T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/251 Esas
KARAR NO:2022/49
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:14/03/2016
KARAR TARİHİ:02/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili mahkememize verdiği 14/03/2016 havale tarihli dilekçesinde özetle; Dava dışı .... isimli firma ile davalı ... şirketi arasında akdedilmiş sigorta poliçesi bulunduğunu, ilgili poliçede dava dışı ... şirketinin ticari alacaklarının davalı tarafça sigortalandığını, Davalı ile ... arasında akdedilen ... GIC nolu poliçeden kaynaklı alacakların 08.09.2014 ve 10.02.2015 tarihinde imzalanan temlik sözleşmesi ile müvekkili bankaya temlik edildiğini, temlik sözleşmelerinin müvekkili banka, davalı ... şirketi ve dava dışı ... arasında imzalandığını, müvekkili banka tarafından ... aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2015/26496 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, dosyanın kesinleştiğini ve halen derdest olduğunu, müvekkili bankanın sahip olduğu temlik hakkına istinaden hem ... hem de davalı ... şirketi ile iletişime geçtiğini, davalı ... şirketinin temlik sözleşmesine istinaden müvekkili bankaya 02.10.2015 tarihinde 24.638,10.- USD, 23.10.2015 tarihinde ise 255.027,79.- USD tutarında ödeme yaptığını, bu ödemeler ile ilgili faiz alacaklarının saklı olduğunu, müvekkili bankanın ...'in hangi alacakları için davalıya ihbarda bulunduğunu, hangi ihbarın ne gerekçe ile reddedildiğini ve ne kadar ödendiğinin bilgisine ulaşılamadığını, ... tarafından müvekkili bankaya davalı ... şirketinden tazminat alacakları olduğunun beyan edildiğini, ancak buna ilişkin herhangi bir belge ve bilgi vermediğini, bu nedenle öncelikle davalı ... şirketinin defter ve kayıtları ile dava dışı ...'e ait defter kayıtlarının incelenmesinin gerektiğini, diğer taraftan davalı ... şirketinin ...'e iş bu poliçeden kaynaklı ödeme yapıp yapmadığı, ödeme yapılmış ise bu ödemelerin hangi faturalara ilişkin olduğunu ve faturaların vadelerinin ne olduğunun tespitinin gerekeceğini, davalı ... şirketinin veya dava dışı ...'in müvekkili bankaya herhangi bir belge ve bilgi vermediğini, bu nedenle ne kadar alacağı olduğunu bilmediklerini, bu nedenle HMK 107. Maddesi gereğince belirsiz alacak davacı olarak kabulünü talep ettiklerini, belirterek, öncelikle davanın HMK 107. Maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak kabulüne, ... GIC nolu temlik edilen poliçeye uygun olarak davalı tarafça müvekkili bankaya ödenmesi gerekli tüm bedellerin tespitine, tespit edilen alacağın ödenmesi gerekli tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, daha önceden müvekkili bankaya ödenmiş olan 279.665,89.-USD bedelle ilgili olarak geç ödemeden kaynaklı yasal faiz alacağının tahsiline, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili mahkememize verdiği 13/05/2016 havale tarihli dilekçesinde özetle; 5718 sayılı ve 12.12.2007 tarihli Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında kanunun 48. Maddesinde “Türk mahkemelerinde dava açan, davaya katılan ya da icra takibinde bulunan yabancı gerçek veya tüzel kişilerin teminat gösterme zorunluluğu” bulunduğu hususunu düzenlediğini, davacı tarafin dava dilekçesinde belirttiği Amsterdam-Hollanda adresinde mukim yabancı bir tüzel kişilik olması ve Turkiye'de mukim bir şirket olmaması sebebiyle teminat gösterme zorunluluğu bulunduğunu, davanın esasına girilmeden önce sayın mahkeme tarafından belirlenecek yabancılık teminatının davacı tarafından yatırılması aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, davalı ... şirketinin sigortalısı konumunda olmadığını, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin sigorta poliçesinin davalı ile dava dışı .... arasında imzalandığını, davacının davalı şirketin ve dava dışı ...'in taraf olduğu üçlü bir “Sigorta Tazminatı Alacağının Temliki Sözleşmesi” imzalanmış olmasının davacıya iş bu dayavı açma ve taraf olma yetkisi vermediğini, davacının yalnızca poliçe gereği ödenecek sigorta tazminatlarının temlik alacaklısı olduğunu, bu davayı açma hak ve yetkisine sahip olmadığını, davacının davasını dava dışı ve kendisi ile alacak-borç ilişkisi içinde bulunan ...'e yöneltmesi gerektiğini veya iş bu davayı ancak sigortalı sıfatına sahip ...'in açabileceğini, davacının dava dilekçesinde dava dışı ... aleyhine ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası alacağın tahsiline yönelik icra takibi başlattığını beyan ettiğini, davacı huzurdaki davayı dava dışı ...'den olan alacaklarının temlik alacaklısı olduğu gerekçesiyle kendisine ödenmesini talep ettiğini, davacı alacaklı olduğu tutarı en doğru ve net şekilde bizzat kendisi tayin edebileceğini, kaldı ki belirsiz alacak davası açmak için alacağın belirsiz olması durumu somut olay açısından söz konusu olmadığını, alacak iddiasında bulunan davacı açısından alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olduğunu, davacı açmış olduğu belirsiz alacak davasını hukuki bir zemine oturtabilmek için tüm girişimlerine rağmen dava dışı ...'den gereksede davalı müvekkili şirketten alacağın miktarı konusunda bir bilgi ve belge alamadığını iddia ettiğini, davacı temlik alacaklısı olduğu ...'in müvekkili şirkete iletmiş olduğu müdahale talepleri ve bu müdahale ve sigorta tazminatı red gerekçeleri konusunda müvekkili şirketten bilgi ve belge talep edilseydi bu talebi müvekkili şirket tarafından memnuniyetle karşılanacağını, kaldı ki hukuki herhangi bir zorunluluk bulunmamasına rağmen davacıya gerekli bilgilendirmelerin de yapıldığını, bu sebeple davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuken mümkün olmadığını, sayın mahkeme tarafından gereğinin yapılmasını talep ettiklerini, 01.01.2014-01.01.2015 ve 01.01.2015-01.01.2016 dönemi için taraflarca imzalanan kredi sigortası sözleşmesi uyarınca müvekkili sigorta şirketi olarak dava dışı ...'in yaptığı ticari satışlardan kaynaklı alacaklarının ödenmemesi durumunda poliçe şartları doğrultusunda tazmin etmeyi üstlendiğini, davacı dava dışı ... ve davalı ... şirketi arasında 08.09.2014 ve 10.02.2015 tarihli 2 ayrı “Sigorta Tazminatı Alacağının Temliki Sözleşmesi” imzalandığını, dava dışı sigortalı ... şirketinin davacı ile arasında mevcut 25.08.2014 tarihli kredi sözleşmesinin teminatını teşkil etmek üzere ... GIC nolu poliçeden kaynaklı sigorta tazminatı haklarını davacıya temlik ettiğini ve bu konuda temlik sözleşmesi imzalandığını, davacının temlik alacaklısı olduğunu ve dava dışı ... ile müvekkili şirket arasında düzenlenmiş ...GIC nolu poliçeye ilişkin olarak dava dışı ... tarafından müvekkili şirkete müdahale ve sigorta tazminatı ödeme taleplerinin aşağıya çıkarıldığını, ... ....-29.01.2015- Temlik alacaklısı sıfatıyla davacıya 24.638,10.-USD ödendiğini, ... San. Ve Dış Tic. A.Ş.-11.03.2015 Temlik alacaklısı sıfatıyla davacıya255.027,79.-USD ödendiğini, ... Plastik İmalat İhr. Paz. San. Tic, Ltd.Şti.-07.12.2015 Sigorta tazminat talebine ilişkin inceleme devam etmekte olup henüz neticelenmediğini, ... Plastik San. Ve Tic. A.Ş. -07.12.2015- Sigorta tazminat talebi reddedildiğini, ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. -07.12.2015- Sigorta tazminat talebi reddedildiğini, ... Kimya San. Ve Tic. A.Ş. -07.12.2015- Sigorta tazminat talebi reddedildiğini, ... .... Müh, Ltd.Şti.'nin müdehale talebi sonucunda sigorta şirketi tarafından poliçe şartları doğrultusunda toplam 24.638,10.-USD tazminat ödemesinin, davacı şirkete ödendiğini, ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin müdahale talebi sonucunda sigorta şirketi tarafından poliçe şartları doğrultusunda toplam 255.027,79.-USD tazminat ödemesinin davacıya ödendiğini, ... Plastik İmalat İhr. Paz. San. Tic. Ltd.Şti. tarafından 07.12.2015 tarihinde iletilen müdahale talebi ile ilgili henüz toplam bakiyede mutabık kalınamadığını ve görüşmelerin devam ettiğini, ... Plastik San. Ve Tic. A.Ş. tarafından 07.12.2015 tarihinde iletilen müdahale talebi poliçede yazılı vade gecikme bildirimi ve müdahale talep süresi olan 180 günü aştığı için bildirimin poliçede açıkça belirtilen şartlar çerçevesinde zamanında yapılmaması sebebi ile sigorta tazminat talebinin reddedildiğini, ... San. Ve Tic, Ltd.Şti. tarafından 07.12.2015 tarihinde iletilen müdahale talebine konu fatura ve cari hesap ekstresi incelendiğinde müdahale talebine konu bakiyenin 644.272,00.-TL (231.794,21.-USD) olduğunun tespit edildiğini, bu bakiyeye karşılık 31.07.2015 tarihli fatura girişi yapıldığında söz konusu alıcı için verilen kredi limiti 10.07.2015 tarihinde iptal edildiğini, ilgili faturanında limit iptal tarihinden sonra kesildiğini, bu nedenle hasar dosyasının teminat dışı değerlendirildiğini ve sigorta tazminat talebinin reddedildiğini, ... Kimya San. ve Tic. A.Ş. tarafından 07.12.2015 tarihinde iletilen müdahale talebine konu fatura ve cari hesap ekstresi incelendiğinde müdahale talebine konu bakiyenin 807.725,01.-USD olduğu tespit edildiğini, bu bakiyeye karşılık gelen faturaların 23.07.2015-20.08.2015 tarihleri arasında kesilen faturalar olması ve ancak söz konusu alıcı için verilen kredi limitinin 26.05.2015 tarihinde iptal edildiğini, ilgili faturaların limit iptal tarihinden sonra kesildiğini, bu nedenle hasar dosyasının teminat dışı kaldığını ve sigorta tazminat talebinin reddedildiğini, davalı ... şirketi tarafından davacıya yapılan ödemelere ilişkin faiz talebinin hukuka uygun olmadığını, ayrıca davacı tarafından ödeme vadeleri ve gecikmeye ilişkin açıklama yapılmasının gerektiğini, davacı tarafin dava dilekçesinde temlik sözleşmesine istinaden kendisine 02.10.2015 tarihinde 24.638,10.-USD ve 23.10.2015 tarihinde de 255.027,79.-USD ödendiğini beyan ile toplam 279.665,89.-USD'nin geç ödemeden kaynaklı yasal faizinin tahsilini talep etmekte olduğunu, davacı iddiasını iptal yükümlü olduğunu, ödemelerin vadesi ve müvekkili şirketin temerrüde düştüğünün ispat etmek zorunda olduğunu, davacı soyut ve hiçbir dayanağı bulunmaksızın davalının geç ödemesinden kaynaklı faiz talep ettiğini, sigorta şirketi tarafından davacıya ödenmesi gerekmesine rağmen ödenmiş herhangi bir sigorta tazminatının söz köğiü olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep davacının iddiasını ortaya koyacak hiçbir delil sunmadığını, dava dışı ... davacı bankanın kredi borçlusu olduğunu, 2015 yılında iflas erteleme sürecine girmiş bir şirket olduğunu, davacı dava dışı ...'den olan kredi alacağını tahsil edemediği için her yolu denediğini ve bir sonuç alamayınca bu davayı açtığını, davacı davasını ödeme yükümlülüğünden kurtulmak isteyen ve iflas erteleme sürecindeki dava dışı ...'in davalı ... şirketinden tazminat alacakları olduğu yönündeki şifahi beyanına dayandırdığını, müvekkili şirketin dava tarihi itibariyle dava dışı ...'e ödenmesi gereken ve muaccel hale gelmiş herhangi bir sigorta tazminatı borcunun söz konusu olmadığını, belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, kredi sigortası poliçeleri kapsamında talep edilen sigorta tazminatı alacağının tahsiline ilişkindir.
Mali Müşavir ve Sigorta Uzmanları bilirkişi tarafından düzenlenen 29/01/2018 tarihli bilirkişi raporuna göre; Dava dışı .... ile davacı ... ... .... arasında 25.8.2014 tarihli kredi sözleşmesinin bulunduğu, bu sözleşmeye istinaden dava dışı firmanın davacı bankadan muhtelif tarihlerde muhtelif krediler : kullandığı, dava dışı firmanın davalı ...Ş. ile 1.1.2014-1.1.2016 tarihleri arası geçerli olan 293.443 GİC no.lu 2 ayrı sigorta sözleşmesi imzaladığı ve bu sözleşme ile ; dava dışı firmanın ödenmeyen fatura alacaklarının fatura borçluları ve dava dışı firma bazında belirli limitlerle 90 oranında teminat altına alındığı, dava dışı firmanın, davalı ...Ş.'nin ve davacı bankanın birlikte imzaladıkları 8.9.2014 ve 10.2.2015 tarihli Sigorta Tazminatı Alacaklarının Temliki Sözleşmeleri ile dava dışı firmanın, doğacak sigorta tazminatı alacağına ilişkin haklarını, 25.8.2014 tarihli kredi sözleşmesinin teminatı olarak davacı bankaya temlik ettiği, davalı ... şirketinin dava dışı ... A.Ş. firması ile ilgili sigorta tazminat tutarını temlilname kapsamında davacı bankaya 279.665.89 USD olarak ödemesi gerekirken 255.027.79 USD ödemek suretiyle davacı bankaya 24.638.10 USD eksik ödeme bulunduğu, davalı ... şirketinin davacı bankaya eksik ödemiş olduğu 24.638.10 USD tutarı davacı bankaya İade etmesi gerektiği, davalı ... şirketinin temlik kapsamında davacı bankaya Kamer Ltd.Şti. ile ilgili 24.638.10 USD tutarındaki ve ... A.Ş. ile ilgili 255.027.79 USD tutarındaki sigorta tazminatlarını Sigorta Sözleşmesinin tazminat ödemesini düzenleyen rapor içeriğinde açıklanan 2.Maddesi hükmünde belirtilen süre içinde ödemediği, gecikmeli ödemede bulunduğu, 24.638.10 USD eksik, 24.638.10 USD ve 255.027.79 USD tutarlarındaki geç ödemeler nedeniyle 3095 sayılı kanunun 4/a maddesine göre (Devlet bankalarının USD cinsinden açmış oldukları 1 yıllık mevduat hesabına ödedikleri en tüksek faiz oranları üzerinden) hesaplanan işlemiş faiz tutarının 1.206.59 USD olduğu, bu kapsamda; 14.3.2016 dava tarihi itibariyle, davacı ... ... N.V.'nin davalı ...Ş.'den 24.638.10 USD asıl alacak ve 1.206.59 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.844.69 USD alacaklı bulunduğu, 3095 sayılı kanunun 4/a maddesine göre davacı bankanın 24.638.10 USD tutarındaki asıl alacağa 14.3.2015 dava tarihinden itibaren devlet bankalarının USD cinsinden açmış oldukları 1 yıllık mevduat hesabına ödedikleri en tüksek faiz oranı üzerinden faiz talebinde bulunabileceği, davacı banka dava dilekçesinde davalı ... şirketinden şimdilik 20.000.-TL alacak talebinde bulunmuş olduğundan, davacı bankanın davalı ... şirketinden taleple bağlı olarak 14.3.2016 dava tarihi itibariyle 20.000.-TL talep edebileceği, bu kapsamda 14.3.2016 dava tarihi itibariyle davacı bankanın davalı ... şirketinden taleple bağlı olarak 20.000.TL alacaklı bulunduğunu raporda bildirmişlerdir.
Mali Müşavir ve Sigorta Uzmanları bilirkişi tarafından düzenlenen 04/02/2019 tarihli bilirkişi EK raporuna göre; Kök rapordaki görüşlerinde bir değişiklik olmadığını raporda bildirmişlerdir.
Hukukçu, Bankacı ve Mali Müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 24/01/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; 29.01.2018 tarihli Kök Bilirkişi Kurulu Raporu’nun 7 ila 14’üncü sayfalarında ve 04.02.2019 tarihli Ek Bilirkişi Kurulu Raporu’nun 5 ve devamı sayfalarında varılmış olup kurulumuzca da kadri maruf bulunmuş olan sonuçlara göre, davacının davalıdan, dava tarihi itibariyle 24.638,10 USD asıl alacağı ve 1.209,59 USD işlemiş temerrüt faizi alacağı bulunduğu, asıl alacağın dava tarihinden itibaren işletilecek döviz yasal faizi (3095 sayılı Faiz Kanunu md.4/a) ile birlikte tahsili gerektiği; davacı şimdilik alacağının 20.000 TL’lik kısmının tahsilini talep etmiş olduğundan bu talebi ile bağlı olduğunu raporda bildirmişlerdir.
Hukukçu, Bankacı ve Mali Müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 22/09/2021 tarihli bilirkişi EK raporuna göre; 29.01.2018 tarihli Kök Bilirkişi Kurulu Raporu'nun 7 ila 14'üncü sayfalarında ve 04.02.2019 tarihli Ek Bilirkişi Kurulu Raporu'nun 5 ve devamı sayfalarında varılmış olup kurulumuzca da kadri maruf bulunmuş olan sonuçlara göre, davacının davalıdan, dava tarihi itibariyle 24.638,10 USD asıl alacağı ve 1.209,59 USD işlemiş temerrüt faizi alacağı bulunduğu, asıl alacağın dava tarihinden itibaren işletilecek döviz yasal faizi (3095 sayılı Faiz Kanunu md.4/a) ile birlikte tahsili gerektiği; davacı şimdilik alacağının 20.000 TL'lik kısmının tahsilini talep etmiş olduğundan bu talebi yönündeki görüş ve kanaatlerinde herhangi bir değişiklik meydana gelmediğini raporda bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı ile dava dışı ... arasında kredi sigortası sözleşmeleri imzalandığı, bu sözleşmelerden kaynaklı sigorta tazminatı alacaklarının temlik sözleşmeleri ile davacıya devredildiği, sigorta sözleşmeleri ile dava dışı ...'in mal sattığı müşteriler tarafından ödenmeyen fatura bedellerinden kaynaklanan alacakların teminat altına alındığı, dosyada bulunan ve hükme esas alınan bilirkişi raporları ile ... Ltd.Şti. yönünden 30.06.2015 tarihli fatura nedeniyle ... Ltd.Şti.'nin dava dışı sigortalıdan alacaklı olması nedeniyle, 31.7.2015 tarihli fatura ve 28.7.2015 tarihli faturaların ... Ltd.Şti. firmasının kredi limitinin fatura tarihlerinden önce kapatıldığı gözetilerek bu firma yönünden davacının tazminat talebinde bulunamayacağı, ... Kimya A.Ş. yönünden 10.8.2015 tarihli faturanın ... Kimya A.Ş.firmasının kredi limitinin fatura tarihinden önce kapatıldığı, ... Plastik Ltd.Şti. yönünden, 10.02.2015 tarihli sözleşmenin 3.ve 6.maddesindeki belgelerin sigortalı tarafından davalıya ibraz edilmemesi nedeniyle davalının tazminat ödeme yükümlülüğünün olmadığı, ... A.Ş.yönünden sigortalının davalıya geç müdahale talebinde bulunması nedeniyle davalının bu firma yönünden de tazminat ödeme yükümlülüğünün olmadığı, ... Ltd.Şti.yönünden tazminatın dava dışı sigortalıya temlik tarihinden önce ödendiği gözetilerek davalının bu firma yönünden de davacıya tazminat ödeme yükümlülüğünün olmadığı, ...Ltd.Şti.yönünden temlik sözleşmesinin 3.maddesi ve sigorta sözleşmesinin 3.2..maddelerine göre davalı ... şirketinin prim ve soruşturma hizmet alacaklarını ödeyeceği tazminat tutarlarından mahsup edebileceği, bu kapsamda bu firma yönünden davalının davacıya tazminat ödeme yükümlülüğünün olmadığı, ... A.Ş.yönünden davalının davacıya 279.665,89 USD yerine 255.027,79 USD ödediği ve bu tutarı geç ödediği, 24.638,10 USD eksik sigorta tazminatı ödemesinde bulunduğu gözetilerek davacının davalıdan hükümde gösterilen tutarda alacaklı olduğu gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile, 24.638,10 USD asıl alacağın dava tarihinden fiili ödeme tarihine kadar 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince USD cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-1.209,59 USD işlemiş temerrüt faizi alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 9.675,44 TL harcın peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 7.259,86 TL. harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.387,28 -TL. vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 29,20 TL başvurma harcı ve 341,55 TL peşin harç ve 2.074 TL tamamlama harcının toplamı olan toplamı olan 2.444,75 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 11.566,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Artan avansın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 02/02/2022
Katip ...
e-imza*
Hakim ...
e-imza*