T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/31 Esas
KARAR NO:2022/115
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/01/2018
KARAR TARİHİ:22/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticari ilişkisi neticesinde alacaklarına karşılık olarak ... San. Ve Tic. Ltd Şti'den aldığı toplam 693.000-TL bedelli çeklerin çalınmak suret ile zayi olduğunu, söz konusu çeklerin müvekkilinin rızası dışında elinden çıkması sebebi ile ödeme yasağı talepli olarak ... 5. ATM'nin ...Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, Mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini ve bu kararın muhatap bankalara bildirildiğini, söz konusu çeklerin çalınması ile ilgili olarak ... ... İnş. Nakl. Bilg. San. Tic Ltd Şti yetkilileri ... ve ... hakkında taraflarınca suç duyurusunda bulunulmuş olup ... CBS'nin ... sayılı dosyasıyla soruşturmanın devam ettiğini, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında 07/12/2017 tarihli ara kararı gereğince taraflarına müvekkili şirketin elinden rızası hilafına çıkan çeklerin iadesinin sağlanması için TTK. Md. 758 hükmü doğrultusunda iade davası açılması için taraflarına bir aylık kesin süre verildiğini, müvekkili şirketin elinden rızası dışında çıkan çeklerden ... Bank ... Şubesi'nin ... numaralı hesabına ait ... çek seri numaralı 07/12/2012 keşide tarihli, 60.000-TL bedelli çekin müvekkili şirketin ticari herhangi bir ilişkisi bulunmayan ... .... İnş. Nakl. Bilg. San. Tic Ltd Şti tarafından ciro edilerek davalı şirkete teslim edildiğini, çalıntı çeki elinde bulunduran banka iktisabında ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğunu, çekin çalıntı çek olduğundan çekin zilyedi durumunda olan davalı bankanın yetkili hamil olmadığı gibi iyi niyetli üçüncü şahıs da olamayacağını, çalınmış ve müvekkili firma adına sahte olarak cirolanmış çeki elinde bulundurmanın yetkili hamil sıfatı kazandırmamakta olduğunu, dava konusu çekler hakkında ... 5. ATM tarafından 03/10/2012 tarihinde ödeme yasağı kararı verildiğini, davalı bankanın söz konusu çekleri bu tarihten sonra iktisap ettiğini, bankaların güven kuruluşları olduğunu, bu nedenle davalı bankanın hakkında ödeme yasağı bulunan çekleri iktisap etmesinin ağır kusurlu olduğunun açık göstergesi olduğunu, dava konusu çek bedellerinin davalı şirket tarafından tahsil edilmesi halinde müvekkili şirketin telafisi imkansız zararlara uğrayacağını, yukarıda açıklanan nedenlerle; müvekkili şirketin davalı tarafa ... Bank ... Şubesi'nin ... numaralı hesabına ait ... çek numaralı 07/12/2012 keşide tarihli 60.000-TL bedelli çek nedeni ile borçlu olmadığının ve davalının yasal olmayan bir şekilde çekleri elinde bulundurduğunun tespiti ile çeklerin davalı şirkete iadesi yönünde karar verilmesini, dava süresinde çeklerin bedellerinin davalı tarafça herhangi bir sebeple tahsil edilmesi halinde dava konusu çeklerin bedelinin istirdadı ile taraflarına çeklerin keşide tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini, davalı şirket elindeki çek aslının davalıdan istenerek dava sonuna kadar mahkememiz kasasında saklanılması hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın dava konusu çeki, hukuken muteber bir ciro silsilesi neticesinde elinde bulunduran, yasal hamil ve iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, davacı şirketin çek iptal davasını 01/10/2012 tarihinde açmış olup ödeme yasağı kararını 03/10/2012 tarihinde almış olduğunu, müvekkili bankanın çeki müşteriden teslim aldığı tarihin ise 14/05/2012 olduğunu, davacının müvekkili bankanın çeki ödeme yasağı kararı verildikten sonra aldığına yönelik iddiaları ve bankayı suçlayıcı iddialarının asılsız olduğunu, davacı şirketin çalıntı iddialarına karşı müvekkili bankanın bir bilgisi olmadığını ve iddiaların müvekili bankaya karşı yöneltilemeyeceğini, davacının böyle bir dava açıyorsa TTK madde 687 gereği müvekkili bankanın çeki iktisap ederken bile bile davacı şirketin zararına hareket ettiğini ıspatlamak zorunda olduğunu, böyle bir şeyin olmadığını, iyi niyetli üçüncü kişi ve yasal hamil olan müvekkili bankanın iktisabının korunmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafından açılmış olan işbu davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu sebeple davanın reddini talep ettiklerini, söz konusu çalınma iddiası hakkında bilgilerinin olmadığını, müvekkil bankanın hiçbir şekilde davacı ile bahse konu şirketler arasındaki ticari ilişkinin ve çalınma iddialarının tarafı olmadığını, sadece taraflar arasındaki ticari ilişkide ödeme aracı olarak belirlenen çekleri hukuken muteber bir ciro silsilesi neticesinde elinde bulunduran, yasal hamil ve iyi niyetli üçüncü kişi pozisyonunda olduklarını, davacı şirketin çek iptal davasını 01/10/2012 tarihinde açmış olup ödeme yasağı kararını 03/10/2012 tarihinde almış olduğunu, müvekkili bankanın çeki müşteriden teslim aldığı tarihin ise 14/05/2012 olduğunu, bu tarihte sistemlerine çeki işlemiş olduklarını, bu sebeple davacının çeke ilişkin ödeme yasağı kararı verildikten sonra kötü niyetle iktisap edildiği iddiasının asılsız olduğunu, kaldı ki müvekkili bankanın böyle bir şey olsa dahi bilemeyeceğini, yasal olarak bilme zorunluluğunun da olmadığını, bankanın bir ödeme aracı olan çeki iktisap ederken ciro silsilesini ve çekin unsurlarını kontrol etmiş olup yasal yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunu, davacı bankanın kötü niyetle iktisap ettiğine dair iddialarının asılsız ve dayanaksız olduğunu, davacının iddialarının ispatlamak zorunda olduğunu, ancak somut hiç bir delil sunmamış sadece soyut iddialarda bulunmuş olduğunu, bu nedenle davacının davaya konu alacak talepleri açısından ve çalıntı çek iddiaları açısından konunun muhatabı şirket olan ... Ye ve Şirketin Yetkilileri ... ve ...'a davanın ihbar edilmesi talep ettiklerini, yukarıda açıklanan nedenlerle; ... Ye ve Şirketin Yetkilileri ... ve ...'a davanın ihbar edilmesini, davacının usul ve yasaya aykırı, haksız ve kötü niyetli hukuki temelden yoksun davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Davaya konu çek aslı ve fotokopisi, ticaret sicil kayıtları, bilirkişi raporu, dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş ve tüm deliller toplanmıştır.
Dava, davaya konu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı iddiası ile İİK 72/2. maddesinde düzenlenmiş olan, icra takibinden önce açılmış bulunan menfi tespit ve çekin iadesi davasıdır.
Davaya konu çek aslı celp edilip incelendiğinde, ... A.Ş. ... Şubesi’ne ait olan çekin, keşidecisinin dava dışı ... San. ve Tic. Ltd.Şti., lehdar ve ilk cirantanın davacı ... Mak.İth.İhr.İnş.Nak.Bil.San.Tic.Ltd.Şti.,ikinci cirantanın dava dışı ... İnş.San. ve Tic.Ltd.Şti., hamilin davalı ...Ş., keşide tarihinin 07/12/2012, keşide yerinin ..., çek seri nosunun ... ve çek bedelinin 60.000-TL. olduğu görülmüştür.
Davacı tarafça, davaya konu çek üzerindeki lehdar (ilk ciranta) imzasının, davacı şirket yetkilisine ait olmadığı iddia edildiğinden, mahkememizce davaya konu çek aslı üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisi eli ürünü olup olmadığı konusu, hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi gerekmekte olup, tüm deliller toplandıktan sonra imza incelemesi yapılmak üzere dosya bilirkişiye tevdii edilmiştir.
İstanbul Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi tarafından hazırlanan, 04/01/2022 tarihli raporda; "...İnceleme konusu çek arka yüz 1. ciro ... MAKİNA kaşe izi üzerinde atlı olan imza ile şirket yetkilisi ...'nin mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nin eli ürünü olmadığı..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre; davacı tarafça takip konusu çek üzerindeki imzaya itiraz edilmesi nedeniyle, davacı şirket yetkilisinin ıslak imza örnekleri, imza örneklerinin bulunduğu bir kısım evrak asılları ile dava konusu çek aslındaki imzalarının karşılaştırılması suretiyle, çek üzerinde bulunan davacı şirket imzasının, davacı şirket yetkilisi eli ürünü olup olmadığı hususunda yapılan imza incelemesi sonucunda düzenlenen, hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli bilirkişi raporu ile dava konusu çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisi eli ürünü olmadığı tespit edilmiş olmakla, davaya konu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile davacının ... A.Ş.,... Şubesine ait, ... çek nolu, 07/12/2012 keşide tarihli, 60.000-TL. bedelli çek nedeniyle, davalıya borçlu olmadığının tespitine, 6102 Sayılı TTK'nun 792. Maddesi gereği, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin, çeki, ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde yetkili hamil sayılmaması ve çeki iade ile yükümlü tutulması gerektiği, davacı yanca buna ilişkin delil sunulmadığı anlaşıldığından, davacının dava konusu çekin iadesi talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile, davacının ... A.Ş.,... Şubesine ait, ... çek nolu, 07/12/2012 keşide tarihli, 60.000-TL. bedelli çek nedeniyle, davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının, dava konusu çekin iadesi talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 4.098,60-TL. harçtan, peşin alınan 2.977,50-TL. harcın mahsubu ile geriye kalan 1.121,10-TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hsaplanan 8.600-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 35,90-TL. başvurma harcı + 2.977,50-TL. peşin harç + 960-TL ATK fatura bedeli + 563,15-TL. tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 4.536,55-TL. yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize verilecek ya da başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 22/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır