T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/449 Esas
KARAR NO: 2019/1300
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 11/05/2017
KARAR TARİHİ: 22/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin davalı...Şti'ye ait olan ... plakalı aracın karıştığı kaza sonucu araç içerisinde yolcu konumunda bulunan ...'in vefat ettiği, ölen kişinin ailesine 72.161,00 TL tazminat ödendiği, ehliyetsiz ve tam kusurlu olduğu açık olan sigortalı aracın sürücü tarafından gerçekleştirilen ölümlü trafik kazası neticesinde müteveffanın ailesine ödenen tazminat tutarının poliçe kapsamını bertaraf eden sürücü kusuru nedeniyle tüm sorumluluğun davalılarda olması nedeniyle rücu edilmesi gereği hasıl olduğunda iş bu dava açma zarureti hasıl olduğu, davanın kabulü ile toplam 72.161,00 TL tazminatın 42.911,00 TL sinin ödeme tarihi olan 04.11.2013 tarihinden 29.250,00 TL ödemenin ise ödeme tarihi olan 11.02.2016 tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini yargılama giderleri ve avukatlık ücretini davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalı ...Şti. Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davaya konu aracın ... Sistemleri tarafından 21 ay süre ile kiralandığını, işleten sıfatının müvekkili şirkete ait olmadığını, davalı ... şirketinin sulh ile mutabakata vararak ödediği bedeli talep etmesi hukuken haklı olduğunu göstermeyeceğini, huzurdaki davanın husumet yokluğundan aksi halde esastan reddini talep ile yargılama masrafları ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; açılan dava Mahkemenin görev alanında olmadığını, davacının tazmini talep ettiği alacak ve ferileri zamanaşımına uğradığını, davanın müvekkili husumet yokluğundan reddini talep ettiğini, öncelikle kazada asli kusurlu olan tarafa rücu edilmesi gerektiğini, usule dair itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddini, esasa dair itirazlarının kabulü ile davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
Davalı ...Şti. Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; diğer davalıya ait olan aracın müvekkili şirketi tarafından kiralandığını, araçların müvekkili şirketi tarafından temin edildiğini, fakat personelin sevk ve idaresinin... Belediyesi tarafından yapıldığını, şirketleri tarafından aracın kullanımının ... Belediyesine tahsil edildiğini, sorumluluğun Belediyede olduğunu, huzurdaki davanın öncelikle husumet yokluğundan aksi halde esastan reddini, ayrıca davanın kazaya sebebiyet veren ...'e ihbarını, yargılama masrafları ile avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE,
ZMMS sigorta poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, kaza tespit tutanağı, ödeme dekontu ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.
Dava, davacı ... şirketinin, davalı sigortalısının maliki bulunduğu... plakalı aracın,31/08/2013 tarihinde, dava dışı ... sevk ve idaresinde tek taraflı kazaya karışması neticesinde, araçta yolcu olarak bulunan ...’nin vefatı nedeniyle, davacı ... şirketince müteveffanın, dava dışı ailesine, poliçe kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi nedeniyle, davalı sigortalı aracın sürücüsünün neden olduğu kaza nedeniyle, müteveffanın dava dışı ailesine ödenen sigorta tazminatının, davalıların sorumluluğu nispetinde davacıya rücusuna ilişkindir.
Davacı ... şirketinin rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2. fıkrası hükmü ile 15/08/2003 tarihinde yürürlüğe Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları'nın (kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan) B.4. maddesine dayanmaktadır.
Dosya kapsamı ile davacının, müteveffanın dava dışı ailesine, ZMMS sigortası kapsamında ödeme yaptığı sabit olup, ihtilaf, vaki kazada, ZMMS Trafik Sigortası genel şartlarının B.4.a-b-d maddesi kapsamında müteveffanın dava dışı ailesine ödenen tazminat tutarının davalılardan rücu edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından hazırlanan 16/11/2018 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, "...MALİ YÖNDEN : Davalı ... Şti.'nin 2013-2014 yıllarına ilişkin tutmakla yükümlü olduğu ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutulmadıkları anlaşılmakla (2013 yevmiye defteri noter kapanış tasdiki olmaması ve 2013-2014 yılına ait envanter defterleri döktürülmediğinden), sayılan sebeplerle; Yasal ticari defterlerinin birbirini teyit ettiğini söylemenin mümkün olmadığı görülmekle, delil kabiliyetleri Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Sayın Mahkeme Kaleminde yapılan incelemede; Davacı ...Ş. ve Diğer davalılar; ...Şti ile ... Belediyesi inceleme günü ticari defterlerini ibraz etmedikleri, buna göre; kendi iktidarında bulunmasına rağmen kendi defterlerini ibraz külfetini yerine getirilmemesinin yasal sonuçlarını belirlemek, münhasıran Sayın Mahkeme’nizin takdirinde olduğu, DESTEK HESABI YÖNÜNDEN : Davalı ... Şirketinin yapmış olduğu 72.161,00 TL ödemenin yerinde olduğu, SİGORTA YÖNÜNDEN; işbu davanın 1 nolu davalısı ve ... plaka sayılı araca ZMSS poliçesi düzenlenmiş olmakla davacının sigortalısı sıfatında olan ... Şti'nin sahibi olduğu belirtilen aracın 31/08/2013 tarihinde karıştığı ölümlü trafik kazasında araç işleteni sıfatı bulunmadığı ve bu nedenle anılan şirkete husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği hususu Mahkemenin hukukunda bulunduğu..." sonuç ve kanaatine ulaşıldığını mütalaa ettiği anlaşıldı.
Trafik kazalarından kaynaklanan sorumluluk davalarında, davalı ... maliki ve işleten ...Şti. ile davacı sigortacının sorumluluğu paralel olup, davalı işleten 2918 sayılı KTK'nın 85 v.d. maddelerinde düzenlenen tehlike sorumluluğu, sürücünün sorumluluğu ise 6098 sayılı TBK'nun 49 v.d. maddelerinde düzenlenen haksız fiilden kaynaklı kusur sorumluluğu olup, işleten, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. 2918 sayılı yasanın 86. maddesi kapsamında işleten ve sigortacı, zarara sebep kazanın ''mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri gelmiş'' olduğunu ispat etmediği sürece meydana gelen zarardan sorumludurlar.
Davacı sigortacını,... plakalı aracın sigortalısının ve onun eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin KTK 85/1 . maddesi ve ZMSS hükmü kapsamında poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere hukuki sorumluluğunu üstlendiği, tazminatı gerektiren kazanın, ehliyeti, bulunmayan sürücü ... sevk ve idaresinde iken meydana geldiği, davacı ... şirketinin aracın KTK hükümlerine göre ehliyete sahip olmayan kişilerin kullanımından kaynaklanması nedeniyle sigorta ettirene rücu hakkı olduğu anlaşılmıştır.
Davalı sigortalı araç maliki ve işleten ...Şti. tarafından dosyaya, Kiralık Araç Sözleşmesi sunulduğu, sözleşmenin incelenmesinde, sözleşmenin imzalandığı 01/01/2013 tarihinden itibaren 21 ay süre ile geçerli olmak üzere, davalı ...Şti. ’ne ait... plakalı aracın, diğer davalı ...Şti.’ne şoförsüz olarak kiralandığı, kazanın 31/08/2013 tarihinde meydana geldiği, aracın davalı ...Şti.’nin kendi nam ve hesabına kullanıldığının davalı tarafca da beyan edildiği, aracın işletenin davalı ...Şti. olduğu sabit olduğundan, bu nedenle davalı sigortalı ...Şti.’nin KTK.3 ve 85.madde hükümleri gereğince araç işleteni sıfatının kalmadığı anlaşılmıştır.
İşleten sıfatına sahip davalı ... A.Ş. ile ... Belediyesi arasında, 01/01/2013 tarihli “Muhtelif Araç Kiralama ve Şoför Personel Hizmet Alımı İşine” dair sözleşme imzalandığı, sözleşme gereğince de 01/01/2013-30/09/2014 tarihleri arasında, davalı ... A.Ş.’nin temin ettiği araçlar ile, diğer davalı ... Belediyesi’nin muhtelif taşımacılık işlerinin yapılacağı yönünde hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, davalıların beyanı ile sabit olduğu üzere kazaya karışan aracın da bu sözleşme kapsamında kullanıldığı bu nedenle davalı ...Şti. ile diğer davalı ... Belediyesi‘nin işleten sıfatına haiz olduğu anlaşılmıştır.
Yargıtay 17. H.D.’nin 05/04/2018 tarih ve 2016/8343 E.- 2018/3844 K. sayılı “…..Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işletenve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir…” ilamı gereği, ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; ZMSS sigorta poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, kaza tespit tutanağı,fatura, ödeme dekontu,... Asliye Ticaret Mah. ... E. sayılı dosyası, ceza dosyası, ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamına göre alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de, davacının, ZMSS sigortası kapsamında, meydana gelen trafik kazası nedeniyle hayatını kaybeden müteveffanın, dava dışı ailesine destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yaptığının sabit olduğu, kazayı yapan dava dışı sürücünün, ehliyetsiz ve kusurlu bulunması nedeniyle, tazminatı gerektiren olayın, davalı sigortalıya rücu hakkını düzenleyen ZMSS Genel Şartlar B.4-a,4-b maddelerindeki koşulların oluştuğu, ancak davalı, sigortalı araç maliki ve işleten ...Şti.’nin, kazaya karışan... plakalı aracı diğer davalı ...Şti. ’ne uzun süreli kiralaması nedeniyle KTK.3 ve 85.madde hükümleri gereğince araç işleteni sıfatı kalmadığı; kazaya karışan aracı kiralayan davalı ...A.Ş. ve bu şirket ile kiralama ve hizmet alım sözleşmesi imzalayan işleten sıfatıyla ile ... Belediyesi’nin işleten ile imzalanan araç kiralama ve hizmet alımı sözleşmesi gereği birlikte sorumlu olduğu kanaati oluştuğundan, davacının davasının davalı ...Şti. yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalılar ...Şti. ve ... Belediyesi yönünden kabulü ile kabul edilen 72.161,00-TL. tazminatın; 42.911,00-TL.’na ödeme tarihi olan 04/11/2013 tarihinden, 29.500,00-TL.’na ödeme tarihi olan 11/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılar ...Şti. ve ... Belediyesi’nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının, davasının davalı ...Şti. yönünden pasif husumet yokluğundan REDDİNE;
2-Davacının, davasının, davalılar ...Şti. ve ... Belediyesi yönünden KABULÜ ile, kabul edilen 72.161-TL. tazminatın; 42.911-TL.’na ödeme tarihi olan 04/11/2013 tarihinden, 29.500-TL.’na ödeme tarihi olan 11/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılar ...Şti. ve ... Belediyesi’nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
3-492 sayılı yasa gereğince alınması gereken 4.929,31-TL harçtan peşin alınan 1.232,33-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 3.696,98-TL harcın davalılar ...Şti. ve ... Belediyesi’nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı taraf lehine ...Ü.T. gereğince taktir olunan 8.287,71-TL vekalet ücretinin davalılar ...Şti. ve ... Belediyesi’nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı ...Şti. taraf kendini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan ...Ü.T. gereğince taktir olunan 2.750,00-TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı ...Şti.'ne verilmesine,
6-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 31,40-TL başvurma harcı + 1.232,33-TL peşin harç toplamı olan 1.263,73-TL'nin davalılar ...Şti. ve ... Belediyesi’nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 3.000,00-TL bilirkişi ücreti + 206,00-TL tebligat-müzekkere masrafları olmak üzere toplam 3.206,00-TL yargılama giderlerinin kabul ve ret oranına göre avalılar ...Şti. ve ... Belediyesi’nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, geriye kalanın kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalılar ...Şti. ve ... Belediyesi vekillerinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize ya da en yakın Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
¸Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.