T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2015/781 Esas
KARAR NO:2020/861
DAVA:Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:31/07/2015
KARAR TARİHİ:15/12/2020
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin satıcı şirket ile davalı alıcı şirket arasında yapılan anlaşma gereğince davaya konu mallar "CIF Teslim” şartlı olarak müvekkili şirket tarafından davalı firmaya satıldığını davacı şirketin, dava konusu malları "CIF teslim" usulüne uygun olarak alıcı firmanın teslimine hazır hale getirtiğini, buna karşılık davalı şirket dava konusu malların gümrükten çıkış işlemlerini bugüne değin haksız olarak yerine getirmediğini, malların, bu süre boyunca gümrük deposunda beklemekte olduğunu ve davalı şirketin , davalı şirketin malların bedellerini ödememesi nedeniyle davacı şirketçe önce ilamsız takip yoluna başvurulduğunu, ancak yapılına bu takibe davalı şirketin itirazı üzerine takibin durduğunu, takibin durup ve daha sonra itirazın iptali davası açıldığını ve malların haksız olarak teslim alınmaması nedeni ile depo kira bedellerinin tahsili amacıyla alacak davası açıldığını, davacı şirketçe açılan alacak davası ve itirazın iptali davasının birleştirildiğini, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı doyası ile görülen ve mahkemece her iki davanın kabulüne karar verildiğini, müvekkili tarafından davalı şirketten 29.089-USD (54.664-TL) alacağın ticari faizi ile birlikte tahsiline, kira bedellerinin ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça, dava konusu mallan CİF teslim prosedürüne uygun olarak müvekkil şirkete teslimine hazır hale getirildiğini, buna rağmen dava konusu malların gümrükten çıkış işlemlerinin bugüne değin yerine getirilmediğini, malların bu süre zarfında gümrük deposunda beklemekte olduğu ve buna binaen depo kira bedelleri ödenmediğinden bahisle alacak davası açılmış olsa da; açılan dava haksız ve mesnetsiz olup reddinin gerektiğini, satıcı Davacı firma düzenlemiş olduğu proforma veya fatura da solüsyon kıymetini açıkça belirtmesi gerekirken belirtmediğini malların fiziki kontrolü sırasında proformada veya fatura da yer almayan 44 galon kimyasal madde, malların yanında tespit edildiğini, davaya konu depodaki mallar ve solüsyonlar, faturalar değiştirilmediği için gümrükten çekilememiştir, davacı tarafın düzenlediği mevcut faturayla anlaşmaya konu malların ithal edilemeyeceğinin kesinlik kazandığını, davacı tarafın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında, Bilirkişi Heyetinin yanlış bağlayıcı tarifeyi baz alarak rapor oluşturduğunu, müvekkilinin, alıcı şirketle davacı satıcı şirket arasındaki alışveriş gereğince davaya konu mallar davacı şirketçe alıcı müvekkil şirkete "CİF TESLİM" olarak satılmış olmasına rağmen anlaşmaya konu mallar davacı şirket tarafından "CİF TESLİM" usulüne uygun olarak müvekkil şirketin teslimine hazır hale getirilmediğini, tüm bu sorunlara rağmen 43.700 USD'lik kısma kadar bütün ödemeler harfiyen vadesinde davacı satıcı firmaya yapıldığını, ama bu işlemle ilgili faturayı Gümrük Baş Müdürlüğünün belirlediği şekilde düzenlemesi halinde ödemeyi yapacağını bildirilmesine rağmen müvekkil şirketin mağduriyetinin devam ettiğini, faturalardan ötürü ve davacı tarafın faturaları değiştirmekten kaçınmasından dolayı ilgili malların çekilememesinden kaynaklanmakta olup müvekkil şirketin de bu durumdan ötürü yaşamış olduğu zararın göz ardı edilmemesi gerekmektiğini, müvekkili şirketin kusuru olmamakla davanın reddine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Kapatılan ... ATM'nin 05/02/2014 tarih ve ... Esas, ... K. Sayılı ilamında "...Görev hususunu düzenleyen temel yasa HMK olup, 4.maddesi kira ilişkisinden doğan her türlü alacak davalar da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıklara konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde görüleceğini açıkça düzenlediği, taraflar arasındaki ihtilafın davacı vekilinin 05/02/2014 tarihli celsedeki imzası ile tasdiklediği beyanında açıkladığı gibi antrepo kira bedeline yönelik olduğu, davacı talebinin antrepo depo kira bedellerinin 23.08.2011 tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte 29.089 USD (karşılığı 54.664-TL) davalı şirketten tahsiline yönelik alacak davası olduğu anlaşılmakla, bu konudaki ihtilafı çözmeye yönelik olarak HMK.4 maddesinin kira sözleşmesinden doğan ihtilaflarda Sulh Hukuk Mahkemelerini görevli kıldığı değerlendirilmekle, görev hususuna kamu düzenine ilişkin olup resen gözetileceği de dikkate alınarak HMK 1, 4 ve 20.maddeleri gereğince dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesine dair mahkememize yasal ve vicdani kanaat gelmekle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur..." karar verildiği,
.... Sulh Hukuk Mahkemesinin 22/05/2014 tarih ve ... Esas,... K. Sayılı ilamında "...taraflar arasındaki anlaşmazlık konusunun aralarındaki bir kira sözleşmesinden kaynaklanmayıp CİF teslim şartlı olarak davalı firmaya satılan mallara ilişkin olarak davacı tarafından malların bırakıldığı antreponun kira parasının davacıdan talep edilmesinden ibaret olduğu CİF teslim şartlı sözleşmelerde kanuna göre satıcının malları belirtilen tarihte ya da öngörülen süre içerisinde yükleme limanındaki geminin bordasına teslim etmek yükümlülüğünün bulunduğu, CİF tesliminin ayrıca bir entrepo kirasını gerektirmediği, ancak taraflar arasındaki uyuşmazlıkta sözleşmenin yorumuna göre bu masrafın da alınıp alınmayacağının ayrı bir hukuki tartışmaya ilişkin olduğ,u Mahkememizin görevi yönünden ise Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevlerinin kanunda istisna hükümleri ile düzenlendiği, yorum ile genişletme imkanının bulunmadığı, taraflar arasında kira sözleşmesinin bulunduğu davalara bakmakla görevli Sulh Hukuk Mahkemelerinin taraflar arasında bir kira sözleşmesinin bulunmadığı veya sözleşme yapılmasına ilişkin sözleşme ile veya kanun gereği cevaz verilmeyen davalara bakma görevinin bulunmadığı, tarafların tacir olması ve yapılan işinde ticari nitelikte bulunması karşısında taraflar arasında kira sözleşmesi de bulunmayan ve davacının yaptığı masrafların talebinden ibaret dava uyuşmazlığı çözmekle görevli ve yetkili olan Mahkemenin ... Asliye Ticaret mahkemeleri olduğu anlaşılmakla, dava dilekçesinin görev yönünden reddine, Mahkememizin görevsizliğine ancak dava önce .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve 2014/34 Karar sayılı ilamı ile bu konuda görevsizlik kararı vermesi sureti ile her iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı meydana gelmiş olduğu anlaşılmakla dosyanın Yargıtay ilgili dairesine gönderilmesine karar verilmiş olmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." karar verildiği,
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 05/06/2015 tarih, 2015/4126 Esas - 2015/5342 Karar sayılı ilamında "...somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun, kira sözleşmesinden kaynaklanmayıp CİF teslim şartlı olarak davalı firmaya satılan mallara ilişkin olarak davacı tarafından malların bırakıldığı antreponun kira parasının davacıdan talep edilmesinden ibaret olduğu gibi, taraflar arasında da bir kira ilişkisi bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda kira ilişkisinden kaynaklanmayan uyuşmazlığı, asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir..." şeklinde karar verildiği,
Dosyanın mahkememize gelerek, 2015/781 Esasına kaydının yapılarak yargılamaya devam olunduğu anlaşıldı.
....Asliye Ticaret Mah.... E.-... K. sayılı dosyası, gümrük belgeleri, Serbest Bölge İşlem Formları,faturalar, ödeme dekontları ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.
Yargılamanın devamı sırasında, dava konusu alacağın, davalı ...dan, ... A.Ş. tarafından temlik alındığına dair temlik sözleşmesi, ekleri ve vekaletname sunulduğu, ... A.Ş.'nin de tüm aktif ve pasifleri ile devir alınmak sureti ile ... A.Ş. ile birleştiği görüldü.
Dava, davacı (satıcı şirket) ile davalı (alıcı şirket) arasında yapılan anlaşma gereğince, "CIF Teslim” şartlı olarak, davacı tarafından, davalı firmaya satılan "CIF teslim" usulüne uygun olarak davalının (alıcı firmanın) teslimine hazır hale getirilen malların, davalı şirketin gümrükten çıkış işlemlerini haksız olarak yerine getirmediği iddiası ile gümrük deposunda beklediği, davalı şirket tarafından ödenmesi gereken ve ödenmeyen, davacı şirket tarafından ödenen depo kira bedellerinin, davalıdan tahsili talepli alacak davasıdır.
Dava konusu belgelerin incelenmesi hususları hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş, Bilirkişiler ..., ... Makine Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. ..., Gümrük ve Dış Ticaret Uzmanı ... Milli ve Yeminli Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 29/12/2017 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; "...davacının davalıdan "alacağının" olduğu, davacının betimlediğimiz alacaklarının yasal faizleriyle birlikte tahsilinin mümkün olduğu, davalının da davacı tarafa bir borcunun olduğu kanaatindeyiz. Ayrıca antrepocunun da bakiye alacağının tarafına ödenmesinin elzem olduğunu..." sonuç ve mütalaa ettikleri görüldü
Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunulmuş, davacı vekilinin itirazını değerlendirir ek rapor alınmasına karar verilmiş bilirkişi ... Makine Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. ..., Gümrük ve Dış Ticaret Uzmanı ... Milli ve Yeminli Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 24/01/2018 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; "...düzenlendiği tarihteki kurlara göre; dava dilekçesi ekinde 22 adet faturanın toplam tutarının 29.089-USD karşılığı 52.631,66-TL olduğu, açılan davada ise; 19/06/2013 tarihinde geçerli olan 1,8792-TL M.B. Döviz Satış Kuruna göre 54.664-TL talep edildiği, dosyada; faturaların dava konusu antrepoda bulunan mallar ile ilişkin olduğunu gösterir herhangi bir belgenin bulunmadığı, faturaların dava konusu antrepoda bulunan mallar ile ilişkin olduğunun kabulü halinde; davacı şirketin dava tarihi itibariyle 29.089-USD karşılığı 54.664-TL alacaklı olduğu, alacağın ödeme yapıldığı tarihten itibaren ticari faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, ancak fatura bedellerinin ödendiğini gösterir herhangi bir belge ibraz edilmediğinden, faiz hesabının yapılamadığı, inceleme sırasında davalı vekilince sunulan banka dekontuna göre; dava tarihinden sonra 05/12/2014 tarihinde davalı şirketçe ... A.Ş. Hesabına 39.788-USD'nin gönderildiği, ... A.Ş. Tarafından davacı şirkete hitaben düzenlenmiş olan 19/11/2014 tarihi yazı içeriğinin; "Şirketinize ait 54 kap, 2 adet 42.000-kg Absorption Soğutma Grubu ve Aksesuarları adlı malınıza ait 30/11/2014 tarihi itibarile 39.438-USD kira borcu bulunmaktadır." şeklinde olduğu, yazı içeriği ve banka dekontu dikkate alınarak: davalı şirketin dava tarihinden sonra 30/11/2014 tarihi itibarıyla kira bedellerine ödediği..." sonuç ve mütalaa ettikleri görüldü.
Bilirkişiler ... Makine Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. ..., Gümrük ve Dış Ticaret Uzmanı ... Milli ve Yeminli Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 16/05/2019 tarihli bilirkişi heyeti 2.ek raporunda; "...dava konusu 54 kap eşyanın ... Deri ve Endüstri Serbest Bölge Müdürlüğünde hizmet vermekte olan ... ... A.Ş.'ne ait antrepoya 16.078.2008 tarih ..., 16/07/2008 ... ile 13/10/2008 tarih ... numaralı Serbest Bölge İşlem Formaları Muhteviyatı 54 kap eşya olduğu, buna ilişkin belgelerin huzurdaki dava dosyası eki ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından mübrez olduğu, davaya konu davacı tarafından dosyaya sunulan 22 adet ... ... A.Ş. Tarafından düzenlendiği anlaşılan fotokopileri incelenen faturaların dava konusu edilen eşyaya ilişkin olduğuna dair bir ibarenin bulunmadığı, ayrıca dava konusu faturaların davacı yanca ödendiğine ilişkin davacı vekili tarafından dosyaya sunulduğu belirtilen ödeme dekontlarının dosyada mübrez olmadığı, takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, davaya konu edilen 22 adet faturanın hangi Serbest Bölge İşlem Formları muhteviyatı eşyalar için olduğunun dava dışı ... ... A.Ş. Unvanlı firmadan sordurulması durumunda bahse konu faturaların dava konusu ile ilgili olup olmadığının anlaşılabileceği, ayrıca Sayın davacı vekilince kök rapora beyan ve itirazlarını sunmuş olduğu bila tarihli dilekçenin 2. Sahifesinde belirtmiş olduğu dekontlarında dosyada mübrez olmadığı, bu dekontların sunulması durumunda gerekli tespit ve değerlendirmelerin yapılabileceği..." sonuç ve mütalaa ettikleri görüldü.
Bilirkişiler ... Makine Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. ..., Gümrük ve Dış Ticaret Uzmanı ... Milli ve Yeminli Mali Müşavir... tarafından hazırlanan 25/02/2020 tarihli bilirkişi heyeti 2.ek raporunda; "...açılan davada; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına konu edilen antrepo ücretinin23/08/2011 ıslah tarihinden 20/06/2013 işbu dava tarihine kadar olan döneme ait kısmı nedeniyle 29.089-USD'nin (54.664-TL) ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilinin talep edildiği, dava konusu 22 adet faturanın ıslah tarihinden sonra, işbu dava tarihinden önce düzenlenmiş olduğu, düzenlendiği tarihteki kurlara göre; faturaların toplam tutarının 29.089-USD karşılığı 52.631,66-TL olduğu, açılan davada ise; 19/06/2013 tarihinde geçerli olan 1,8792-TL M. B. Döviz satış kuruna göre harca esas değerin (29.089 X 1,8792) 54.664-TL olarak gösterildiği, 16/05/2019 tarihli ek rapordan sonra sunulan; dava dışı ...A.Ş. Yazısı içeriği ve ek belgelerden: faturaların dava konusu antrepoda bulunan mallara ilişkin olduğu, fatura bedellerinin davacı şirketçe ödenmiş olduğu, dolayısıyla davacı şirketin dava tarihi itibariyle 29.089-USD karşılığı 54.664-TL alacaklı olduğu, ödemeye dayanak olarak sunulan dekontların toplam tutarının 42.450-USD olduğu, ancak hangi tarihli ödemenin ve ne kadarlık kısmının hangi tarihli dava konusu fatura bedelini kapsadığı hususunu açıklığa kavuşturacak bilgi bulunmadığından, davacı talebine göre faiz hesabının yapılamadığı..." sonuç ve mütalaa ettikleri görüldü.
....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin, 09/10/2012 tarih, ... E.-... K. sayılı dosyası celp edilip incelenmiş, asıl dosya ve bu dosya ile birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyasının, davacısının ....Şti. ..., davalısının ... olduğu, asıl dosyanın konusunun, “CIF teslim koşulu ile getirilen malların bedellerinin, davalı yanca ödenmemesi nedeniyle başlatılan takipte davalının itirazın iptali” ve birleşen dosyanın konusunun “davalı şirketin CİF teslim kaydı ile getirilen malların gümrükten alınmaması nedeniyle davacı yanca ödenen kira bedellerinin tahsiline ilişkin alacak” davası olduğu, asıl davanın kısmen kabul-kısmen reddi ile birleşen davanın kabulüne karar verildiği ve dosyanın Yargıtay 19.HD. ilamı ile onanarak,12/12/2013 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde tüm dosya kapsamına göre alınan kök ve ek bilirkişi raporları hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de, davacı firma tarafından, CIF teslim koşulu ile davalı firmaya satılan ve teslime hazır hale getirilen malların, 13/10/2008 tarih ve ... bölge numaralı serbest giriş formu ile stoklama alanına konulmak üzere 20/08/2008 tarihli fatura numarası,... muhteviyatı ile ....Serbest Bölge Müdürlüğünde hizmet vermekte olan, dava dışı ... …A.Ş. ‘na ait antrepoya konulduğu, davalıya satışı yapılan iş bu malların, antrepo kira bedeli olarak, dava dışı ... …A.Ş. tarafından davacıya, davaya konu 22 adet faturanın kesildiği ve bu faturaların dava konusu antrepoda bulunan davalıya ait mallara ilişkin olduğu, kira bedellerine konu faturaların davacı yanca, dosyada mevcut ödeme dekontları ile ödendiği, davacı tarafından ödenen kira bedellerinin taraflar arasındaki sözleşme ve teslim şartları ve ilgili mevzuat hükümleri gereği davalıya ait olduğu, davalının ileri sürdüğü iddialara itibar edilmediğinden, davacının davalıdan fatura bedelleri karşığı olan, 54.664-TL. alacaklı olduğu ancak, tarafların tacir olduğu, davalının dava tarihinden önce usulüne uygun şekilde davalının temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi kanaati oluştuğundan, davacının davasının kabulü ile, 54.664-TL.nin, 20/06/2013 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının kabulü ile, 54.664-TL.nin, 20/06/2013 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 3.734,09-TL harçtan, peşin alınan 933,55-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 2.800,54-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 7.906,32-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 24,30-TL başvurma harcı + 933,55-TL peşin harç + 377,90-TL tebligat-müzekkere + 2.800-TL bilirkişi giderleri olmak üzere toplam 4.135,75-TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize verilecek ya da başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/12/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır