T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/321 Esas
KARAR NO:2020/349
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ:03/04/2017
KARAR TARİHİ:13/07/2020
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesi ile; davacı ile davalılardan ... A.Ş. arasında 11/12/2015 tarihli "... Projesinde toplam ... adet konut inşaatı için ... Metrekare inşaat yapımına dair anahtar teslimi inşaat yapımı sözleşmesi " düzenlendiğini, davalıların sözleşme konusu iş için ve diğer sözleşmelerle davacı şirkete verdikleri işler ve vaadler için yer teslimini yapmadıklarını, avans mektubunu düzenlemediklerini ve avans ödemesini yapmadıklarını, sözleşmenin 3. ve 25. maddesine tümüyle aykırı davrandıklarını, "yer teslimi ve işe başlama " başlıklı 4. Sayfa, 7. maddede:" Alt yüklenici sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden 30 gün içinde iş sahası yeri teslim almaya ve yer tesliminden itibaren en geç 15 gün içinde işe başlamaya mecburdur. Yer teslimi ile işe başlama, taraflar arasında tanzim edilecek bir tutanakla tespit edilir. Yer tesliminde, inşaat yapılacak yerin köşe kazıkları Aplikasyon Planına uygun olarak arazide tespit edilerek alt yükleniciye teslim edilecektir." denildiğini, davalıların yer teslimini yapmadıklarından, sözleşmenin 7. ve diğer maddelerine aykırı davrandıklarını, davacı şirketin avans teminat mektubu giderini her iki davalının yetkililerinin ısrarı ve talebi üzerine, ... yetkilisinin bildirdiği banka hesabına ödediğini, ancak teminat mektubunun kendileri ve finans sağlayıcı şirketleri olan davalı ... tarafından bir türlü çıkarılamadığını, davacı şirkete iş avansı ödemelerinin de yapılmadığını, teminat mektubu için verilen masrafın dahi sözleşme hükümlerine rağmen süresinde ve halen taraflarına iade edilmediğini, yer tesliminin Müteahhitlik işini aldığını bildirerek alt yüklenici ile sözleşme imzalayan yüklenici ...'in öncelikli ve en önemli edimi olmasına rağmen hiç bir zaman yerine getirilmediğini, davacı şirkete şimdiye kadar ne ... ne ... ile ilgili bir yer teslimi yapılmadığını, yer teslimine hazır bir inşaat alanı dahi gösterilmediğini, davacının tüm taleplerine rağmen davalının Kamu idaresiyle yaptığı sözleşmeler ve izinlerin taraflarına gösterilmediğini, sözleşmenin 25. maddesinin iş avansı ve ödeme şartları başlığı altında düzenlendiğini, buna göre yüklenici ... Holding A.Ş.nin alt yükleniciye (...) sözleşme bedeli 150.000.000 USD nin %10 unu 15.000.000 USD nı iş avansı olarak ödeyeceğini, bunun şartının alt yüklenicinin 15.000.000 USD miktarında iş avansı mektubu verilmesi olduğunu, sözleşmenin 25. maddesinde; avans kullanımına ilişkin düzenlemelerin 11/12/2015 tarihli 1 nolu protokol ile taraflarca hüküm altına alındığını, avans kullanımında işbu protokol hükümleri geçerli olacağının yazılı olduğunu, bahsedilen bu protokolün 11/12/2015 tarihli "Avans Kullanımına İlişkin 1 nolu Protokol" başlıklı belge olduğunu, yüklenici ... tarafından belirlenen koşullarda yapıldığını, protokolde: 15.000.000 USD değerindeki teminat mektubu temin edilip onaylandıktan sonra, bu bedelin 2.700.000 USD'nı ilk kısmı, yüklenici tarafından, alt yüklenicinin muvafakatıyla, finans sağlayıcı .... ne avans mektup gideri olarak ödeneceğini, avans teminat mektubunun nereden ve nasıl temin edileceği, komisyon ve diğer hususların davalı ... Holding tarafından belirlendiğini ve davacı şirketin bunu kabul etmek zorunda kaldığını, .... ile müvekkili arasında 11/12/2015 tarihli Finans Aracılık ve Danışmanlık Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre; hizmet içeriği; avans mektubunun sağlanması, anılan sözleşme bedelinin %10 una tekabül eden 15.000.000 USD'lık bedelin sağlanması, kesin ve süresiz teminat mektubunun sağlanması olduğunu, bunun için kullanıcı ..., 750.000 USD ödeme yaptığında, ... Holding 15.000.000 USD meblağlı teminat mektubunu sağlayacak, sağlayıcı ... Holding, avans teminat mektubunu, işbu sözleşmenin akdedildiği tarihten itibaren 90 gün içinde sağlayamadığı takdirde, kullanıcıdan aldığı 750.000 USD miktarı, hiç bir kesinti yapmadan 3 ay içinde geri ödeyeceğinin düzenlendiğini, davalıların sözleşme maddelerine uygun teminat mektubu çıkarılmasını sağlayamadığını, avans ödemesini yapmadıklarını, yer teslimi gerçekleştirmediklerini, avans mektubu karşılığı davacıdan tahsil ettikleri 750.000 USD mektup masrafını da davacıya iade etmediklerini, böylece davacının avans teminatı mektubu için verdiği meblağı da iade etmeyerek zarara uğrattıklarını, davalıların bu bedelin davacıya ödenmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, ... yetkilisi ... tarafından ... yetkilisi İbrahim İpek'e gönderilen 14/12/2015 tarihli e- posta da; finans ile ilgili ödenmesi gereken 750.000 USD %18 KDV=135.000 USD genel toplam 885.000 USD yi Finans Hizmet bedeli ve masraflar olarak havale yapılmasını, ... Holding ... Şubesinin hesap numarasının belirtildiğini, davacı şirket tarafından bu isteğe uyularak 17/12/2015 tarihinde 750.000 USD nin hesaba gönderildiğini, yine ... 'ün talimatı ile 20.000 Euro değerinde bir jeneratör teslim edildiğini, aynı yetkilinin talimatıyla 28/01/2016 tarihinde ... adlı bir şahıs hesabına 75.000 TL havale edildiğini, 25/03/2016 tarihinde ... merkezinde yapılan toplantıda sorunların çözülemediğini, 11/03/2016 tarihinde, avans için ödenen bedelin iadesi için ... Holding' e yer teslimi ve diğer işler için ...'e Noterden ihtarnameler çekildiğini, ancak olumlu bir gelişme sağlayamadıklarını belirterek, avans teminat mektubu masrafı olarak tahsil edilip, iade koşulları oluşmasına rağmen davacıya ödenmeyen 750.000 USD nın dava tarihindeki değeri olan 2.727.015 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.
Dava; taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca ödenen avans bedelinin, sözleşme şartlarının yerine getirilmemesi nedeniyle iadesi istemine ilişkin alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki sözleşmeler ve protokol, banka hesap hareketleri, dekont incelenmiş, davacı tanıkları talimat yoluyla dinlenmiş, davalı şirketlerin ticari sicil suretleri celbedilmiş ve bilirkişi raporu alınmıştır.
Bilirkişiler Dr. ..., Dr. ..., Prof. Dr. ... mahkememize sundukları 30/01/2020 tarihli bilirkişi heyet raporlarında; ... A.Ş.’nin sözleşmeden kaynaklanan teminat mektubunu temin etme yükümlülüğünü yerine getirmediği dolayısıyla kendisine ödenen dava konusu bedeli yine sözleşme hükümleri uyarınca iade etmesi gerektiğini, Davalı .... ile davacının sözleşme yapmasını ve bunun karşılığında da dava konusu bedelin ödenmesini davalılardan ... A.Ş.’nin şart koştuğu, bu nedenle anılan şirketin de sorumlu olması gerektiğini, Davacıya ödenmesi gereken bedelin 750.000 USD karşılığı 2.727.015 TL olduğunu, bu alacağa dava tarihinden itibaren ticari faiz işletilebileceğini belirtmişlerdir.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı şirket ile davalı ... A.Ş. (Yeni Ünvanı: ...) arasında 11/12/2015 tarihli ... projesinde toplam ... adet konut inşaatı için ... m2 inşaat yapımı işine ait anahtar teslimi inşaat yapım sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşmenin 25. maddesinde iş avansı ve ödeme şartlarının belirlendiği, bu maddeye göre alt yüklenici olan davacının sözleşmenin toplam bedeli 150.000.000 USD'nin %10'una tekabül eden 15.000.000 USD miktarında iş avans teminat mektubu vermeyi kabul ve taahhüt ettiği, avans kullanımına ilişkin düzenlemelerin 11/12/2015 tarihli 1 nolu protokol ile taraflarca hüküm altına alınacağını, avans kullanımında iş bu protokol hükümlerinin geçerli olacağının düzenlendiği, avans kullanımına ilişkin 1 nolu protokolün 1. maddesinde 15.000.000 USD teminat mektubu temin edilip onaylandıktan sonra bu bedelin 2.700.000 USD'lik kısmının yüklenici (davalı ... Holding A.Ş.) tarafından alt yüklenicinin (davacı şirket ...) muvafakatı ile finans sağlayıcı ....'ne avans mektup gideri olarak ödeneceğinin düzenlendiği, 11/12/2015 tarihli davacı şirket ile davalı .... arasında yapılan Finans Aracılık ve Danışmanlık sözleşmesine göre davacı şirket ile davalı ... Holding A.Ş. arasında yapılan sözleşmeye ilişkin banka teminat mektuplarının sağlanması, uluslararası bankalardan, banka garantinin sağlanmasına ilişkin olduğu ve avans teminatını ....'nin sağlayacağını, ....'nin avans teminatı mektubunu sözleşmenin akdedildiği tarihten itibaren 90 gün içinde sağlamadığı takdirde davacı şirketten aldığı 750.000 USD miktarını 3 ay içinde geri ödemekle yükümlü olduğunun düzenlendiği, davacı şirket tarafından davalı .... hesabına 17/12/2015 tarihinde 750.000 USD nin finans hizmet bedeli ve masraflar açıklamasıyla havale ettiği, davalı ....'nin sözleşmede belirtilen 3 aylık süre içerisinde teminat mektubunu temin ederek davacıya teslim ettiğine ilişkin herhangi bir delil ve belge bulunmadığı, davacı şirket tarafından gönderilen ihtarnameler ile dava konusu bedelin talep edildiği, buna göre davalı ....'nin sözleşmeden kaynaklanan teminat mektubu temin etme yükümlülüğünü yerine getirmediği, dolayısıyla kendisine ödenen bedeli sözleşme hükümleri doğrultusunda iade etmekle yükümlü olduğu, davacı ile davalı ... A.Ş. (Yeni Ünvanı: ...) arasında yapılan 11/12/2015 tarihli sözleşmenin 25. maddesine göre, teminat mektubunun davalı .... üzerinden sağlanmasının şart koşulduğu, davacı şirketin de bu sözleşme hükmü gereğince davacı ....ne ödeme yaptığı ve dava konusu sözleşme bedelini ödediği hususu göz önüne alındığında davalı ... A.Ş. (Yeni Ünvanı: ...) nin de iade edilmeyen dava konusu bedelden sorumlu olduğu ve davacının her iki davalıdan ödediği teminat mektubu finans hizmet bedeli 750.000 USD karşılığı 2.727.015 TL talep etme hakkının olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE, 2.727.015 TL nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulanan harçlar tarifesine göre alınması gereken 186.282,39 TL harçtan peşin alınan 46.570,60 TL'nin mahsubu ile, eksik olan 139.711,79 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,
3-Davacı tarafından yatırılan 31,40 TL başvurma harcı ve 46.570,60 TL peşin harç toplamı 46.602 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 112.911,27 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 5.293,60 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/07/2020
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır