T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/171 Esas
KARAR NO: 2018/940
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/02/2016
KARAR TARİHİ: 19/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılamasının
sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 18/02/2016 havale tarihli dilekçesinde özetle;
... şubesine ait 31/12/2015 tarih, ... hesap ve ...seri numaralı 30.000 TL bedelli çekin ...Şti. İle olan ticari ilişki neticesinde müvekkil ...Şti. lehine keşide edilerek teslim edildiğini, ancak hırsızlık neticesinde müvekkil firmanın elinden çıktığını, müvekkil firmanın sahte ciro kaşesi ve sahte imzasıyla tedavüle verildiğini ve daha sonra davalı tarafından çekin hamili olduğunun ileri sürüldüğünü, kaşe üzerindeki imzanın da imza sirkülerinden anlaşılacağı üzere müvekkili şirkete ait olmayıp sahte olduğunu, bu sebeple hırsızlık fiili neticesinde davalı şirket hakkında Cumhuriyet Başsavcılığında .. soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlattığını ve dosyanın derdest olduğunu, söz konusu çekin iptali için İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. sayılı dosyası ile açılan dava açıldığını bunun neticesinde söz konusu çek için ödeme yasağının alındığını, çekin arka kısmına "İstanbul... Asliye Tic. Mahkemesinin 26/10/2015 tarih ve ... E. sayılı kararı gereğince ihtiyati tedbir-ödemeden men konulduğundan ödeme yapılmadığını..." şerhinin konulduğunu ve ilgili çekin banka şubesine ulaştırıldığını, davalı tarafından söz konusu çekin takibe konulduğunu ve İzmir ...İcra Müdürlüğü... E. sayılı dosyasından tebliğ edilen “kambiyo senetlerine dair ödeme emrine” süresinde yapılan itiraz neticesinde İzmir ...İcra Mahkemesi ... E sayılı dosyası üzerinden açılan dava ile çeke dair icra takibininin durduğunu ve söz konusu çekin istirdatına müvekkil şirkete iadesini, vekillik ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili 15/03/2016 havale tarihli dilekçesinde özetle;
Davacının İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün...E.sayılı takip dosyası ile ... Bankası ...Şubesine ait 31/12/2015 keşide tarih ve 30.000,00 TL bedelli çek için bankalarının alacağının tahsiliyle dava açtığını ve çekin kambiyo vasfına sahip olması için gerekli olan keşideci imzası, keşide yeri, keşide tarihi, meblağı ve lehtarının açıkca üzerinde göründüğünü, çekin üzerinde imzaların birbirinden soyut olduğunu, çek üzerindeki imzaların sahte olup olmadıklarının ya da rızaları dışında elinden çıktığı hususunun ise iyiniyetli 3.kişilerce bilinmesinin olağın olmadığını, bununla birlikte eğer çek kambiyo vasfını taşımasaydı taraflarınca kambiyo senetlerine mahsus ödeme emrinin tebliğinin talep edilmeyeceğini, emsal kararlara göre "..çekin üzerindeki ciro silsilesinin tam olduğunu, davalının yetkili hamil olduğu"nun anlaşıldığını, Yargıtay ...HD'nin 29/11/2011 tarih ve ... E. 2011/16057 K. sayılı kararında ise "..Zayi olan istirdadı talebi ile açılan davada ispat yükü davacıda.." olduğunun ve Yargıtay ...HD'nin 07/04/2014 tarih ve... E.... K.sayılı kararında "..anılan yasa maddesinde "Çekin herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790.ıncı maddeye göre ispat etsin, çekin eline geçmiş olduğu yeni hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğı takdirde o çekin geri vermekle yükümlü olduğu" şekinde belirtildiğini, Kambiyo Hukuku'nda ise "Kıymetli evrakın Mücerretlik İlkesi"nin kabul edildiğini, davaya konu olan çekin hırsızlık sonucu ile ellerinden çıkmış olduğu iddiasının işbu davada ispat kabiliyetinin bulunmadığını, ayrıca çekin kaybolmadığını, tüm yasal unsurlarının bulunduğundan yetkili hamil sıfatı ile icra takibine konu edildiğini, davacının aksine bu iddiasını ispatlayacak herhangi bir delilin taraflarınca sunulmadığını, davada ispat yükünün davacı tarafında olduğunu, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğünün olmadığını, TTK'nın ilgili hükmünde ise "..çeki elinde bulunduran yetkili hamilin çeki elinde bulundurma nedenini kanıtlama.." yükümlüğünün bulunmadığını, bu itibarla davanın hukuka aykırı olduğunu, yukarıdaki gerekçeklerle bankalarının mağduriyetinin önlemesi amacıyla tedbir talebi ile davanın reddine karar verilmesi, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep ettikleri görüldü.
DELİLLER
İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas-... Karar sayılı ilamı celp edilmiştir.
Bilirkişi S.M Mali Müşavir... 29/05/2018 tarihli raporlarında özetle; Dava konusu söz konusu çeki elinde bulunduran davalı bankanın davacının elinden rızası olmadan hırsızlık fiili neticesinde çekin çalınmış olamayacağını, kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun söylenemeyeceğini, bu neticiyle davacının ise bu durumu açıkca ortaya koymadığını belirtmişlerdir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
Dava, 6012 sayılı TTK'nın 792 maddesine dayalı istirdat davasıdır.
Davaya konu... Bank A.Ş ... Şubesinin 31/12/2015 keşide tarihli,... numaralı, keşidecisi ...Şti. olan 30.000,00 TL bedelli çekin davacıdan rızası hilafına elden çıktığı ve sahte imza ile piyasaya sürüldüğü bu hususta taraflar arasında bir ihtilafın bulunmadığı sabittir. Bu nedenle söz konusu çek üzerindeki ciro silsilesi kopuktur.
Taraflar arasında uyuşmazlık dava konusunu temlik eden ...bank'ın çeki kabul etmesinde ağır kusurunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmış olup, bu konuda yapılan değerlendirme neticesinde 16/10/2015 tarihinde çalınan çek ile ilgili İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesince verilen ödemeden men yasağının 16/11/2015 tarihinde ilgili bankaya bildirildiği, ...bank'ın ise söz konusu çeki altıncı ciranta olan dava dışı şirketten borca karşılık temlik aldığı ancak ödeme yasağı bulunan çeki iktisap ederken gerekli araştırmayı yapmadığından ağır kusurlu olduğu kanaatine varılmakla dava konusu çekin istirdatına dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davaya konu... Bank A.Ş ...Şubesinin 31/12/2015 keşide tarihli, ... numaralı, keşidecisi...Şti. Olan 30.000,00 TL bedelli çekin davalıdan alınarak davacıya İADESİNE,
2-Davalı temlik alan şirket harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafından yatırılan 29,20 TL başvuru ve 29,20 TL peşin harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı taraf lehine AAÜT gereğince taktir olunan 3.600,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.200 TL bilirkişi ücreti + 148,65 TL tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 1.348,65 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize ya da en yakın Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
¸Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.