T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/451 Esas
KARAR NO: 2020/190
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 12/05/2017
KARAR TARİHİ: 27/02/2020
Taraflar arasında görülen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesi ile; Müvekkilinin hisseleri ...’da ... sembolüyle işlem görmekte olan ve Liman Altyapısı, Elektrik Üretimi/Gaz/Maden, Gayrimenkul ve Finans’tan oluşan dört ana iş kolunda bağlı kuruluş ve iştirakleri ile faaliyet yürüten ... A.Ş.’nin (sigorta ettiren) kurucu ortaklarından olduğunu ve sigorta ettirenin Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü olarak görev yaptığını, ayrıca müvekkilinin hem sigorta ettirenin bağlı kuruluş ve iştiraklerinin birçoğunda hem de ayrıca ...’da işlem gören grup dışındaki başka şirketlerde yönetim kurulu üyesi olarak da görev yaptığını, sigorta ettiren tarafından 17/06/2014- 17/06/2015 poliçe dönemi için sigorta brokeri aracılığıyla yaptığı, 22.06.2014 tanzim tarihli ve ... poliçe numaralı... Poliçesi kapsamında sigortalı olan müvekkili ...’a Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 11.08.2015 tarihli ve 20/1015 sayılı karar gereğince kesilen 617.388 TL tutarlı İdari Para Cezasının müvekkili tarafından cezanın indirimli tutan olan 3/4’ü olarak ödenen 463.041 TL’den ödeme tarihi olan 18.09.2015 tarihli T.C. Merkez Bankası Döviz Satış Kuru baz alınarak Türk lirasına çevrilen 20.000 USD muafiyet tutarının çıkartılması suretiyle bulunan toplam 402.921 TL sigorta tazminatının... Poliçesi kapsamında sigortacıdan tazminini talep ettiklerini, mezkur sigorta kapsamında sigorta ettiren de daha önceden de yenilenene gelmiş olan... Poliçesini davalı ... şirketinden, davanın ihbar edilmesi talep edilen sigorta brokeri aracılığıyla tanzim ettirildiğini, tanzim edilen... Poliçesinde, 18. sayfasındaki “İdari Para Cezaları Klozu” başlıklı klozunda sigortalılara kesilen idari para cezalarını da teminat altına aldığını, ... Sigorta Poliçesinin tanzim tarihinden sonra 2015 Ocak ayında, sigorta ettirenin bağlı ortaklıklarından ... A.Ş.’nin hisselerinin bir kısmının ... çalışması başlatılmasına karar verildiğini, planlanan bu ... konusunda davalı ... şirketinin bilgilendirildiğini ve kendilerinden sigorta ettirenin bağlı ortaklıklarından ...A.Ş. için ... Sigorta teklifi talep edildiğini, ... Poliçesinin düzenlenmesi aşamasında davalı sigortacı tarafından 07.05.2015 tarihinde e-posta gönderildiğini ve halihazırdaki... Poliçesine sadece izahnameden kaynaklı gelebilecek taleplerde ...Poliçesinin çalışacağına ve... Poliçesinden bu taleplerin karşılanmayacağına dair ek bir zeyilname yapılacağı belirtildiğini, bu ek madde davalı sigortacının yukarıdaki e-postasında belirtildiği üzere iki poliçenin birbiri ile çakışmaması amacıyla konulduğunu, ancak ek maddenin konulduğu sırada davalı ... tarafından bu konuda yeterli ve net bir açıklama yapılmadığını ve davalı ... tarafından bilgilendirme formu verilmediğini ve aydınlatma görevinin yerine getirilmediğini, 08 Mayıs 2015 tarihinde ... Poliçesi tanzim edildiğini, fakat alınan karar neticesinde ...ın tamamlanmamasına karar verildiğini ve bu durumun Kamuoyu Aydınlatma Platformu’nda 11.05.2015 tarihli özel durum açıklaması ile yayımlandığını, ... tamamlanmamasına karar verilmiş olması sebebiyle de davalı ... şirketinden... Sigorta Poliçesinin mebdeinden iptali talep edildiğini ve iptal zeyilnamesinin 13/05/2015 tarihinde davalı ... şirketince tanzim edildiğini, ancak SPK tarafından sigorta ettirene 11.05.2015 tarihli yazı gönderilmek suretiyle yayımlanan özel durum açıklamasından ... sürecinin tamamlanmama gerekçesinin tam olarak anlaşılamadığı ve bu çerçevede halk arz sürecinin tamamlanmamasına ilişkin detaylı gerekçenin SPK’ya iletilmesinin talep edildiğini, bunun üzerine sigorta ettiren tarafından 12.05.2015 tarihinde ...A.Ş.’nin ...ına devam edilmemesinin gerekçesi hakkında bilgi verildiğini, 14.05.2015 tarihli ve 2015/12 sayılı SPK Bülteninin B. Duyuru ve İlke Kararları başlıklı bölümünün 2. maddesinde, 11.05.2015 tarihli özel durum açıklamasında belirtilen hususlara yönelik olarak 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunun 103, 104 ve 107/2 maddeleri kapsamında sigorta ettiren ve şirket yetkililerinden savunma talep edilmesine karar verildiğinin belirtildiğini, SPK ilgili savunma isteminin 15/05/2015 tarihli ve... sayılı yazısı ile müvekkiline ve sigorta ettirene iletildiğini, savunma isteminde özetle sigorta ettiren tarafından yapılan açıklamaların hisse fiyatlarının ve yatırımcıların kararlarını etkileyebilecek nitelikte yanıltıcı bilgiler içerdiği ayrıca tam ve yeterli olmaması sebebiyle meydana gelen mevzuata aykırılıklar için 617.388 TL.’ye kadar idari para cezasının uygulanabileceği ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunun 103, 104 ve 107/2 maddeleri kapsamında nihai değerlendirmenin yapılabilmesi amacıyla yazılı savunmanın gönderilmesinin istenildiğini, bunun akabinde sigorta ettirenin SPK’nın savunma istemini 28.05.2015 tarihinde... Poliçesi kapsamında davalı ... şirketine bildirdiğini, bunun üzerine davalı ... şirketinin 15.06.2015 tarih ve saat 17:36’da atmış olduğu e-posta ile hasar hakkındaki ön değerlendirmesini paylaştığını, bu ön değerlendirme e-postasına 15.06.2015 tarih ve saat 18:02’de sigorta ettiren tarafından verilen cevapta; davalı ... ile yaptıkları görüşmelerde D&O poliçesinde sadece izahnameden kaynaklanan zarar için istisna koyulacağının ve bunun da ... Poliçesinin mükerrerlik oluşturmaması açısından koyulacağının konuşulduğunu; ilgili hasarın hiçbir şekilde izahnameden kaynaklanmadığını; ayrıca ... Poliçesinin iptal edilmiş olmasına göre bahsedilen şekilde oluşması muhtemel bir mükerrerlik durumunun da kalmadığını, istisna zeyilnamesinin eş zamanlı olarak mevcut... Poliçesinden silinmesi gerektiğinin belirtildiğini ve bu kapsamda hasarın tekrar değerlendirilmesinin talep edildiğini, ... Poliçesi kapsamında verilen teminatın, sigorta ettirenin ...ın gerçekleşmesine yönelik olarak yatırımcılara sunduğu bilgi ve belgelerdeki herhangi bir yanlış, eksik veya yanıltıcı beyan ve açıklamalar sebebiyle özellikle yatırımcılardan gelebilecek tazminat taleplerine karşı verildiğini, bu bakımdan ...Poliçesinin, başarıya ulaşan ve gerçekleşen bir ... işlemi kapsamında teminat sağladığını, sigorta ettirenin 15.05.2016 tarihindeki e-postasıyla davalı ... şirketine iletilen talep üzerine yapılan ve 25.06.2015 tarihinde saat 09:35’teki e-postada belirtilen değerlendirmede ise olumsuz geri dönüş yapıldığını, 26.06.2016 tarihinde gerek müvekkili tarafından gerekse sigorta ettiren tarafından SPK savunmalarının yazılı olarak verildiğini, davalı ... şirketinin açıkça idari para cezasının istisnalardan hariç olduğunu ve teminat altında olduğunu belirtmiş olmasına rağmen, kendi iddiasına göre zeyilnamedeki izahname istisnasının neden işlerlik kazandığına bir gerekçe öne sürememekte ve haksız olarak ilgili hasarın ödenmesini reddettiğini, bununla beraber gerek sigorta ettirenin gerekse müvekkilinin SPK’ya vermiş oldukları savunmalarına ek olarak, 22.07.2015 tarihli yazıları ile ayrı ayrı ek açıklamada bulunduklarını ve 11.05.2015 tarihli özel durum açıklaması ile 12.05.2015 tarihli yazıları arasında bir farklılık veya yanıltıcı bir bilgilendirmenin söz konusu olmadığını, aksine 12.05.2015 tarihli yazının, 11.05.2015 tarihli özel durum açıklamasının detaylandırılmasından ibaret olduğunu, ancak SPK’nın 11.08.2015 tarihli ve 20/1015 sayılı karan gereğince,...dan vazgeçildiğinin duyurulduğu Şirketin 11.05.2015 tarihli özel durum açıklaması ile SPK’ya gönderilen açıklamalar arasında farklılıklann mevcut olması ve bu nedenle söz konusu özel durum açıklamasının yanlış ve yanıltıcı bilgiler içermesinin SPK’nın VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği’nin 6’ncı maddesinin birinci fıkrasına aykınlık teşkil etmesi nedeniyle sigorta ettirenin...’ın paylarının %100’üne sahip olması, sigorta ettirenin paylarının ise %29,41’ine müvekkilinin sahip olması ve yine müvekkilinin sigorta ettirenin Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü olması hususlan dikkate alınarak, müvekkili hakkında 2015 yılı için belirlenen üst limit olmak üzere 617.388 TL. tutarında idari para cezası uygulanmasına karar verildiğini ve bu kararın 13.08.2015 tarihli Kurul Karar Bildirimi yazısı ile 17.08.2015 tarihinde müvekkiline tebliğ ettiğini, ilgili idari para cezasına ilişkin kararın müvekkiline tebliğine müteakip sigorta ettiren, 17.08.2015tarihinde e-posta ile davalı ... şirketine söz konusu idari para cezasını bildirdiğini ve hasarın değerlendirilerek tazminatın ödenmesini göndermiş olduğu e-posta ile talep edildiğini, bunun üzerine davalı ..., 27.08.2015 tarihli hasar ret yazısını bildirdiğini, söz konusu idari para cezası ise erken ödeme sebebiyle toplam tutarın 3/4’ü olarak toplam 463.041 TL. olarak müvekkili tarafından SPK’ya 18.09.2015 tarihinde banka havalesi ile ödendiğini, TTK. madde 1409/2 gereğince poliçede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükü sigortacıya ait olduğunu, ancak davalı ... şirketinin, ilgili poliçe kapsamında teminat altında olan hasarın teminat dışında kaldığı yönünde geçerli bir gerekçe öne süremediğini ve haksız olarak talebin reddedildiğini, 11.05.2015 tarihli... Poliçesi Zeyilnamesinin yürürlüğe girmediğini, TTK. madde 1401/1 ’e göre sigorta sözleşmesinin, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi halinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşme olarak tanımlandığını,... Poliçesinin primi, poliçe kapsamında verilen teminatlar ile birlikte hesaplanarak belirlendiğini, bu teminatların içerisinde ek teminat olarak belirlenen hem idari para cezaları hem de daha sonra 11.05.2015 tarihli Yönetici Sorumluluk Poliçesi Zeyilnamesi ile yürürlük kazandığı iddia edilen istisnalar kapsamındaki teminatların da mevcut olduğunu, ancak davalı ... tarafından zeyilname sonrasında Sigorta ettirene herhangi bir prim iadesi yapılmadığını,... Poliçesini daraltan bu zeyilnamenin yürürlük kazandığının iddia edilebilmesi için poliçeyi daralttığı oranda prim iadesi yapılmış olmasının gerekli olduğunu, bununla beraber davalı ... şirketinin de beyanları ile sabit olduğu üzere zeyilnamenin konulmasının sebebinin ... Poliçesi ile... Poliçesinin çakışmasının engellemesi olduğunu, ... Poliçesinin ise iptal edildiğini, bu sebeple ilgili zeyilnamenin ... Poliçesinin iptali ile taraflar arasında ayrıca geçersiz hale geldiğini, İdari para cezasına sebep olan eylem bir ticari karar olmayıp poliçede teminat altına alınan hatalı eylem tanımı kapsamına girmekte ve izahname süreci içerisinde bir hatalı eylem olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığını, idari para cezasının sigorta ettiren açısından ticari bir karar olan ...ın tamamamlanmaması kararına dayanmamakta olduğunu, idari para cezasına sebep olan eylemin ticari bir karar olmadığı ve poliçede teminat altına alınan hatalı eylem tanımı kapsamına girdiğinin açık olduğunu, ilgili hasarın davalı ... tarafından ödenmesi gerekmekte olduğunu, ayrıca idari para cezasma konu farklılığın dayandığı özel durum açıklaması ve savunmalarının poliçede tanımlanan izahname süreci içerisinde yorumlanması mümkün olmayıp izahname sürecinin ...ın gerçekleşmesine yönelik işlem ve belgeleri kapsadığı ve bu hususa dayanarak hasar ödemesinin reddedilemeyeceğinin açık olduğunu, İdari para cezalarının “talep” tanımı içerisine girmemekte olduğunu, İdari para cezası teminatının poliçede ayrıca düzenlendiğini, Müvekkilinin hatalı eylemine dayanarak kesilen idari para cezası yukarıdaki tanımlar kapsamına girmediğini, hatta açıkça zarar tanımı kapsamı dışında bırakıldığını, zira idari Para Cezalarının ayrı bir teminat olarak... Poliçesine dahil edildiğini,... Poliçesi’nin 18. sayfasında düzenlenen İdari Para Cezaları Klozu’nda sadece aşağıda belirtilen durumların bu kloz ile teminat altına alınamayacağının belirtildiğini ve müvekkilinin hatalı eylemine dayanarak kesilen idari para cezası veya davalı ... şirketinin iddia ettiği üzere ...a dayalı eylemlerden kaynaklanan talepler bu kapsamda sayılmadığını, bu bakımdan davalı ... şirketinin iddia ettiğinin aksine idari para cezalarının zeyilname kapsamı dışında olup... Poliçesi ile teminat altında olduğunu, bu sebeple davalı ... tarafından ilgili hasarın ödenmesi gerektiğini, davalı ... tarafından bilgi formunun verilmediğini ve aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, TTK. madde 1423/1’e göre tüm bilgilerin, sigortalının haklarının, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hususların, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerinin sigorta ettirene yazılı bir şekilde bilgi olarak aktarılacağını hükme bağlandığını, Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesine göre, sözleşme kurulmadan önce sözleşmeye taraf olmak isteyen ve talep edilmesi halinde sigortadan faydalanacak diğer kişilere sigortacı tarafından verilen ve sigortanın kapsamı, işleyişi ve tazminat ödeme kurallarına ilişkin özet bilgileri içeren belge olarak tanımlanan bilgilendirme formunun bir suretinin sigorta sözleşmesinin kurulmasından önceki müzakere safhasında sözleşmeye taraf olmak isteyen kişilere verilmesi gerektiğinin belirtildiğini, yine aynı Yönetmeliğin 7. maddesinde, sigorta sözleşmesinin müzakeresi, kurulması ve devamı sırasında, bilgilendirme yükümlülüğü gereği gibi yerine getirilmemiş veya sigortacı hakkında yanıltıcı bilgi verilmiş ya da Yönetmeliğin 8. maddesinde düzenlenen bilgilendirme formu gereği gibi teslim edilmemiş yahut bilgilendirme formunda yer alan bilgiler gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmiş ve bu hallerden herhangi biri sigorta ettirenin kararına etkili olmuş ise, sigorta ettiren sigorta sözleşmesini feshedebileceği gibi, varsa uğradığı zararın tazminini de talep edebileceği düzenlendiğini, davalı ... tarafından gerek poliçenin gerekse zeyilname müzakerelerinin devamında yeterli ve kanuna uygun olarak bir bilgilendirme yapılmadığını, Söz konusu uyuşmazlık bakımından diğer hususlarla birlikte özellikle sigortacının istisna zeyilnamesini çıkarmadan önce ve ... Poliçesi’nin mebdeinden iptalinden önce ... Poliçesinin iptali halinde ilgili zeyilnamenin bağlayıcı olacağı ve herhangi bir sebeple (idari para cezalan dahil) hasar meydana gelmesi halinde ödenmeyeceği yönünde bir açıklama yapılmadığını ve bu bakımdan aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve bu sebeple hasar ödemesini reddedemeyeceğinin açık olduğunu belirterek müvekkilinin sigortalısı olduğu... Poliçesi kapsamında teminat altında olan ve 18.09.2015 tarihinde SPK’ya ödenen idari para cezası toplamı 463.041TL’den 20.000 USD x 3.0060 (ABD Doları TCMB Efektif Satış Kuru 18.09.2015) =60.120 TL poliçe muafiyet tutarının çıkartılması suretiyle bulunan toplam 402.921 TL sigorta tazminatının sigortacının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesi ile; davacı ...'ın müvekkili ... ile sigorta ettiren ... A.Ş. (“...Holding”) arasında ... numaralı ve 17 Haziran ... poliçe dönemine ilişkin olarak düzenlenen Yönetici Sorumluluk Poliçesi tahtındaki sigortalı sıfatına dayanarak Müvekkilinden talepte bulunduklarını, ancak davacı tarafın talebinin Yönetici Sorumluluk Poliçesi kapsamında olmayıp ancak ... Poliçesi’nin konusu kapsamında değerlendirilebildiğini, ancak ... Poliçesi de sigorta ettirenin talebi üzerine iptal edildiğini, kaldı ki, davacı tarafın talebinin Yönetici Sorumluluk Poliçesi’ne eklenmiş olan açık istisnanın kapsamında kaldığını, Yönetici Sorumluluk Poliçesi kapsamında değerlendirilemeyen ve yanı sıra Yönetici Sorumluluk Poliçesi tahtında açıkça teminat dışında bırakılmış böyle bir talebe ilişkin olarak Müvekkilinin hiçbir sorumluluğu olmadığını, ... Holding’in %100 bağlı ortaklığı olan...A.Ş.’nin (“...Liman”) paylarının ...ına karar verildiğini, SPK tarafından onaylı izahname ve tasarruf sahiplerine satış duyurusu tahtında söz konusu ... kapsamında 7-8 Mayıs 2015 tarihlerinde yurt içi ve yurt dışı yatırımcılardan talepler toplandığını, Yönetici Sorumluluk Poliçesi’nden farklı olarak, ... sürecine ilişkin özellikli olarak düzenlenen sigorta türünün varlığından ve içeriğinden haberdar olduğunu ve bu sebeple, taraflar arasında 6 Mayıs 2015-2020 poliçe dönemine ilişkin ... numaralı ... Sigorta Poliçesi (“... Poliçesi”) düzenlendiğini, ek olarak, özellikle ... Poliçesi kapsamında kalan taleplerin, Yönetici Sorumluluk Poliçesi’nin kapsamı dışında kaldığına açıklık getirmek adına düzenlenen bir zeyilname ile Yönetici Sorumluluk Poliçesine aşağıdaki istisna hükmünün eklendiğini; “İzahname İstisnası : Sigortacının sigortalı aleyhine yapılan, şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiili veya öngörülen özel arzı veya ...ına dayalı olan veya atfedilebilen herhangi bir talep ile bağlantılı zarar bakımından herhangi bir ödeme yapmaktan sorumlu olmayacağı işbu belge ile anlaşılmakta ve kabul edilmektedir…” ...Holding tarafından 11 Mayıs 2015 tarihinde Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda ... Liman’ın ...ına devam edilmemesi konulu özel durum açıklaması yapıldığını ve ... Liman’ın ...ından vazgeçildiğini, müvekkiline iletilen talep üzerine, ...a devam edilmemesi sebebiyle ... Poliçesi’nin tümden iptalinin talep edildiğini ve ilgili talep üzerine söz konusu Poliçenin iptal edildiğini, dolayısıyla, sigorta ettiren ... Holding ile Müvekkili arasında, davacı ...’ın sigortalı sıfatına haiz olduğu mevcut bir ... Poliçesinin bulunmadığını, ... Poliçesi tahtında gereksiz prim ödeyeceği düşüncesinden hareketle, kendi riskini ölçmüş ve kendi ticari kararı ve tercihi sonucunda ... Poliçesi’nin iptalini talep ettiğini, SPK tarafından 15 Mayıs 2015 tarihli yazı tahtında, ... Liman’ın ...ı kapsamında yapılan 11 Mayıs 2015 tarihli özel durum açıklamasının, ... Holding paylarının fiyatını ve yatırımcıların kararlarını etkileyebilecek nitelikte yanıltıcı bilgiler içerdiği ve ayrıca tam ve yeterli olmadığı gerekçesi ile davacıdan savunmasının verilmesi istendiğini, davacı ... tarafından SPK’ya 26 Haziran 2015 tarihli savunma yazısının verildiğini, SPK'nın 13 Ağustos 2015 tarihli kararı tahtında, davacı ... için idari para cezası uygulanmasına karar verildiğini, davacı ...'ın söz konusu idari para cezasını, Müvekkili ile arasındaki Yönetici Sorumluluk Poliçesi tahtında Müvekkilinden talep edildiğini, davacının talebinin haksız olduğundan reddi gerektiğini, davacı tarafın talebinin Yönetici Sorumluluk Poliçesi kapsamında olmayıp ancak ... Poliçesi’nin kapsamında değerlendirilebileceğini, davacı tarafın talebinin Yönetici Sorumluluk Poliçesi’ne eklenmiş olan açık istisnanın kapsamında olduğunu ve bu sebeple de teminat dışında kaldığını, davaya konu idari para cezasının ... Lİmanı ... sürecine, bu süreçteki gelişmelere, bu süreçteki özel durum açıklamasına ilişkin olduğunu, bu bağlamda ilgili idari para cezasının herşeyden önce niteliği gereği ... poliçesi kapsamında kalmasının olağan olduğunu, davacının iddiasının aksine ... poliçesinin teminat kapsamının mutlaka başarıya ulaşan ve gerçekleşen bir ... işlemi ile sınırlı olmadığını, davacının talebinin ... poliçesi kapsamında değerlendirilebileceğini, yönetici sorumluluk poliçesi kapsamına giren bir durum olmadığını, bu nedenle davacının yönetici sorumluluk poliçesine dayanan talebinin mesnetsiz olduğunu, poliçe kapsamındaki izahname tanımının oldukça geniş bir biçimde kaleme alındığını, tüm ... sürecine dahil olabilecek belgeler veya benzeri nitelikte veya buna benzer kullanılan belgelerin izahname tanımına ve dolayısıyla ... poliçesinin kapsamına dahil edilmek istendiğini, davacı tarafın halk arz poliçesinin başarıya ulaşan ve gerçekleşen bir ... işlemi kapsamında teminat sağladığını iddia ettiğini, ne var ki, davacının bu iddiasının yerinde olmadığını, halk arz poliçesinin gerek niteliği, gerekse içeriği kapsamında böyle bir gereklilik veya sınırlama öngörülmediğini, davacının bu iddiasını hiçbir poliçe hükmüyle destekleyemediğini, ... poliçesinin sigorta ettiren ... Holding'in kendi isteği ve kararı üzerine iptal edildiğinden davacının talebi için mevcut geçerli bir teminatın bulunmadığını, davacı tarafın talebinin yönetici sorumluluk poliçesindeki diğer sigorta ve tazminat başlıklı hüküm gereği yönetici sorumluluk poliçesi kapsamında değerlendirilemeyeceğini, davacı tarafın talebinin yönetici sorumluluk poliçesine eklenmiş olan açık istinasının kapsamında kaldığını, bu nedenle teminat dışı olduğunu, söz konusu izahname istisnası hükmü ile sigortalı aleyhine yapılan ve ...a dayalı olan veya atfedilen herhangibir taleple bağlantılı zararların yöneticisi sorumluluk poliçesi teminatı dışında olduğunun açıkça belirtildiğini, davacı tarafın Yönetici Sorumluluk Poliçesi’ne eklenen istisna hükmünün yer aldığı zeyilnamenin, ... Poliçesi’nin iptali ile birlikte otomatik olarak geçersiz sayılması gerektiğine ilişkin iddiası, hukuka ve sigorta prensiplerine tamamıyla aykırı olduğunu taraflar arasındaki yöneticisi sorumluluk poliçesinin, teminat konusunun türü ve içeriğinin ayrı bir poliçe olarak kendi hüküm ve şartları tahtında varlığını sürdürdüğünü, yönetici sorumluluk projesine istisna hükmü eklemesi yapan zeyilnamenin yürürlük kazanmış olması için müvekkili sigorta şirketi tarafından prim iadesi yapılması yönündeki davacı iddiasının yerinde olmadığını, poliçe kapsamında zeyilname ile yapılan her değişikliğin prim indirimi veya artırımını gerektirmediğini, sigortcının aydınlatma yükümlülüğünün TTK'nın 1423. maddesi ile sigorta sözleşmelerinde bilgilendirmeye ilişkin yönetmelik kapsamında tanımlandığını, bu kanun hükmü ve yönetmelik hükümleri incelendiğinde sigortacının bir poliçe kapsamında gerçekleştirilmesi muhtemel her durum veya hasarla ilgili olarak sigorta ettiren veya sigortalıya uyarıda bulunması veya açıklama yapması anlamına gelmediğini, müvekkili sigorta şirketinin aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmediği yönündeki iddialarının yerinde olmadığını, ... poliçesinin düzenlenmesinden önce ve bu poliçenin düzenlenmesi sırasında taraflar arasındaki görüşmeler çerçevesinde müvekkilinin ilgili poliçeye dair her türlü aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiğini, bu bağlamda gerekli bildirimleri ve açıklamaları yaptığını, ilgili teklif ve poliçe metinleri paylaştığını, ... poliçesi gibi poliçe türlerinin özellikli poliçeler olması nedeniyle görüşmeler sırasında poliçelerin niteliği ile farkların özellikle anlatıldığını, bu bağlamda ... sürecinin bambaşka bir süreç ve risk oluşturduğunu ve bu sebeple özellikle ... 'dan farklı olarak düzenlenmesinin aktarıldığını, tüm bunlara rağmen davacı tarafın aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmediğine ilişkin iddiaların ilgili zeyilname kapsamında getirtilen istisna hükmünden kurtulma çabasından ibaret olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava;... Poliçesi kapsamında sigorta tazminatının davalıdan tahsili taleplidir.
Taraf delilleri incelenmiş, bilirkişi raporu ve ek raporu alınmıştır.
Bilirkişiler ... ile ...Mahkememize sundukları 12/04/2019 tarihli raporlarında;
a-... Poliçesi'nin mebdeinden (başlangıçtan) iptal edildiğini,
b-Yönetici Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında "idari para cezalarına" ek teminat sağlandığını,
c-Sigortalının "idari para cezasının ödenmesine yönelik talebinin" şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiili veya "öngörülen" özel arzı veya "...ına" dayalı olan veya "atfedilebilen herhangi bir talep" ile bağlantılı olduğunun kabulü halinde, talebin teminat dışı olduğunu, zeyilname ile getirilen istisnanın idari para cezasının ek teminat olarak verilmesi nedeniyle Genel Şart hilafına getirilen bir özel sınırlandırma olduğunun kabul edilemeyeceğini,
d-Sigortalının "İdari para cezasının ödenmesine yönelik talebinin” şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiili veya "öngörülen" özel arzı veya "...ına" dayalı olan veya "atfedilebilen herhangi bir talep'' ile bağlantılı olmadığının kabulü halinde ise, kesilen idari para cezasının sigorta teminatında kaldığı,
e-Aydınlatma ile ilgili maildeki istisna tanımlamasının, poliçe zeyilnamesine göre daha dar nitelikte olduğu, ikisi arasında uyumsuzluk bulunduğu, aydınlatma içerir mailin dava dışı sigorta ettirenin (davacı sigortacının) iradesi olduğunun kabulü halinde, kesilen idari para cezasına bağlı talebin sigorta teminatında kaldığını belirtmişlerdir.
Bilirkişiler mahkememize sundukları ek raporlarında;
İzahname istisnası özel şartı kapsamında sigortacının sigortalı aleyhine yapılan şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiili veya öngörülen özel arzı veya ...ına dayalı olan veya atfedilebilen herhangi bir talep ile bağlantılı zarar bakımından bir sigortalıya yöneltilen bir talep sonucunda sigortalının yasal zorunluluk gereği ödeme mecburiyetinde olduğu savunma masrafları, soruşturma giderleri, tazminat cezai ve ibretlik tazminatlarda da dahil ve uzlaşmalar anlamına geldiğini, Zararın, ayrıca sigortacının herhangi bir ek teminat kapsamında yapmış olduğu ödemeleri de kapsadığını, Zararın; para cezaları veya diğer tür cezaları, vergileri, maaş ve istihdama ilişkin ödemeleri, çoğul zararların çoğul kısmını, mali destek talimatları veya Emeklilik Düzenleyici Makamınca tanzim olunan katkı bildirimleri kapsamında ödenmesi gereken tutarlar ile herhangi bir ülkenin yasaları gereği sigorta edilmesi mümkün olmayan tutarları kapsamadığını, herhangi bir ödeme yapmaktan sorumlu olmayacağı işbu belge ile anlaşıldığını, sigortacının bir ek teminat kapsamında yapmış olduğu ödemelerin de zarar olarak kabul edildiğini ve hatalı eylemeden kaynaklanan zararın tazmin edilmesine yönelik bu taleplerin, sigortacının ek teminatlarında (idari para cezası klozu) sayılan haller arasında ise ve bu durum şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiili veya öngörülen özel arzı veya ...ına dayalı olan veya atfedilebilen herhangi bir talep ile bağlantılı zarar olduğundan (zeyilname ile ilgili bilgilendirmenin doğru yapıldığının da kabulü halinde) zeyilname istisnasına (söz konusu ...ın gerçekleşmemiş olması halini: şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiili veya öngörülen özel arzı veya ...ına dayalı olan veya atfedilen bir özellik barındırdığının kabulü halinde) girdiğini, söz konusu ...ın gerçekleşmemiş olması halini; şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiilî veya öngörülen özel arzı veya ...ına dayalı olan veya atfedilen bir özellik barındırmadığının kabulü halinde ise, Sermaye Piyasası Kurulunun kesmiş olduğu idari para cezasının teminat içerisinde kabul edilebileceğini ve zeyilname ile getirilen istisna içerisinde yer almayacağını,
Davalı ... (...) Sigortanın, dava dışı sigorta ettiren ... A.Ş.'ne gönderdiği değerlendirilen 07.05.2015 tarihli mailin içerisinde; "...Hanım merhabalar, Yurt dışında beklediğimiz onay geldi. 20 Milyon $ ... Sigortası teminat limitini ... olarak sağlayabiliyoruz. Telefonda paylaştığım üzere izahnameden kaynaklı gelebilecek taleplerde ... Poliçesinin çalışacağını,... poliçelerinden karşılanmayacağı netleştirmek adına ek bir madde koyuyor olacağız..." ifadelerine yer verildiğini, mailde izahnameden bahsedildiğini, zeyilnamenin içeriğinde daha dar (teminatı daraltıcı) ifade edildiğini,
Sermaye Piyasasında özel durum açıklaması yapma yükümlülüğünün izahname /ihraç belgesinin onay tarihinden itibaren başladığı dikkate alındığında özel durum açıklamasına bağlı talepler (örneğin bir sonucu olarak idari para cezasının kesilmesi ve bunun da bir poliçeden istenmesi halinde sigortalının bir talebi olacağı dikkate alındığında, bu durum) doğrudan -maildeki açıklamadaki haliyle - İzahnameden kaynaklı bir talep olarak kabul edilemeyeceğini, fakat poliçe zeyiline dönüştürülen halinin kabulünde ise (poliçeleştirilen zeyilnamedeki tanımlamadaki) "öngörülen ...ına dayalı atfedilebilen" herhangi bir talep olacağını, buna göre zeyilname ile talepler yönünden ... şartı değil, ...a bağlı talepler yeterli görülürken, aydınlatma açıklamasını içerir mail yazışmasında ise ... ile ilgili izahnameden kaynaklı talepler (sınırlı şekilde) teminat dışında bırakıldığını,
Davalının, sigortalı davacının ödediği idari para cezasının teminat içerisinde olduğunun kabulü halinde, SPK mevzuatı açısından kesilen idari para cezasının dosya kapsamındaki veriler, SPK yeniden değerleme oranları da dikkate alındığında, mevzuat açısından uyumlu olduğu, bu durumda da talep sahibi sigortalının dosya arasında bulunan ödeme belgesine göre 18.09.2015 tarihinde SPK hesabına 463.041 TL ödediği hususu ile 18.09.2015 tarihinde MB dolar efektif satış kurunun 3.0060 TL olduğu, 20.000 USD muafiyet karşılığının 60.120 TL miktar bulunacağı değerlendirildiğinde, sigortacının sorumluluğunun azami 402.921 TL olacağını,
Sonuç olarak;
1-... Poliçesi'nin mebdeinden (başlangıçtan) iptal edildiğini, "zeyilname" ile getirilen istisnasının...sı Poliçesi kapsamında varlığını sürdürdüğünü,
2-Dava dışı sigorta ettiren ile sigorta şirketi arasında ... Poliçesinin mebdeinden iptali yönünden temel bir ihtilafın bulunmadığını, ... Poliçesi iptal edilmekle birlikte sigortacılık tekniği açısından "Zeyilname" ile... Poliçesine getirilen istisnasının otomatik olarak devre dışı kaldığının söylenemeyeceğini, bununla birlikte ... Poliçesinin iptali ile...sına Zeyilname ile getirilen istisnanın ortadan kalktığı yolundaki talebin değerlendirilmesinin Mahkemeye ait olduğunu,
3-Yönetici Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında "idari para cezalarına" ek teminat sağlandığı, Sigortalının "idari para cezasının ödenmesine yönelik talebinin" şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiili veya "öngörülen" özel arzı veya "...ına" dayalı olan veya "atfedilebilen herhangi bir talep" ile bağlantılı olduğunun kabulü halinde, talebin teminat dışı olduğu, zeyilname ile getirilen istisnanın idari para cezasının ek teminat olarak verilmesi nedeniyle Genel Şart hilafına getirilen bir özel sınırlandırma olduğunun kabul edilemeyeceğini,
d-Sigortalının "İdari para cezasının ödenmesine yönelik talebinin” şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiili veya "öngörülen" özel arzı veya "...ına" dayalı olan veya "atfedilebilen herhangi bir talep'' ile bağlantılı olmadığının kabulü halinde ise, kesilen idari para cezasının (muafiyet sonrası azami 402.921 TL'lik kısmının) sigorta teminatında kaldığı,
e-Aydınlatma ile ilgili maildeki istisna tanımlamasının, poliçe zeyilnamesine göre daha dar nitelikte olduğu, ikisi arasında uyumsuzluk bulunduğu, aydınlatma içerir mailin dava dışı sigorta ettirenin (davacı sigortacının) iradesi olduğunun kabulü halinde, kesilen idari para cezasına bağlı talebin sigorta teminatı kapsamında kaldığını belirtmişlerdir.
Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı, davalı tarafından tanzim edilen 17.06.2014-17.062015 vadeli... Poliçesi kapsamında Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kendisine kesilen ve ödemek zorunda kaldığını belirttiği 463,041 TL tutarın 20.000 USD muafiyet tutarının çıkartılması suretiyle kalan 402.921 TL sigorta tazminatının tazminini talep etmektedir.
Davalı ... ise, talebin...sı kapsamında olmadığını, ... Poliçesinin konusu kapsamında değerlendirilebileceğini, bu poliçenin de sigorta ettirenin talebi üzerine iptal edildiğini belirmektedir. Ayrıca davalı taraf, ... Poliçesi kapsamında kalan taleplerin... Poliçesinin kapsamı dışında kaldığına dair bir zeyilname ile Yönetici Sorumluluk Poliçesine istisna hükmü eklendiğini, söz konusu idari para cezasının iptal edilen ... Poliçesi kapsamında değerlendirilebileceğini, idari para cezasının ... Liman'ın ...ına dayalı veya buna atfedilebilen bir durum olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... Poliçesinin, dava dışı sigorta ettiren ile davalı ... arasındaki mail yazışmaları sonrasında oluşturulan bir poliçe olduğu, taraflar arasında söz konusu poliçenin tarafların iradesi ile mebdeinden iptal edildiği hususunda ihtilafı bulunmadığı anlaşılmaktadır.
...sı yönünden sigortalılar arasında davacının olduğu yolunda da esaslı bir ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır.... Poliçesinde sigortalı kişi olarak şirketteki yöneticilerin de sayıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda uyuşmazlık...sı Poliçesi kapsamında idari para cezasının karşılanıp karşılanmayacağı yolunda toplanmıştır.
... Poliçesinde sigorta ettiren konumundaki...A.Ş. poliçesinin düzenlenmesi için, ... A.Ş.'nin... Poliçesine ek zeyilname eklenerek ... sürecine yönelik İzahname istisnası getirildiği anlaşılmaktadır.
Yönetici Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında getirilen izahname istisnasının uygulamasının Sermaye Piyasası Kurulu tarafından davacıya kesilen idari para cezasının ödenmesi önünde engel olup olmadığı, engel değil ise, söz konusu poliçenin idari para cezasına teminat verip vermediğinin incelenmesi gerekir.
Taraftar arasında, ... Poliçesinin mebdeinden iptal edildiği kabul edildiğinden, bu poliçenin hiç ortada olmadığı kabul edilerek, ... Poliçesi ve sigortalıları arasında olduğu poliçe özel şartlarında ifade olunan yöneticileri arasında yer alan davacı yönünden sağladığı teminatın kapsamının değerlendirilmelidir.
Yönetici Sorumluluk Sigorta Poliçesinde, sigortacının Mesleki Sorumluluk Genel Şartları A.3., A.4.1, A.4.2 bendlerinde durumlar ve aşağıda belirtilen (kasıtlı fiil, bedensel yaralanma ve malvarlığı hasarı, önceki davalar ve önceden bilinen hal ve durumlar, kirlilik, mütevellit sigortalılar tarafından ABD'de yapılan talepler, Kaçırılma Vakıalarına İlişkin istisnalar v.b.) zararlardan dolayı sorumlu olmayacak ve hiçbir ödeme yapmayacağı belirtilmiş, A.4.3 Aksine Sözleşme yoksa Teminat Dışında Kalan ödemeler, a) İdari ve adli para cezaları dahil her türlü ceza ve cezai şartlarını açıkça teminat dışında bırakmamıştır. Fakat aksine sözleşme yapılarak ancak idari para cezaları teminat içerisine alınabilecektir.... Poliçesinde İdari Para Cezaları Klozu: Sigortacı, poliçedeki Tanımlar başlığı altında (i) maddesinde tanımı yapılmış sigortalı kişiye (1) Söz konusu sigortalı kişinin poliçedeki Tanımlar başlığı altında (i) maddesindeki belirtilmiş sıfatı ile yaptığı bir hatalı eylem ile doğrudan bağlantılı olarak herhangi bir resmi ya da düzenleyici makamın yaptığı resmi tahkikat, inceleme ve soruşturma neticesinde sigortalı kişiye kesilen idari para cezalarını, sigortalı kişi adına ödeyecektir. Zarar, aşağıdaki durumları kapsamayacaktır.
Sigortalı kişiye Sigortalı Kişi tarafından yapılan herhangi bir kasti, hileli ve suç teşkil eden eylemlerle bağlantılı olarak kesilen para cezaları; ii. Her türlü gerçek ya da iddia edilen vergi, SGK katılım payları Kirlilik, Kirletici Maddeler ya da çalışanların ücretlerini düzenleyen herhangi bir kanun ya da düzenlemenin ihlali ile bağlantılı olan para cezaları; iii. İşbu poliçenin tabi olduğu yasa veya diğer yasalar uyarınca sigortalanamaz niteliğe sahip para cezaları olarak tanımlanmıştır.
Söz konusu düzenlemeye göre, sigortalı kişinin kasti, hileli ve suç teşkil eden eylemleri sonrası kesilen idari ve adli para cezaları, her türlü gerçek ya da iddia edilen vergi, SGK katılım payları Kirlilik, Kirletici maddeler ya da çalışanların ücretlerini düzenleyen herhangi bir kanun ya da düzenlemenin ihlali ile bağlantılı olan para cezalarında, poliçenin tabi olduğu yasa ve diğer yasalar uyarınca sigortalanmaz niteliğe sahip para cezaları yönünden idari para cezaları klozunun verilmediği anlaşılmaktadır.
İdari Para Cezası Klozu'na göre Sigortacı, hatalı eylem nedeniyle, sigortalı kişiye eğer İdari para cezası verilmiş ise, söz konusu İdari para cezasından sigortacı sorumlu olmaktadır.
Sigorta poliçesindeki hatalı eylem tanımına göre, sigortalının gerçekleştirdiği tüm eylemler, hatalar, ihmaller, yanlış beyanlar, yanıltıcı beyanlar, lekeleyici beyanlar, yetki ihlallerine yönelik doğrudan bağlantılı olarak herhangi bir resmi ya da düzenleyici makamın yaptığı resmi tahkikat, inceleme ve soruşturma neticesinde sigortalı kişiye kesilen idari para cezaları sigorta teminatı altındadır.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun davacıya gönderdiği yazı ile, "VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 6. Maddesinin 1. Fıkrası" kapsamında İdari para cezası verildiği anlaşılmaktadır.
Söz konusu idari para cezasının “hatalı eylem" tanımında yer verilen yanlış beyan, yanıltıcı beyan ile aynı doğrultuda olduğu ve kasıtlı fiil istisnasının uygulanmayacağı anlaşılmıştır.
İzahname istisnasında sigortacının sigortalı aleyhine yapılan şirketin çıkarılmış sermayesinin her hangi bir kısmının fiili veya öngörülen özel arzı veya ...ına dayalı olan veya atfedilebilen herhangi bir talep ile bağlantılı zarar bakımından herhangi bir ödeme yapmaktan sorumlu olmayacağı anlaşılmaktadır.
...ın gerçekleşmemiş olması halini, şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiili veya öngörülen özel arzı veya ...ına dayalı olan veya atfedilen bir özellik barındırmadığının kabulü gerekmektedir. Buna göre Sermaye Piyasası Kurulu'nun kesmiş olduğu idari para cezası teminat içerisinde kabul edilebilecek, zeyilname ile getirilen istisna kapsamında olmadığı sonucuna varılacaktır.
Davacı ... tarafından bilgi formu verilmediğini ve aydınlatılma yükümlülüğünün yerine getirilmediğini iddia etmiştir.
5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 11/3.maddesinde "sigorta şirketleri ve sigorta acenteleri tarafından gerek sözleşmenin kurulması, gerekse sözleşmenin devamı sırasında sigorta ettiren, lehtar ve sigortalının yapılacak bilgilendirmeye ilişkin hususların yönetmelikte düzenleneceği" öngörülmüştür.
Türk Ticaret Kanunun 1423.madde “(1) Sigortacı ve acentesi, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce, gerekli inceleme süresi de tanınmak şartıyla kurulacak sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının Özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerini sigorta ettirene yazılı olarak bildirir. Ayrıca, poliçeden bağımsız olarak sözleşme süresince sigorta ilişkisi bakımından önemli sayılabilecek olayları ve gelişmeleri sigortalıya yazılı olarak açıklar. (2) Aydınlatma açıklamasının verilmemesi hâlinde, sigorta ettiren, sözleşmenin yapılmasına ondört gün içinde itiraz etmemişse, sözleşme poliçede yazılı şartlarla yapılmış olur. Aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispatı sigortacıya aittir. (3) Hazine Müsteşarlığı, çeşitli ülkelerin ve Özellikle Avrupa Birliğinin düzenlemelerini dikkate alarak, tüketiciyi aydınlatma açıklamasının şeklini ve içeriğini belirler." hükmünü mevcuttur.
Davalı sigortanın gönderdiği 07.05.2015 tarihli mailin içerisinde: "... Hanım merhabalar. Yurt dışında beklediğimiz onay geldi. 20 Milyon $ ... Sigortası teminat limitini ... olarak sağlayabiliyoruz. Telefonda paylaştığım üzere izahnameden kaynaklı gelebilecek taleplerde ... poliçesinin çalışacağını, ... poliçelerinden karşılanmayacağını netleştirmek adına ek bir madde koyuyor olacağız" ifadelerine yer verildiği görülmektedir. Yukarıdaki mailde izahnameden bahsedilmekte olup, zeyilnamenin içeriğinden daha dar ifade edilmiştir. İzahname İstisnası Özel şartı ile, sigortacının sigortalı aleyhine yapılan şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiili veya öngörülen özel arzı veya ...ına dayalı olan veya "atfedilebilen herhangi bir talep'' teminat dışında bırakılırken, mailin içerisindeki bilgilendirmede ise sadece 'İzahnameden kaynaklı gelebilecek talepler" teminat dışında bırakılmış gibi aydınlatma yapılmıştır.
Sonuç olarak; ... Poliçesinin başlangıçtan iptal edildiği,... Poliçesi kapsamında "idari para cezalarına" ek teminat sağlandığı, Sigortalının "İdari para cezasının ödenmesine yönelik talebinin” şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiili veya "öngörülen" özel arzı veya "...ına" dayalı olan veya "atfedilebilen herhangi bir talep'' ile bağlantılı olmadığı, aydınlatma ile ilgili maildeki istisna tanımlamasının, poliçe zeyilnamesine göre daha dar nitelikte olduğu, ikisi arasında uyumsuzluk bulunduğu, buna göre sigorta şirketinin aydınlatma görevinin yerine getirmediği tüm bunlara göre; davacının ödediği idari para cezasının yönetici sorumluluk poliçesi kapsamında kaldığı, ödeme belgesine göre 18.09.2015 tarihinde SPK hesabına 463.041 TL ödendiği hususu ile 18.09.2015 tarihinde Merkez Bankası dolar efektif satış kurunun 3,0060 TL olduğu, 20.000 USD muafiyet karşığının 60.120 TL olacağı değerlendirildiğinde, sigortacının sorumlu olduğu miktarın 402.921 TL olacağı anlaşılmakla, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; 402.921 TL'nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 27.523,53 TL harçtan peşin alınan 6.880,89 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 20.642,64 TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yatırılan başvurma ve peşin harç toplamı 6.912,29 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 36.654,47 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 5.179,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oyçokluğu ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan ...
Üye
Üye ...
Katip
✍e-imzalı ✍e-imzalı ✍e-imzalı ✍e-imzalı
KARŞI OY GEREKÇESİ:
Taraflar arasında, davalı ... ile sigorta ettireni dava dışı ... A.Ş., poliçe dönemi 17/06/2014-17/06/2015 olan... Poliçesi ile bu poliçeye ek poliçe dönemi 06/05/2015-17/06/2015 olan...sı Zeyilnamesi ve sigorta ettireni dava dışı...A.Ş., poliçe dönemi 06/05/2015-06/05/2020 olan ... Sigorta Poliçesi düzenlendiği, ... Poliçesi’nin 11/05/2015 talep tarihi ile iptal edildiği konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.
İhtilaf, davalı ile dava dışı ... A.Ş. arasında düzenlenen, poliçe dönemi 06/05/2015-17/06/2015 olan...sı Zeyilnamesi İzahname İstisnası kapsamında, davalının aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği ve buna istinaden davacı, şirket yöneticisine ... Başkanlığı’nca 22/07/2015 tarihinde kesilen idari para cezasının... Poliçesi kapsamında karşılanıp karşılanmayacağı noktasında toplanmaktadır.
6102 sayılı TTK. madde 1423, “(1) Sigortacı ve acentesi, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce, gerekli inceleme süresi de tanınmak şartıyla kurulacak sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerini sigorta ettirene yazılı olarak bildirir. Ayrıca, poliçeden bağımsız olarak sözleşme süresince sigorta ilişkisi bakımından önemli sayılabilecek olayları ve gelişmeleri sigortalıya yazılı olarak açıklar.
(2) Aydınlatma açıklamasının verilmemesi hâlinde, sigorta ettiren, sözleşmenin yapılmasına ondört gün içinde itiraz etmemişse, sözleşme poliçede yazılı şartlarla yapılmış olur. Aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispatı sigortacıya aittir.
(3) Hazine Müsteşarlığı, çeşitli ülkelerin ve özellikle Avrupa Birliğinin düzenlemelerini dikkate alarak, tüketiciyi aydınlatma açıklamasının şeklini ve içeriğini belirler.” hükmünü ihtiva etmektedir.
28.10.2007 tarih, 26684 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan, Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğinin,
Sözleşme Kurulduktan Sonra Sigortacının Yükümlülükleri ve Sigorta Ettirenin Bilgilendirilmesi,
Sigortacının genel bilgilendirme yükümlülüğü başlıklı,
“MADDE 10 – (1) Sigortacı, sözleşmeye konu sigortaya ilişkin mevzuatta meydana gelen değişiklikler başta olmak üzere; iflâs veya tasfiyesini, ilgili branşlarda yapılan ruhsat iptallerini, tüm branşlarda sözleşme yapma yetkisinin kaldırıldığını ve sigorta sözleşmesinin devamı sırasında ortaya çıkabilecek, sigorta ettiren ile sigorta sözleşmesinden yararlanacak kimselerin hak, borç ve yükümlülüklerini doğrudan etkileyebilecek nitelikteki her türlü değişiklik ve gelişmeyi, sigorta ettirene veya sözleşmeden menfaat sağlayacak kişilere, en geç on iş günü içinde bildirir.” ve
Bilgilendirmenin şekli başlıklı
“ MADDE 11 – (1) Sigortacı, sözleşmenin yürürlükte olduğu süre içindeki bildirim yükümlülüğünü taahhütlü mektup, faks, telgraf, elektronik posta, güvenli elektronik imza veya Müsteşarlıkça uygun görülen benzeri araçlarla yerine getirir.
(2) Sigortacının, çağrı merkezi veya telefon aracılığıyla yapacağı bilgilendirme, görüşmenin manyetik veya dijital ortamda kayıt altına alınmış olması ve bu durumun da sigortacı tarafından ispat edilmesi hâlinde gereği gibi yerine getirilmiş sayılır… ” maddeleri de sigortacının aydınlatma ve bilgilendirme kapsam ve şeklini ihtiva etmektedir.
TTK. ve Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik hükümlerine istinaden,sigorta sözleşmelerinde, bilgilendirme ve aydınlatma yükümlüsü olan sigortacı, bilgilendirilecek ve aydınlatılacak olan da sigorta ettirendir. Aydınlatma yükümlülüğü kural olarak ilk defa kurulacak sözleşmelerde ve yine sözleşme süresi içerisinde meydana gelecek değişikliklere ilişkin olacaktır. Sigortacının aydınlatma ve bilgilendirme yükümlülüğü, bilgilendirilen ve aydınlatılan sigorta ettirenin anlayacağı dilde, açık bir şekilde ve yazılı olmalıdır.
Somut olayda, davalı ile dava dışı ... A.Ş. arasında, poliçe dönemi 17/06/2014-17/06/2015 olan... Poliçesi ve bu poliçeye ek olarak poliçe dönemi 06/05/2015-17/06/2015 olan...sı Zeyilnamesi ile, “ Sigortacının sigortalı aleyhine yapılan, şirketin çıkarılmış sermayesinin herhangi bir kısmının fiili veya öngörülen özel arzı veya ...ına dayalı olan veya atfedilebilen herhangi bir talep ile bağlantılı zarar bakımından herhangi bir ödeme yapmaktan sorumlu olmayacağı işbu belge ile anlaşılmakta ve kabul edilmektedir…” içerikli İzahname İstisnası düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davalı ... ile düzenlenen poliçede, sözleşmenin tarafı dava dışı ... A.Ş. iken, davacı, sözleşme yararına yapılan menfaatin sahibi olan kişidir yani sözleşmenin tarafı değildir. Davalı ile dava dışı şirket arasında düzenlenen sözleşme, üçüncü kişi yani davacı yararına düzenlenen sigorta sözleşmesidir. (TTK.1454)
Davalı ... şirketinin, dava dışı sigorta ettiren sözleşmenin tarafı olan ... A.Ş.’ne, bilgilendirme ve aydınlatma yükümlülüğünü içerir şekilde, önce telefon ile bilgi verdiği, daha sonra telefon ile yapılmış olan bu görüşmeyi teyit ettiğini de bildirerek, İzahname İstisnası’nın açık metninin de yer aldığı bilgilendirme mailini 07/05/2020 tarihinde gönderdiği görülmüştür.
Yönetici Sigorta Poliçesi ve eki Zeyilname kapsamında sigorta ettiren dava dışı ... A.Ş. olup tacirdir. “6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun (6762 sayılı TTK) 20/2. (6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (6102 sayılı TTK) 18/2) maddesi gereğince, tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi lazımdır.” Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E:2017/11-2224, K:2018/1753, T:22.11.2018
Davacı tarafından, davalının, her ne kadar bilgilendirme ve aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirilmediği iddia edilmiş ise de, (Kaldı ki davacı ... sözleşmesinin tarafı değil yararına sigorta yapılanıdır.) davalı şirket, basiretli bir tacir olan sigorta ettiren dava dışı ... A.Ş.’ne, TTK. ve Sigorta Bilgilendirme Yönetmeliği maddelerine uygun olarak, bilgilendirme ve aydınlatma yükümlülüğü kapsamında, telefon ve akabinde telefon teyidini de belirterek, mail yolu ile yazılı olarak, İzahname İstisnası’nı açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirme yapmıştır.
Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler ile birlikte değerlendirildiğinde, davalı şirketin, dava dışı sigorta ettiren basiretli bir tacir olan ... A.Ş.’ne aydınlatma ve bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirdiği, Yönetici Sorumluluk Poliçesi’ne zeyilname düzenlenmek suretiyle eklenen “İzahname İstisnası” hükmünün geçerli olduğu ve davacının talebinin poliçeye eklenen “İzahname İstisnası” kapsamında kalması nedeniyle ile davacının davasının reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi yönündeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Üye
✍e-imzalı
**Bu belge 5070 sayılı Kanun Kapsamında Elektronik İmza İle İmzalanmıştır.*