T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/50 Esas
KARAR NO: 2018/127
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/02/2014
KARAR TARİHİ: 27/02/2018
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVANIN ÖZETİ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... Şirketi ve...Şirketi ve ortağı olan diğer davalı... ile 08/11/2013 tarihli "...Sözleşmeleri" düzenlendiği, imzalanan sözleşmeler uyarınca davalıların sözleşmelerin ekinde bulunan ... Sergisi eserleri listesinde belirtilen orjinal sanat eserleri sergilenmek üzere, davacı şirkete teslim etmeyi taahhüt etmiş olduklarını, bu sözleşme karşılığında davacı şirkete davalı ...'in emrine 24.01.2014 tarihli 41.000,00 TL. Meblağlı çekin düzenlenmiş ve teslim edildiğini, çekin iptali için İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile menfi tespit ve çek iptali davası açıldığını ve davaya konu edilmediğini, davacı ...ise söz konusu sözleşme uyarınca davalı ...'e 08/11/2013 tarihinde 54.860,00 TL. ödeme yapıldığını, ödeme yapıldıktan sonra orjinal olduğu sanılan sanat eserleri teslim alınarak 20/11/2013 tarihinde "... İstanbul'da"adıyla ... Güzel Sanatlar Üniversitesi ... bünyesinde sergilenmeye başlandığını, sergi alanı için davacı şirket ile ... Güzel Sanatlar Üniversitesi 14/11/2013 tarihinde sözleşme imzalandığını, sergi devam ederken ... Vakfı yetkilisi ...'in 18/12/2013 tarihinde "sergiden yeni haberdar olduklarını, eserleri incelediklerini, üzerindeki imzaların sahte olduğunu tespit ettiklerini ve serginin derhal durdurulmasını istediklerini" ... Güzel Sanatlar Üniversitesi'ne bildirildiğini, üniversite 20/12/2013 tarihli yazı ile davacı şirkete imzalamış oldukları protokolü feshederek sergiyi kapattığını, eserlerin sahte çıkmasından dolayı İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... soruşturma numarası ile suç duyurusu yapıldığını, sergilenen sanat eserlerinin incelenmesi amacıyla merkezi İspanya'da bulunan ... Vakfı yetkililerinin Türkiye'ye geldiğini, sergide incelenen eserlerin incelendiğini, eserlerin ve üzerindeki imzaların sahte olduğuna ilişkin 03/01/2014 tarihli bilirkişi raporu düzenlendiğini, raporda davalılardan orjinal olduğu düşünülerek teslim alınan eserlerin hepsinin sahte çıktığını ve serginin tamamen kapandığını, ayıplı eserler için ödemiş oldukları 54.860,00 TL.'nin ödeme günü olan 08/11/2013 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, yoksun kalınan kar talebine karşılık zararları tespit edilene kadar şimdilik 1.000,00 TL. Dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, manevi tazminata karşılık 20.000,00 TL.nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, davalılardan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalılar vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile, davalıların ikamet adresleri Ankara'da olduğundan davanın Ankara Mahkemeleri'nde açılması geretiğini, yetki açısından reddini talep ettiklerini, dava konusu sanat eserlerinin kiralanmasından kaynaklanmakta olup, davaya konu ilişin uzman ve görevli olan mahkemenin Fikri Sinai Haklar Mahkemesi olduğunu görev yönünden itiraz ettiklerini, davacılar tarafından davalılar ... hakkında ... soruşturma numarasıyla başvurunun bekletici mesele yapılmasını, davalı ...'in beş kuşaktır el sanatları, halı-kilim sektöründe faaliyet gösteren bir ailenin son kuşak temsilcilerinden olduğunu, ve resim sanatına ilişkin amatör koleksiyoner olduğunu, davalı ...'in Nisan 2013'de Kanada'dan 40 adet litografik baskı ve ofset baskı üzerinde ... imzalı olduğu beyan edilen bir kısmı da yargılama konusu olan eserleri Kanada'dan satın aldığını, sadece kişisel koleksiyonu için satın aldığını, Kanada'dan eserlerin satın alınan firma eserlerinin orjinal olduğuna dair menşei şahadetnamesi yani orjinallik belgesinin davalıya sunulduğunu, davacılardan ... Ajans yetkilileri eserleri incelerken orjinallik belgelerinide incelediğini,ve sahih olduğuna karar verildiğini, sergi açıldıktan sonra davacı şirketin talebi üzerine eserlerin satın alındığı Kanada firmasından alınan orjinallik belgelerini 21/12/2013 tarihinde ... Kargo tarafından davacı şirkete gönderildiğini, davalı ...'in kişisel koleksiyonunu sergileme talebinin davacılardan ...Şti. Tarafından teklif edildiğini, hatta davacı şirket yetkililerinin davalının kişisel koleksiyonunu incelediklerini, orjinal olduğuna kanaat getirdiklerini ve davalıya eser sayısını arttırmaları için rica ettiklerini davalının yeniden Kanada'dan 20 tane daha eser satın aldığını, davalıya eserleri sergilenmeye hazır hale getirilmesi için sadece çerçeveletme ve ulaşım işi için 15.000,00 TL. Ödeme yapıldığını, Kanada'da yargılama konusu eserler alınırken ...adlı firma eserler üzerindeki imzaların ... ya ait olduğuna dair sertifika düzenlendiğini, davalının bu menşei şahadetnamesine sahip olduğunu, bu şahadetnamelere dayanarak kiraya verdiğini, davalıdan kiralanan eserler "... İstanbul'da" adıyla ... Üniversitesi ... sergi salonunda 20/11/2013 tarihinde sergilenmeye başlandığını, Ankara Mahkemeleri'nin yetkili olduğunun kabul edilmesini, yetki itirazının kabul görmemesi halinde yargılama konusunun görev yönünden reddine karar verilmesini, ... soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılmasını, ... Şti. Açısından davanın öncelikle husumetten reddine, davalı ... yönünden esastan Reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava dilekçesi, cevap layihası ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizde açılan dava;Davacılar ve davalılar arasında düzenlenen 08/11/2013 tarihli ...sergi sözleşmesi düzenlendiği bununla ilgili davacıların davalılara ödeme yaptığı, sergideki bulunan eserlerin sahte olduğunun tespit edildiğini 20/12/2013 tarihinde ... Üniversitesi tarafından imzalanan protokolün fesh edildiği ve serginin kapatıldığı, buna ilişkin olarak ayıplı eserler için ödemiş olan 54.860,00 TL. yoksun kalınan kar talebine karşılık 1.000,00 TL. ve 20.000,00 TL. Manevi tazminat istemine ilişkin iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili 22/12/2015 tarihinden itibaren 202.023,00 TL'nin ıslahını talep etmiştir. Davalılardan ...'in davaya konu eserlerin sergilenmesi ile ilgili İstanbul ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin 18/03/2016 tarih ...Esas sayılı dolandırıcılık ve özel belgede zincirleme sahtecilik suçundan dolayı 2 yıl 6 ay süreyle cezalandırıldığı ve kararın kesinleşmemiş olduğu anlaşılmıştır.
Yaptırılan bilirkişi incelemesinde bilirkişiler ... ve ... rapor ve ek raporlarında davacının dava konusu olan sergi için emsal sergi ile ilgili belgeler değerlendirilmek suretiyle giriş bileti olmak üzere basılan bilet adedinin 50.000 olup 10.00 TL. den bakiye 150.000,00 TL. ile ilgili 5,00 tl. olmak üzere toplam 200,000 bilet basıldığı, 10.00 TL.lik biletlerden 26574 adet satıldığı, 5,00 TL.lik biletlerden 76516 adet satıldığı, buna göre bunların toplamının 398.320,00 TL. olduğu, 10 tl. Lik biletlerden 234260 adet 5.00 tl. Biletlerden 867.420 adet olmak üzere toplam 1.101,680 tl. Biletlerin satılmadığı, bu biletlerin tamamının satılması halinde alınabilecek olan değerin bu olduğu, 1 aylık süre içerisinde davacının satışının yapmış olduğu bilet sayılı 10.00 TL. 26574,00 TL. Ve 5.00 TL.lik 26516 adet olmasına göre bakiye kalan 30 günlük sergi süresine göre aynı alacağı projeksiyonundan hareketle her iki satılmayan bilet ile ilgili 366.840,00 tl. olup, giderler olarak ve vergi olarak 270.698,00 tl. nin net gelir olarak belirlendiğini, bu belirleme davacının satışını yapmış olduğu biletlerine ve yine satamadığı biletleri bağlı bulunduğu vergi dairesine yaptığı müracatları ile iptal edilmesini, talep ettiği bilet koçanlarına göre belirlendiğini, satışı yapılan biletlere ait gelirler davacının gelirlerine beyan edilmiş bulunduğu, buna göre davacının sözleşmede kalan süre için kar kaydının 270.698,00 tl. Olduğu, sözleşmenin 7.maddesine göre fesih şartının belirlendiği, 4 te 1 davacının ...vakfı ile temas kurarak eserler ile ilgili teyit almadan bir sergiyi yapma girişiminde bulunmasından dolayı 4 te 1 müterafik kusur izafe edileceğinden davacının 203.023,00 TL. Oranında sorumlu olduğunu belirtmiştir.
Yargıtay ...Hukuk Dairesinin 12/11/2007 tarih... sayılı kararında gelir kaybına ilişkin olarak davacı haklı nedenlerde sözleşmeyi fesh etmiş olup, B.K. 106 maddesine göre talebinde haklı olduğu, davacının bu dönem için gerçek zararının kanıtlanması gerekeceği, yine aynı dairenin 15/10/2008 ... sayılı kararının 4 aylık gelir kaybı için hesaplanan tazminattan Borçlar Kanunu 98.maddesi yollaması ile aynı yasanın 44.- 44. maddeleri uyarınca 1/3 oranında indirim yapılması, bulunan meblağdan sorumlu tutulması ile ilgili kararın onanmış olduğu, keza aynı dairenin 02/03/2009 tarih ... sayılı kararında da davalının konserin müşterek organizasyon olarak gerçekleştiği,basiretli bir tacir olarak eserlerin mali haklarının önceden araştırma yükümlülüğü bulunduğu, belirtilmiş olduğundan bu doğrultuda bilirkişilerden alınan raporda davacının maliyeye bildirmiş olduğu 5.00 TL. ve 10,00 TL. lik 200.000 adet biletlerin satılan ve satılmayan biletlere göre orantısı ve buna dayalı olarak müterafik kusur davacıların 1/4 ve davalıların 3/4 sorumlu oldukları 203.023,00 tl. Nin tahsili cihetine gidilmiş, 54.860,00 tl. İse ödeme iadesi olarak davanın bu miktarlar üzerinden kabulü cihetine gidilmiş,Yargıtay ...Hukuk Dairesinin 05/06/2012 tarih ...sayılı kararında belirtildiği üzere manevi tazminat hakkının FSEK 64. 70. maddeleri kapsamında eser sahibine ait olduğundan davacının manevi tazminatı bu gerekçeyle reddedilmiştir. Dosya İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ... HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: ... KARAR NO:...KARAR TARİHİ: 25/12/2017 tarihli ilamında " 6100 sayılı HMK' nın 4/1-a madde ve bendi uyarınca,... kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara bakmak görevi sulh hukuk mahkemelerine aittir.
Eldeki dava da, kira sözleşmesinden kaynaklı kira alacağı maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olup, Sulh Hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden, ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararı vermesi gerekir iken davanın esasını inceleyerek, esas hakkında karar vermesi hatalı olmuştur.
H.M.K'nun 353/1-a-3 maddesinde ilk derece mahkemesinin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış olması hallerinde Bölge Adliye Mahkemesinin esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar vereceği hüküm altına alınmıştır.
İncelenen dosyada, ilk derece mahkemesi görevli olmamasına rağmen davaya bakarak esas hakkında karar vermiş olduğundan, görev konusu kamu düzenine ilişkin olup yargı organlarınca yargılamanın her aşamasında resen nazara alınacağından, H.M.K'nun 353/1-a-3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın görevli mahkemeye gönderilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun başka nedenden KABULÜNE, 2- İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/12/2016 tarih, ... E. - ... K. sayılı kararının HMK’nın 353/1-a-3 maddesi gereğince kaldırılmasına, 3- Görevli mahkemenin İstanbul Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna,4-Dosyanın istinaf kaydı kapatıldıktan sonra, kararın birer örneğinin taraflara tebliğ edilerek, H.M.K'nun 20. maddesi gereğince işlem yapılması için İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi''ne gönderilmesine,5-Peşin olarak alınmış olan istinaf karar harcının talepleri halinde davalılara iadesine, 6-Davalıların istinaf başvurusu için yaptığı yargılama giderlerinin esas hakkında verilecek kararda değerlendirilmesine, harcanmayan istinaf gider avansının davalılara iadesine,7- Karar tebliği, harç takibi ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına"karar verilerek dosya mahkememize gelerek 2018/50 Esas sırasına kaydı yapılmıştır.İstinaf mahkemesi kararı gereğince aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan hmk.114-115.maddesi gereğince dava dilekçesinin usulden reddine,
2-Karar kesinleştiğinde HMK.nun 20/1 maddesi gereğince iki haftalık yasal süresinde talep halinde dosyanın görevli İSTANBUL SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
-Karar kesinleştiğinde HMK.nun 20/1. maddesi gereğince; dosyanın gönderilmesi iki haftalık yasal sürede talep edilmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına dair ek karar yazılmasına ve ek kararda harç hesaplamasının yapılmasına, davalılar lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirine.
3-Dava esastan sonuçlandırılmadığından dolayı 6100 sayılı HMK.nun 331/2 maddesi gereğince; harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemede değerlendirilmesine,
4-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından kullanılan veya kullanılacak olanların mahsubu ile geriye kalan bakiyenin karar kesinleştiğinde davacı/davalı veya ahzu kabza yetkisi bulunan davacı/davalı vekiline iadesine.
Dair, duruşmada bulunan taraf vekillerinin yüzüne karşı, İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır