T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/781 Esas
KARAR NO2020/732
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/08/2017
KARAR TARİHİ:17/11/2020
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Bilgi...Ltd. Şti.'nin (Eski Ünvanı; .... Şti.) ile davalı .... Şti. (... re/... Hotel/Jeans Club Hotels Festival) arasında 11.07.2014 tarihinde 4 yıl Süreli "... Onlıne Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi" ile bu sözleşmenin eki olarak 11.07.2014 tarihli ve 4 yıl süreli "... Channelstream Cahannel Manager Hotel Cahannel Management Programı Kullanım Taahhütnamesi" akdedildiğini, sözleşmenin "Hüküm ve Koşullar" başlıklı hükümlerin (1.) maddesi ve taahhütnamede sayılan üzerine düşen edimleri ve hizmetleri yerine getirdiğini veya getirmeye de devam ettiği halde, davalının; aşağıda beyan olunan Online Rezervasyon Sözleşmenin 6.md.sinde; "Bu sözleşmenin geçerlilik süresi imza tarihinden itibaren dört (4) yıldır sözleşme sona erme tarihinden 90 gün öncesine kadar noter kanalıyla yazılı fesih ihtarında bulunmaması halinde, sözleşme dört sene daha uzar. Bu sözleşmedeki hak ve borçlar, Otel'in mülkiyetinin değişmesi veya Otel yönetiminin değişmesi durumlarında yeni hak sahibine veya yeni yönetime herhangi bir işleme gerek olmaksızın devredilir ve devamlılığını sürdürür. Servis Sağlayıcısı Otel'in sözleşme hükümlerine uymaması durumunda sözleşmeyi haklı olarak feshetme ve hizmet vermeyi kesme hakkına sahiptir." hükmünün yer aldığını, kullanım Taahhütnamesi'nin (9.) maddesi "Sözleşmenin geçerlilik süresi imza dört (4) yıldır. Taraflardan herhangi birinin, geçerlilik süresi bitiş tarihinden itibaren 90 gün öncesine kadar karşı tarafa noter ile yazılı bildirim ile sözleşmeyi sona erdirmemesi halinde sözleşmenin siresı 4'er yıllık periyotlarla uzar" hükmünün yer aldığını, sözleşmelerin amir hükümlerine aykırı olarak; davalı aleyhine ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında açılan İtirazın iptali Davası'na davalının verdiği 05.09.2016 tarihli cevap dilekçesinde; 27.01.2015 tarihinde ... Otel, 25.02.2015 tarihinde Festival Hotel ve 13.03.2015 tarihinde de Saphire Hotel'in Kira Sözleşmelerinin Fesih edilerek Kiraya verene teslim edildiğinin beyan edildiğini, muhatap şirketin sözleşmelerden kaynaklı ihbar ve ihtar mükellefiyetini yerine getirmeyerek erken fesih ile sözleşmelerin feshine, müvekkilinin 4 yıllık sözleşme süresinde hak kaybına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin davalı ile akdedilen sözleşme ve taahhütnameden kaynaklı davalı aleyhine ....icra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası tahtında başlatılan takibin mesnedini teşkil eden; .... Noterliği 30.11.2016 tarih, 13006 yev. sayılı "İhtarname", 01.02.2017 tarihinde davalının daimi çalışanı ... tarafından tebellüğ edildiğini, bu ihtarnamede davalıdan talep edilen Cezai Şart Bedeli verilen mühlet içinde borçlu tarafından ödenmediğini, borcun zamanında ödenmemesi üzerine davalı aleyhine, .... İcra Müdürlüğü' nUn ... E. sayılı dosyası tahtında, 123.648,82 TL üzerinden 04.02.2017 tarihinde kanuni takibe geçildiğini, borçlunun borca ilişkin itirazlarının akdedilen sözleşme hükümlerine ve borçlu şirkete ulaştırılan fatura muhteviyatlarına ay kın olduğunu, davalının cezai şart bedeline itiraz ettiğini, ancak davalının sözleşme ve taahhütnamedeki edimlerini yerine getirmediğini, davalı sözleşmedeki 7. maddesine göre sözleşme ve taahhütnamenin haksız feshine sebebiyet verdiğinden sözleşmenin 9. maddesine göre üç otel için her bir otel başına 6.000,00 Euro olmak üzere 18.000,00 Euro cezai şart bedeli, taahhütnamenin 9. maddesine göre 6.000,00 Euro olmak üzere toplamda (18.000,00 Euro+6.000,00 Euro=) 24.000,00 Euro + 4.320,00 Euro KDVsi olmak üzere 28.320,00 Euro'nun davalıdan ödeme günündeki TCMB'sının Efektif Döviz satış kuru üzerinden tahsilini ve müvekkiline ödenmesini talep ettiklerini belirterek itirazın iptalini, takibin devamını, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının davasında haksız, yersiz ve kötü niyetli olup, reddi gerektiğini; sözleşme konusu otellerde müvekkilinin kiracı olduğunu, kira sözleşmelerinin dava dilekçesinde belirtildiği üzere; .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyasına cevaplarında belirtildiği gibi feshedilerek otellerin mal sahibine teslim edildiğini, mal sahibi tarafından söz konusu otellerin yeni kiracılara kiralandığını, davacı ile müvekkili arasındaki sözleşmenin 6. maddesinde "bu sözleşmedeki hak ve borçlar otelin mülkiyetinin değişmesi veya otel yönetiminin değişmesi durumunda yeni hak sahibine veya yeni yönetime herhangi bir İşleme gerek olmaksızın devredilir ve devamlılığım sürdürür" hükmüne göre; müvekkilince sözleşmenin yeni kiracılara devredildiğini, devamlılığının sağlandığım, yukarıda bahsedilen mahkeme dosyasına davacı tarafından dayanak gösterilen faturaların bunun kanıtı olduğunu, yeni kiracılar ile daha sonra ticarf ilişki kesildi ise bunda müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin sözleşmedeki yükümlülüğünü yerine getirdiğini, söz konusu sözleşme hükmüne istinaden cezai şart talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacının muhatabının verilen hizmeti kabul eden yeni kiracı olması gerektiğini, davacının müvekkilinden talepte bulunmasının haksız ve yersiz olduğunu, husumet itirazında bulunduklarını, müvekkilirvce davacıya gönderilen; .... Noterliği 13.12.2016 tarih, ... yev. no.lu ihtarnamesinde bu hususun belirtilmesine rağmen davacının haksız ve kötü niyetli olarak bu davayı açtığını, kabul edilmemekle birlikte biran için aksi kabul edilse bile; kiracılık sıfatının sona ermesi nedeniyle müvekkilinin sözleşmeyi sürdürmesinin fiilen ve hukuken imkansız hale geldiğini, bu durum aradaki sözleşme yönünden mücbir sebep teşkil ettiğini, hukuki imkansızlık halinde imkansızlığın ortaya çıktığı tarihten sonra sözleşmenin devam etmeyeceğini ve sözleşmenin geçersiz olacağını, TBK.'nun 112. ve 136. maddelerinde bu husus apkça düzenlendiğini, hukuki imkansızlık nedeniyle geçersiz hale gelen sözleşmeye dayalı olarak cezai şart talep edilemeyeceğinden, aplan davanın hukuka ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyasında görülmekte olan dava ile iş bu davanın taraflarının aynı olduğunu, aynı sözleşme ilişkisine ilişkin olduğunda; aynı hususlar inceleneceğini, her iki davanın sonucundan diğerinin etkilenmesi söz konusu olacağından davaların birleştirilerek görülmesi gerektiğini, davacı tarafından talep edilen faizin; Türk Borçlar Kanunun 88. ve 120. maddelerinde düzenlenen faize ilişkin hükümlerine apkça ay kın olduğunu ve yasaya aykırı faiz talebinin reddi gerektiğini belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap verdikleri anlaşıldı.
Dava İ.İ.K.nun 67.maddesi gereğince açılmış itirazın iptali davasıdır.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhine 112.903,34-TL ihtarname bedeli karşılığı, 10.537,65-TL işlemiş faiz, 207,83-TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 123.648,82-TL için ilamsız icra takibi yapıldığı, itiraz edilmesi neticesinde takibin durduğu ve bu davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davacı tarafından davalının işleticisi olduğu otellerin internet üzerinden rezervasyon işlerinin komisyon karşılığında yapılması konusunda, taraflar arasında 11.07.2014 tarihli Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi ile hu Sözleşmeye bağlı olarak aynı tarihli taahhütname imzalandığı ve sözleşmenin süresi başlıklı 6. Maddesi: Bu sözleşmenin geçerlilik süresi imza tarihinden İtibaren dört (4) yıldır, sözleşme sona erme tarihinden 90 gün öncesine kadar noter kanalıyla yazılı fesih ihtarında bulunmaması halinde, Sözleşme dört sene daha uzar. Bu sözleşmedeki hak ve borçlar, Otei'in mülkiyetinin değişmesi veya Otel yönetiminin değişmesi durumlarında yeni hak sahibine veya yeni yönetime herhangi bfr işleme gerek olmaksızın devredilir ve devamlılığını sürdürür hükmünü içerdiği, davalı yanın beyanlarından da sözleşme konusu otellerde davalının kiran olduğu ve 4 yılık süre dolmadan otellerin kira sözleşmesinin davalı tarafından feshedilerek otellerin mal sahibine teslim edildiği, bahse konu otellerin kira sözleşmesinin fesih etmesi ile de, adı geçen otellerin mal sahibi tarafından başka işleticiye kiralandığının anlaşıldığı, davalı yan savunmasında, 11.07.2014 tarihli Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi'nin 6. Madde kapsamında yeni kiracılara devredildiğini, devamlılığının sağlandığını, yeni kiracılar ile daha sonra ticari ilişki kesildi ise bunda müvekkilinin heıtıangi bir sorumluluğu bulunmadığını beyan ederek, davacının anılan sözleşmenin Cezai Şart başlıklı ( Otel, işbu Sözleşmeyi haklı bir nedene dayanmaksızın feshetmesi durumunda veya sözleşmedeki borçlarına aykırılık halinden dolayı Servis Sağlayıcısı tarafından Sözleşmenin feshedilmesine sebep olması durumunda, hizmetler karşılığı borçlarına ilave olarak. Servis Sağlayıcısı'na otel başı 6000 (altıbin) Euro cezai şart ödemekle yükümlüdür.) 9. Maddesi hükmüne istinaden cezai şart talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacının muhatabının verilen hizmeti kabul eden yeni kiracı olması gerektiğini savunduğu, bu durumda otel kira sözleşmelerinin davalı tarafından fesih edilmesi ve davalı ile yeni işletici arasında veya davacı ile yeni işletici arasında, 11.07.2014 tarihli Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi 'nin devamı açısından bir protokol ya da taahhütnameye huzurdaki dava dosyası içeriğinde rastlanılmamış olup, bu hususlar hukuki konu olduğundan yukarda yapılan açıklamalar ışığında cezai şartla ilgili takdir, Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu kanaatini taşıdığımızı, şayet Sayın Mahkeme tarafından 11.07.2014 tarihli Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi ve taahhütnamenin davalı tarafından, otel kira sözleşmesinin sona erdirilmesi sebebiyle haksız olarak fesih edildiğinin kabulü halinde; iş bu davanın konusu itibariyle; davalı tarafından tarafların aralarındaki sözleşme ve taahhütname kapsamında davalının işleticisi olduğu 3 (üç) adet otel den kaynaklı; her bir otel için 6.000,00 Euro olmak üzere; 24.000,00 Euro cezai şart + 4.320,00 Euro % 18 KDV olmak üzere, 28.420,00 Euro talep edildiği, Sözleşmenin 9. maddesine göre, davalının işleticisi olduğu; 3 adet otelden kaynaklı (..., ... Hotel ve ... Hotel) her bir otel başına 6.000,00 Euro x 3 Otel olmak üzere; 18.000,00 Euro ve; taahhütnamenin 9. maddesine göre; 6.000,00 Euro olmak Üzere toplamda 24.000,00 Euro davacının cezai şart alacağının olabileceğinin hesaplandığı, ancak dava dosyası içeriğinde davacı tarafın davalıya kestiği herhangi bir fatura sureti görülmediği, dolayısıyla; davacının 4.320,00 Euro KDV talep edemeyeceği hususunun Mahkeme'nin takdirine sunulduğu, buna göre; davacının 24.000,00 Euro cezai şart bedeli x 3,9867 TL kur üzerinden davacının 04.02.2017 takip tarihinde; 95.680,80 TL asıl alacağının olabileceğinin hesaplandığı, davacı taraf 04.02.2017 tarihli icra takibinde 28.320,00 Euro cezai şart alacağı m n karşılığı (x 3,9867 TL kur-) 112.903,34 TL asıl alacağına sözleşmenin 2/f bendine dayanarak yıllık SS60 faizle 10.537,65 işlemiş faiz talep ettiği, ancak; ilgili sözleşme maddesinin davacının davalıya kestiği internet rezervasyon hizmetine ilişkin ödenmeyen faturalara yönelik faiz maddesi olduğu, sözleşmedeki ve taahhütnamedeki cezai şart kısımlarında ayrıca faiz olarak akdi bir faiz oranının belirlenmediği, davacının 24.000,00 Euro asıl alacağına talep edebileceği işlemiş faiz yukarıda ayrıntısı ile belirtilen Yargıtay karan çerçevesinde; 43,56 Euro olarak hesaplanmakla birlikte; davacının işlemiş faiz talebi Sayın Mahkeme'nizin takdirinde olduğu, 04.02.2017 takip tarihi itibariyle fiili olarak 1 yıllık Euro mevduata uygulanan azami yıllık faiz oranının %1,25 olduğu görüldüğünden, davacının belirlenen dövize (Euro) endeksli olarak 24.000,00 Euro cezai şart alacağına takip tarihinden itibaren yıllık % 1,25 oranda döviz faizi yürütülebileceği mütalaa edildiği anlaşıldı.
Mahkememizce alınan ek bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davalı şirketin, basiretli bir tacir olarak İmzaladığı Booklogıc Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi'nin 6. maddesinde yazılı yükümlülüklerini yerine getirmeyerek sözleşmenin süresinden önce erken feshedilmesine sebep olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Anılan sözleşmenin Cezai şart başlıklı 9. maddesinde de aynen; Otel işbu sözleşmeyi haklı bir nedene dayanmaksızın feshetmesi durumunda veya sözleşmedeki borçlarına aykırılık halinden dolayı Servis sağlayıcısı tarafından Sözleşmenin feshedilmesine sebep olması durumunda, hizmetler karşılığı borçlarına ilave olarak Servis sağlayıcısına, otel başı 6000 Euro cezai şart ödemekle yükümlüdür dendiği, ayrıca bu sözleşmenin eki Channel Management Programını Kullanım Taahhütnamesi'nin 9. maddesinde de; İşbu sözleşmenin erken fesih durumlarında 6.000- Euro cezai bedel ödenecektir hükmünü içermektedir. Oysa Booklogıc Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi'nin Cezai şart başlıklı 9. maddesinin İlk satırında yukarıda da görüleceği üzere; Otel işbu sözleşmeyi haklı bir nedene dayanmaksızın feshetmesi durumunda...... ibaresi bulunmaktadır. Davalı şirket büyük bir olasılıkla haklı bir nedeni var ki Fesih Protokolleri ile kiraladığı otellerin kira sözleşmesini iptal etme durumunda kalmış olması gerekir. Ancak her nedense davalı otellerin kira sözleşmelerini iptal için otelleri kiralayan mal sahibi ile fesih protokolü yapmadan önce bu hakkım kullanarak davacı yana fesih ihbarında bulunmadığı gibi, bu fesih protokolüne Booklogıc Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi 6. maddesinde öngörülen (Otel'in mülkiyetinin değişmesi veya Otel Yönetiminin değişmesi durumlarında yeni hak sahibine veya yeni yönetime her hangi bir işleme gerek olmaksızın devredilir ve devamlılığı sürdürülür.) yükümlülüğü ile ilgili bir yaptırım maddesi ekletmeyerek, sözleşmede Ön görülen bu yükümlülüğü yerine getirmediği gibi, Otel Channel Management Programım kapsamında davacı tarafından davalının otellerinin web sitelerinde oluşturulan rezervasyon kanalları üzerinden online rezervasyon hizmeti alındığını bildiği halde, 3. yetkisiz kişilerin bu hizmetten izinsiz ve sözleşmesiz yararlanamaması önlemek içinde gerekli tedbirleri almadığı ve davacı servis sağlayıcı şirketi de ilgili Otellerin kira fesih protokolünden haberdar etmediği mütalaa edildiği anlaşıldı.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; sözleşme kapsamında bilgisayar - yazılım kurulum- kullanım işinden kaynaklı cezai şart alacağının tahsili için başlatılan icra takibi sebebiyle açılan itirazın iptaline ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinde; .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile davacı-alacaklı tarafça, davalı-borçlu aleyhine, 06.02.2017 tarihli takip talebi ile taraflar arasındaki 11.07.2014 tarihli sözleşmeye istinaden asıl alacak ve işlemiş faiz toplam 123.648,82-TL alacağın tahsili için genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin 10.02.2017 tarihinde davalı-borçluya tebliğ edildiği, 15.02.2017 tarihli itiraz dilekçesiyle borca ve ferilerine itiraz edildiği, icra takibinin durduğu, 28.08.2017 tarihinde de 1 yıllık Yasal süresi içerisinde Mahkememizdeki iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yargılama aşamasında taraflarca usulüne uygun olarak sunulan bilgi ve belgeler toplanarak dava dosyamız bilirkişiye tevdii edilmiş olup 27.08.2018 tarihli asıl ve 09.03.2020 tarihli ek bilirkişi raporları dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyadaki tüm bilgi ve belgeler, Yasal mevzuat, asıl ve ek bilirkişi raporları birarada değerlendirildiğinde; davacı şirketin, davalı şirketin de aralarında bulunduğu otel vs işletmelerin rezervasyon dağıtım sistemine erişimin sağlanabilmesi için bilgisayar sistemi kurup işlettiği, davalı tarafın da bu sistemden faydalanabilmek için 11.07.2014 tarihli sözleşmenin taraflar arasında imzaladığı, taraflar arasında sözleşmenin varlığının ihtilaf konusu olmadığı, 27.08.2018 tarihli bilirkişi heyetinden alınan raporda belirtildiği üzere, Sözleşmeye konu otellerde davalının kiracı olduğu,, 4 yıllık sözleşme süresi bitmeden otellerin kira sözleşmesinin davalı tarafından feshedilerek otellerin mal sahibine teslim edildiği, bu sebeple de bu otellerin mal sahibi tarafından başka işleticiye kiralandığı, bu durumda davalı tarafça taraflar arasındaki sözleşmenin haksız feshedildiği sonucuna varılmakla bilirkişi raporunda 95.680,80-TL olarak hesaplanan cezai şart alacağı yönünden davacının talep hakkı olduğu, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre de ayrıca akdi bir faiz oranının kararlaştırılmadığı anlaşılmakla takip tarihinden itibaren Yasal faiz talep edilebileceğinden bu doğrultuda icra takibinin devamıyla, likit bir alacak olmadığından, davacının alacağı bilirkişi raporuyla hesaplandığından icra inkar tazminatı talebinin reddiyle birlikte neticede aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DAVANIN KISMEN KABULÜNE
1-Davaya konu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında davalı-borçlunun yaptığı itirazların KISMEN İPTALİNE,
2- İcra takibinin; 95.680,80-TL asıl alacak üzerinden, takip tarihinden itibaren yıllık %9 oranında yasal faiz üzerinden devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
3- Asıl alacak tutarı bilirkişi raporuyla yeniden hesaplandığından, asıl alacak tutarının likit olmaması sebebiyle davacı-alacaklı tarafın talep ettiği icra inkar tazminatın talebinin REDDİNE,
4-492 Sayılı Yasa gereğince alınması gereken 6.535,95-TL harçtan peşin alınan 1.489,83-TL harçtan mahsubu ile geriye kalan 5.046,12-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan, A.A.Ü.T gereğince taktir olunan 13.039,68-TL vekalet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan, A.A.Ü.T gereğince taktir olunan 4.195,20-TL vekalet ücretinin, davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 31,40-TL başvurma harcı + 1.489,83-TL peşin harç toplamı olan 1.521,23-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 2.300,00-TL bilirkişi ücreti + 494,80-TL tebligat-müzekkere masrafları olmak üzere toplam 1.343,50-TL yargılama giderlerinin kabul ve ret oranına göre %77,38 oranında davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalanın davacının üzerinde bırakılmasına,
8-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının, ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/11/2020
Katip ...
Hakim ...