinin sabit olmadığı, ....Ağır Ceza Mah. ... E. sayılı dosyası ile atılı suçun sanık ... tarafından işlendiğinin sabit olduğu tespit edilmiştir.
Kaldı ki her ne kadar dar yetkili mahkeme olsa da ...İcra Huk. Mah.... E. sayılı dosyasından alınan grafoloji incelemesine konu bilirkişi raporu ile ...İcra Müd. ... E. sayılı dosyasından takibe konulan, davaya konu çeklerdeki imzanın davacı ...’a ait olmadığının belirlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; İcra dosyası, icra hukuk mahkemesi kararı, ceza dosyaları, dayanılan diğer deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ....Ağır Ceza Mah. 04/10/2017 tarih, ... E. -... K. sayılı dosyasından imzanın davacıya ait olmadığının tespit edildiği ve kararın İstinaf kararı ile kesinleştiği, ....Ağır Ceza Mah. 11/02/2019 tarih ... E. -... K. sayılı dosyası ile davaya konu çeklerdeki imzanın sanık ...’a ait olduğunun anlaşıldığı ve mahkumiyet kararı verildiği anlaşıldığından, davacının davasının kabulü ile; ... Bankası A.Ş. ... Şb.’ne ait, keşidecisi Arel Kalıp-... olan, 08/01/2008 keşide tarihli, 30.000-TL. bedelli çekten dolayı, davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile; .... Bankası A.Ş. ... ... Şb.’ne ait, keşidecisi ...-... olan, 08/01/2008 keşide tarihli, 30.000-TL. bedelli çekten dolayı, davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 2.049,30-TL harçtan, peşin alınan 405-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 1.644,30-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 4.500,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 14-TL başvurma harcı + 405-TL peşin harç + 136-TL tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 555-TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı ... Vekilinin ve davalı ... (...) vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize ya da en yakın Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/09/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır