T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO: 2015/869 Esas
KARAR NO: 2018/672
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 03/09/2015
BİRLEŞEN İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2015/265 ESAS 2015/355 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 10/09/2015
KARAR TARİHİ: 02/10/2018
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesi ile, ...A.Ş.
... markası kimliği altında faaliyet gösteren akaryakıt dağıtım şirketi olduğunu,Davalı ....Ltd. ile davacı arasında 14.04.2014 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalandığını,imzalanan sözleşmeler ile davalı şirketin davacının 10.08.2015 tarihine kadar bayisi olması sağlandığını ve davalıya bayilik hakkı tanındığını, bayi ile 14.04.2014 tarihli ariyet sözleşmesi imzalandığını ve sözleşmenin ekinde belirlenen emtialarında bayilik ilişkisinin sürdürülmesi için davalı bayiye ariyet olarak teslim edildiğini, Davalı şirket ile imzalanan 14.04.2014 tarihli satış taahhütnamesinde davalı şirket her sözleşme yılında asgari 700 m3 ürün satmayı, taahhüde aykırı davranılması halinde eksik kalan her m3 için 60 USD ceza-i şart ödemeyi kabul ettiğini, Davalı ise sözleşmenin kurulması anından sözleşmenin sona ereceği süreye değin 600 m3 ürün satışı gerçekleştirmiş olduğunu, taahhüt edildiği halde satılamayan ürün miktarının 323 m3 olduğunu, Davalıya gönderilen İstanbul ...Noterliğinin 24.03.2015 tarih ve ...yevmiye nolu ihtarnamesinde, bayilik sözleşmeleri ve satış taahhütnamelerine aykırı davranıldığı, bu aykırılığın giderilmesi aksi durumda ceza-i şart uygulanacağının bildirildğini, Davalının ihtarnameye cevap vermediğini, sözleşmenin devamı müddetince de taahhütlerine uymadığını, davalının davacıya gönderdiği Fethiye 7.Noterliğinin 31.0.2015 tarih ve 5885 yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin süresi sonunda yenilenmeyeceğini bildirdiğini, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin sözleşmenin sona erdiği tarihi itibari ile, 10.08.2015 tarihinde son bulduğunu, davalının taahhüdüne aykırı davranış nedeni ile 19.800 USD ceza bedelinin davalılardan dava tarihinden işleyecek akdi faizi tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili verdiği cevap dilekçesi ile; yetki itirazında bulunduklarını, davanın görüleceği Mahkemenin ticaret mahkemesi sıfatı ile Fethiye Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davalının sözleşmeye aykırı davranışı olmadığını, sözleşme ile ilgili tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, koşulları bulunmayan davanın reddi gerektiğini, 14.04.2014 tarihli satış taahhütnamesi ile cezai şart ve oranı geçersiz olduğunu, Sözleşme fesihle değil süre bitiminde kendiliğinden sona erdiğini, sözleşme süresinde toplam 700 m3 satış yapılmasının taraflar arasında kararlaştırılmış bayilerle matbu olarak imzalatılan protokole parantez içinde koyu olarak intifa süresince denilmek sureti ile tüm sözleşme süresince 700 m3 satış yapılması gerektiği, herhangi bir müeyyide belirtmeden kararlaştırılmış olduğunu, Karşı taraf buna rağmen yıllık 700 m3 imiş gibi talepte bulunduğunu, müvekkkili ... yönünden cezai şart talep edilmesinin mümkün
olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizin bu dosyası ile birleşen İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında; davacılar vekili tarafından verilen dava dilekçesi ile; müvekkillerinin birleşen davanın davalısı şirkete Şekerbank'a ait 22.05.2014 tanzim tarihli ve
200.000 TL bedelli teminat mektubu verdiğini, 10.08.2015 tarihi itibariyle intifa hakkının süresinin ve bayilik sözleşmesinin sona erdiğini, davalı şirket tarafından müvekkiline gönderilen cari hesapta akaryakıt alımından ve sözleşmeden kaynaklanan müvekkilinin borcunun bulunmadığının bildirildiğini, teminat mektubunun iadesi için davalı tarafa ihtarname gönderildiğini ancak teminat mektubunun iade edilmediğini, müvekkili şirketin hiç bir borcunun bulunmadığının belirterek teminatın paraya çevrilmesi koşullarının oluşmadığının ve müvekkili şirketin karşı tarafa hiç bir borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl dava cezai şart alacağı davası, birleşen dava ise menfi tespit davasıdır.
Tarafların tüm delilleri toplanmış, bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor alınmıştır. Bilirkişiler sundukları rapor ve ek raporda; Davalı ile davacı arasında 14.04.2014 tarihli Bayilik Sözleşmesi imzalandığını ve sözleşmenin 10.08.2015 tarihinde sona erdiğini, 14.04.2014 tarihli satış taahhütnamesinde davalı şirket her sözleşme yılında asgari 700 m3 ürün satmayı taahhüt ettiğini, taahhüde aykırı davranılması halinde eksik kalan her m3 için 60 USD ceza-ı şart ödemeyi kabul ettiğini, davalının bu sürede 600 m3 ürün satışı yaptığı satılamayan ürün miktarının 323 m3 olduğunu, Davalıya gönderilen İstanbul 8.Noterliğinin 24.03.2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde, bayilik sözleşmeleri ve satış taahhütnamelerine aykırı davranıldığının ihtar edildiğini, Davalının göndermiş olduğu Fethiye ...Noterliğinin 31.07.2015 tarih ve ...yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin süresi sonunda yenilenmeyeceğinin bildirildiğini, Sözleşmenin 10.08.2015 tarihinde sona erdiğini, Davalının davacıya alım taahhüdüne aykırı davranılması nedeni ile eksik kalan her m3 için 60 USD ceza-i şart ödemeyi kabul ettiğini ve Davalının sözleşme süresince satamadığı 330 m3 karşılığı ceza şartı olarak toplam 19.800 USD cezai şartı davacı tarafa ödemek durumunda olduğunu belirtmişlerdir.
Mahkememizce toplanan tüm deliller değerlendirildiğinde; Davacı şirket ile davalı şirket arasında 14.04.2014 tarihli bayilik sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 10.08.2015 tarihinde sona erdiği, 14.04.2014 tarihli satış taahhütnamesinde davalı şirketin her sözleşme yılında asgari 700 m3 ürün satmayı taahhüt ettiği, aksi halde eksik kalan her m3 için 60 USD cezai şart ödemeyi kabul ettiği, satış taahhütnamesinde davalı şirketin kaşe ve imzasının bulunduğu, davalı ...'un şahıs olarak isim ve imzasının bulunmadığı, bu nedenle davalı ...'un şahsi olarak cezai şarttan sorumluluğu bulunmadığı anlaşıldığından bu davalı hakkındaki davanın reddine, davalı şirket açısından sözleşme süresi boyunca 330 m3 eksik ürün sattığı anlaşıldığından her m3 60 USD den toplam 19.800 USD cezai şart tazminatı ödemek zorunda olduğu anlaşıldığından davalı şirket hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiştir.
Birleşen davada davacı şirket ile davacı ... teminatın paraya çevrilmesinin koşullarının oluşmadığının ve davacı şirketin karşı tarafa hiç bir borcu olmadığının tespitini talep ettiği, asıl davada yapılan yargılama sonucunda asıl davanın davacısı ... A.Ş'nin sözleşme ve satış taahhütnamesi çerçevesinde davalı şirketten 19.800 USD cezai şart alacağı bulunduğu anlaşıldığından davalı şirketin teminatın parayı çevrilmesi koşullarının oluşmadığının ve karşı tarafa borçlu olmadığının tespiti talebi yerinde görülmediğinden birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davada;
a) Davalı ... aleyhine açılan davanın reddine,
b)Davalı ...Şti. hakkında açılan davanın kabulü ile, 19.800 USD nin merkez bankası avans faiz oranına 20 puan eklenmesi
suretiyle tespit edilecek faizi ile birlikte Davalı ....Şti.den tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Birleşen davanın reddine,
3-a) Asıl davada alınması gereken 4.011,36 TL harçtan Peşin alınan 994,12 TL harcın mahsubu ile 3.017,23 TL harcın davalı ...Ltd. şirketinden tahsiline,
3-b) Birleşen davada alınması gereken 35.90 TL harcın peşin alınan 3.415,50 TL den mahsubu ile geriye kalan 3.379,60 TL'nin istek halinde birleşen davanın davacılarına iadesine,
4-a) Asıl davada 6.809,51 TL vekalet ücretinin davalı...Ltd. Şirketinden tahsili ile davacı şirkete verilmesine, davalı ... için 6.809,51 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
4-b) Birleşen davada 17.950 TL vekalet ücretinin birleşen davanın davacılarından alınarak birleşen davanın davalısı ...A.Ş'ye verilmesine,
5-Asıl davada davacı tarafından yapılan toplam 1.705 TL yargılama giderinin davalı ....Ltd. şirketinden alınarak davacı ...ye verilmesine,
6-Birleşen davada birleşen davacıların yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerlerine bırakılmasına,
7-Birleşen davada birleşen davanın davalısı...A.Ş tarafından yapılan 44 TL yargılama giderlerinin birleşen davanın davacılarından alınarak birleşen davanın davalısı ...A.Ş'ye verilmesine,
Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır